പ്രഹ്ലാദനെ രക്ഷിക്കുകയും പോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ദാനവകുലത്തിന്റെ അഭിമാനമായ ആ ദൈവം. സ്വർണ്ണം നൽകുന്നവനും സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ഉടമയും, ഹിമം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനും ഹിമപർവതം തന്നെയും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. പ്രകാശവും അന്ധകാരം എന്ന രണ്ടു ലോകങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ഈ ലോകങ്ങളെ കാണുന്നവനും, അവയുടെ അധിപതിയും ആ ദൈവമാണ്. അവൻ രൂപരഹിതനും ഒരുപോലെ രൂപമുള്ളവനും, ഭാവത്തിൽ തീവ്രനും, നൃത്തഗീതങ്ങളിൽ നിപുണനുമാണ്. സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പല്ലുകൾ ഉള്ളവൻ, ലങ്കയെ നശിപ്പിച്ചവൻ, കലഹത്തിന്റെ കാരണവും, അനുഗ്രഹങ്ങളുടെ ദാതാവുമാണ്. ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നവനും, ബ്രഹ്മം നല്കുന്നവനും, ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാം അറിയുന്നവനും, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനും ആ ദൈവമാണ്. എല്ലാ ആസക്തികൾക്കും കാരണമാകുന്നവൻ, ഭാവത്തിൽ തീവ്രനും, എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും, പുറത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. പരമാനന്ദസ്വരൂപനും, പുരാതനനും, സർവ്വലോകാധിപതിയും, മറ്റുള്ളവരെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവനുമാണ്. സമുദ്രം കുലുക്കിയവൻ, കുലുക്കുന്നവൻ, എല്ലാ രത്നങ്ങളും കൈവശപ്പെടുത്തുന്നവൻ, ഹരിയായ ദൈവം തന്നെയാണ്. തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും നീക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, നേതാവും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. പൂതനയുടെ ശത്രുവായ ദൈവം, തന്റെ പാദചിഹ്നങ്ങൾ വെച്ചവനും, കളിയോടെ ചക്രം തകർത്തവനും ആ ദൈവമാണ്. ദിവ്യമായ മാല ധരിച്ചവൻ, വിശുദ്ധനും, കാടിലെ പുഷ്പമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. കന്യാമുദ്രയിൽ ചിഹ്നമിട്ടവൻ, ഗദയുമായി നില്ക്കുന്നവൻ, ഗാൽവനും, വിശ്വാമിത്രനും, സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവനും ആ ദൈവം തന്നെയാണ്. വജ്രായുധം കൈവശം വഹിക്കുന്നവൻ, വജ്രധാരിയും, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനും, വാസവന്റെ സഹോദരനുമാണ്. ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിക്കുന്നു; ക്ഷത്രിയൻ വിജയശാലിയാകുന്നു. തുളസിവനത്തിൽ, തടാകത്തിനുള്ളിലെ ദ്വീപിൽ, ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലത്താണ് ഈ ദൈവം വസിക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും, മറുവശത്ത് എല്ലാ തപസ്സുകളും നില്ക്കുന്നു. കശ്യപനെ യാഗികനായി, ശ്രേഷ്ഠനായ ഭൃഗുവിനെ ഹോത്രായി നിയോഗിച്ചവൻ ആ ദൈവമാണ്. പാപരഹിതനായവനേ, പുരാതനകാലത്ത് ഞാൻ വരുൺന്റെ യാഗം കണ്ടിട്ടുണ്ട്. വാമനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ബലി ഇപ്രകാരമവിടുത്തോട് മറുപടി പറഞ്ഞു. അതെ, ഈ യാഗം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുകയും, പുണ്യം നൽകുകയും, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ മഹാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ വീരലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. അത് പ്രധാനപ്പെട്ട നാഗതീർത്ഥമാണ്, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു. അതിനെ ഒരിക്കൽ കണ്ടാൽ പോലും എല്ലാ ദുഃഖങ്ങൾക്കുമൊഴിവാകും. മഹർഷികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ തീർത്ഥത്തെ വിശദമായി വിവരണം ചെയ്യണം. അപ്പോൾ, കാലചക്രം സൃഷ്ടിച്ച യോഗിനീഗണങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. അവരിൽ പ്രശസ്തയായ കാലി എന്നയാൾ പരമയോഗിനിയാണ്. അവളാൽ ഈ ദോഷങ്ങളും ദുരിതങ്ങളും അകറ്റപ്പെട്ടു. പിന്നീടു പരമാത്മാവായ ദൈവം ആ കാലയുടെ കർമ്മങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുത്തി. കൊടരിയെന്ന കറുത്ത മായയെ മാതാക്കൾ എന്നറിയുന്നില്ല. ധാർമ്മികാത്മാവായ ആ ദൈവം അവരെ നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു; അവർ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു. അവൻ എപ്പോഴും കിഴക്കോട്ട്, മരുഭൂമിക്ക് അതിരുകളിൽ വസിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ചതുർദശിയിലും അഷ്ടമി, നവമി ദിവസങ്ങളിലും, വിവാഹത്തിൽ, പ്രസവത്തിൽ, എല്ലാ ശുഭപ്രസംഗങ്ങളിലും, പാനസ, സുഗന്ധികൾ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അനുഗ്രഹസ്വരൂപത്തെ പൂജിക്കണം. ഇതാണ് പരമോന്നതമായ അനുഗ്രഹം; ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ശുഭത. ഇതു എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കുകയും, ദുഷ്ടന്മാരെയും പാപികളെയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ധാർമ്മികർ ദീർഘകാലം ഇത് ആചരിക്കുന്നു; മുണ്ടമുണ്ടിയവരും ദർഭകൂർത്തവരും ഇതിനെ പിന്തുടരുന്നു. നാനാ വിനോദങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, പുതുമകളുടെ ധൈര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതും, പുതുവധുക്കളുടെയും യുവതികളുടെയും വീര്യം കാണിക്കുന്നതുമാണ് ഈ ആചാരം. കമലദളസമാനമായ നിർമ്മലമായ കണ്ണുകളും, മനോഹരമായ ചന്ദ്രക്കലയും, എല്ലാ സദ്ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവളും, പ്രേമികൾ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നവളുമാണ് അവൾ. എല്ലാ ശക്തിയും തടസ്സങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ് അവൾ, കൃഷിഭൂമിയുടെ ഏക രക്ഷിതാവും, ഭയാനകമായ രൂപവും, വിശാലമായ പരിഹാസവും ഉരുളുന്നവളുമാണ്.