ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ എട്ടാം ദിവസം, ചന്ദ്രൻ മൈത്ര നക്ഷത്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ, ആ പുണ്യദിനത്തിൽ യജ്ഞങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവൻ, ഹേ വ്യാസാ, ശാശ്വത ലോകങ്ങൾ നേടുന്നു. ആ സ്ഥലം ബിന്ദുസരസ് എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്; എല്ലാ അഭിലഷിത ഫലങ്ങളും നൽകുന്നവയാണ്. സത്യവതിയുടെ പുത്രനായ വ്യാസാ, ആ മഹത്വമുള്ള നദികൾ അവിടെയെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവിടെയുള്ള പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ അവർ എപ്പോഴും ആരാധന നിർവഹിച്ചു. ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ നാലാം ദിവസം വിശേഷമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനഃകാമേശ്വര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ പുണ്യസ്ഥലം, എല്ലാ അഭിലഷിത ഫലങ്ങളും നൽകുന്നവയാണ്; നൂറ് കാമനകൾ നേടിയവൻ, ആ സ്ഥലത്ത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാക്കുന്നവനായി മാറുന്നു. മഹർഷി, അവിടെയുണ്ടായിരിക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രങ്ങളും എത്രയാണെന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവന്തിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും ലിംഗങ്ങളും, സ്വയംഭൂ, നാലു മുഖമുള്ള ബ്രഹ്മാവും മാത്രമേ വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയൂ. മേഘങ്ങളുടെ നിരയിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന തുള്ളികൾ എത്രയാണോ, ആത്രയേ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ. ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ എത്രയാണെന്ന് ആരും പറയാൻ കഴിയില്ല. ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും ഈ നഗരം തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യസ്ഥലമാണ്. നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, കിണറുകൾ—എല്ലാം പൂർണ്ണമായും പുണ്യസ്ഥാനങ്ങളാണ്. പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു. ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങൾ, എള്ള്, അരി എന്നിവ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച്, ഓരോ ദിവസവും ഉണരുന്നവൻ, ഉർജ, മാധവ, വൈശാഖ, ആഷാഢ എന്നീ മാസങ്ങളിൽ, ഏതു ദേവതയുടെ പുണ്യസ്ഥലത്തിലും, ആ ദേവതയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, നിർവചിത രീതിയിൽ യജ്ഞങ്ങൾ നിർവഹിച്ചാൽ, എല്ലാ ഫലങ്ങളും നേടാൻ കഴിയും. ഹേ വ്രതശാലിയായ സന്യാസി, ഇതെല്ലാം വിശദമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഉമയും മഹേശ്വരനും ദൈവിക തീർത്ഥയാത്രകളുടെ യജ്ഞങ്ങളെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ സംവാദം, ഏതു പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടോ, ഏതു ലിംഗങ്ങൾ നിലനില്ക്കുന്നുവോ, അവയെല്ലാം ഞാൻ പറയുന്നുണ്ട്. ഹേ മഹാദേവി, ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പുണ്യഭൂമി എപ്പോഴും അതിവിശിഷ്ടമാണ്. നീലയും ഗംഗയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലവും ഗന്ധവതീ നദിയും അവിടെയുണ്ട്. അത്തരം സ്ഥലങ്ങളിൽ നാല്പത്തിയൊന്ന് സ്വാമികളും എട്ട് ഭൈരവന്മാരും ഉണ്ട്. ആറു വിനായകന്മാരും ഇരുപത്തിയൊന്ന് ദേവികളും അവിടെയുണ്ട്. വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ എന്നിവരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവതകളും അവിടെയുണ്ട്. വിഷ്ണുവിന്റെ പത്ത് രൂപങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം; നാരായണൻ, ഹൃഷീകേശൻ, വാരാഹം, ധരണീധരൻ—ഇങ്ങനെ പത്ത് വൈഷ്ണവ ദേവതകൾ പാപനാശകരായവരാണ്. മഹാകാല വനത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവതകൾ, വിനായകന്മാർ, ഭൈരവന്മാർ, ദേവികൾ, വായുവിന്റെ പുത്രന്മാർ—all അവിടെയുണ്ട്. വിഘ്നഹാ, പ്രമോദി—നാലാം ദിവസത്തെ വ്രതം ആചരിക്കാൻ ഇഷ്ടമുള്ളവർ—അവരായി ആറ് ദേവതകൾ വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ളവരാണ്. വടയക്ഷിണി, വീരഭദ്ര, മഹാമായാ (സതി), കപാലമാതൃകാ—ഇവയാണ് എട്ട് മാതാക്കളും. ബ്രഹ്മാണി, പാർവതി, യോഗിനി, യോഗശാലിനി—ഇവരും. ചർപടാ മാതാക്കളും വടാ മാതാക്കളും പ്രശസ്തരാണ്. യോഗിനി മാതാക്കളും അറിയപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ അറുപത്തിയൊന്ന് മാതാക്കളെ ഓർമ്മിക്കുന്നു. വൈഷ്ണവി, വാരാഹി, വിന്ധ്യവാസിനി—ഇവയും ആ മാതൃകകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഈ പുണ്യഭൂമിയിലെ ദൈവങ്ങൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, ദേവതകൾ—എല്ലാം വിശിഷ്ടവും, പുണ്യവും, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലപ്രദവുമാണ്.