വ്യാസാ, അവന്തിക്ഷേത്രത്തിലെ വാതിലുകളിൽ വടക്കേ വാതിലിൽ ദർദുരേശ്വരനെ മഹത്വത്തോടെ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം, മനോഹരമായ മഹാകാലവനത്തിൽ, പുണ്യപ്രദമായ ദേവതകൾ പ്രശസ്തരാണ്. മഹാകാലവനത്തിൽ ലിംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം അറിയാവുന്നതല്ല, അത്രയും അനന്തമായാണ് അവ. ഓരോ ദേവതയുടെ തീർത്ഥം അതേ ദേവതയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അങ്ങനെ തന്നെ, നവഗ്രഹങ്ങളും ഇവിടെ വിശദമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, പാപരഹിതനായവനേ. നരാദിത്യനും, അതിനുശേഷം സോമേശ്വരനും, ബ്രഹസ്പതീശ്വരനും, ശുക്രേശ്വരനും ശിവനാണ്. ഈ ഗ്രഹങ്ങൾ രാജ്യങ്ങൾ നൽകുകയും, രാജ്യങ്ങൾ എടുത്തുകളയുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഗ്രഹമുള്ളവൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം ഗ്രഹങ്ങളെ ആരാധിക്കണം. അങ്ങനെ, വ്യാസാ, ഞാൻ ദേവതകളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും വിശദമായി വിവരണയിലൂടെ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദുരിതത്തിൽ, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ, അതികഠിനമായ കഷ്ടങ്ങളിൽ—ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിസരത്തിൽ സതതം പൂജ ചെയ്യുന്ന ഉത്തമ പുരുഷന്മാർ—പുത്രഹീനൻ പുത്രനെയും, ദരിദ്രൻ ധനവും നേടുന്നു. അവന്റെ വംശം അനന്തമായിരിക്കും, ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. അവന്തി തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിശുദ്ധവും വേദാനുസൃതവുമാണ്. എന്നാൽ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ഉത്തമനായവനേ, ഇവിടെ എത്ര തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് വീണ്ടും ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഉമയും മഹേശ്വരനും, ജ്ഞാനിയനായ നാരദനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം, അതുപോലെ തന്നെ, ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെപ്പറ്റി വിശദമായി പറയണമെന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അങ്ങനെ, പാപരഹിതനായ ബ്രാഹ്മണനേ, നാരദൻ എന്നോട് മുമ്പ് ചോദിച്ചിരുന്നതാണ്. ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെപ്പറ്റി പറയുന്നു. പുഷ്കരത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന തീർത്ഥങ്ങൾ, ഭൂമിയിൽ ഉള്ള മറ്റ് എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങൾ—അവ അനേകം ആയിരങ്ങളായും, കോടികളായും നിലനിൽക്കുന്നു, മഹാനായവനേ. മലയിൽ കിന്നരന്മാർ മഞ്ഞു തുള്ളികളായി പെയ്യുന്നു. ഭൂമിയിൽ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളുടെ എണ്ണം ഞാൻ അറിയില്ല. എങ്കിലും, പ്രധാനപ്പെട്ടതെല്ലാം ഞാൻ പറയാം. ഇവയാണ് പ്രസിദ്ധമായ ആചരണങ്ങൾ, ശത്രുനിശ്ശേഷനേ. ഇവ ശരിയായി ആചരിക്കുന്നവൻ ശംഭുവിനോട് സമമായിരിക്കും. വൈശാഖ മാസത്തിന്റെ അവസാനം, അഞ്ചു ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഫലം ലഭിക്കും. മാധവ മാസത്തിലും, അവന്തിയിൽ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം. നിശ്ചിതവിധിയനുസരിച്ച് പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവൻ വാർഷിക വ്രതം ആചരിച്ചാൽ ശുദ്ധനാകുന്നു. അവൻ സമൃദ്ധിയോടെ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുകയും, ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഈ മഹത്വം ശിവഭക്തിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, കീർത്തിയും പുണ്യവും കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ, അവന്തിക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദീകരിച്ച seventieth അധ്യായം, വ്യാസനും സനത്കുമാരനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ, അവന്തി ഖണ്ഡത്തിൽ, ശ്രീ സ്കന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം പുസ്തകത്തിൽ, എൺപത്തിയൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ശ്രീഗണേശായ നമഃ. വ്യാസാ, ശ്രാദ്ധം നടത്തേണ്ട സ്ഥലങ്ങൾ സൂക്ഷ്മമായി പറയണമെന്നു അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. അവ ദേവതകളും ഗന്ധർവരും, മഹർഷികളും സന്ദർശിച്ച സ്ഥലങ്ങളാണ്. സൂര്യന്റെ പുത്രിയായ യമുനാദേവി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവളാണ്. അങ്ങനെ തന്നെ, ചന്ദ്രഭാഗ, വിതസ്ത, അമരകന്റകത്തിലെ നർമദാ, കെദാര, പുഷ്കര, കായാവരോഹണ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും. അവിടെ ശ്രീ മഹാകാലൻ, പാപത്തിന്റെ സമ്പത്ത് ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയായ് നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ ക്ഷേത്രം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു; കളിയുഗത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു.