ശിവൻ, യജ്ഞങ്ങളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നവനും, യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തുന്നതും, യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയും, യജ്ഞഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവനും, സർവ്വവ്യാപിയുമാണ്. അതിവിശേഷമായ ജ്വാലയുള്ളവനും, ചിലപ്പോൾ മങ്ങിയ പ്രകാശമുള്ളവനും, സർവ്വകർമങ്ങളുടെ സാക്ഷിയും, മനുവും, യമനും ആകുന്നു. അഗ്നിയുടെയും വായുവിന്റെയും സുഹൃത്തും, അഗ്നി സ്വരൂപിയും, വരുണനും, ജലചരങ്ങളുടെ അധിപതിയും ആകുന്നു. കുബേരനായും, ധനവാനായും, വേഗശാലിയായും, ധനത്തിന്റെ രക്ഷകനായും, ആനന്ദങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവായും അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു. ഔഷധങ്ങളുടെ അധിപതി, മഹോന്നതൻ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അവനിൽ അകത്താണ്. നീലകണ്ഠൻ, ഋഷഭൻ, രുദ്രൻ, ഭാലത്തിൽ ചന്ദ്രൻ ധരിക്കുന്നവൻ, ഉമാധിപതി—ഇവയും അവനാണ്. പുഴു, കീടം, മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നവൻ, അവയെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, മൃഗചിഹ്നം ഉള്ളവൻ—ഇതെല്ലാം അവനിൽ ആകുന്നു. ശ്മശാനവാസി, മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, വരദാനദായകൻ—ഇതും അവനാണ്. സേനാധിപതി, സൈന്യദായകൻ, സ്കന്ദൻ, മഹാകാലൻ, ഭൂട്ടഗണങ്ങളുടെ നേതാവ്—ഇവയും അവനാണ്. സമ്പത്തും വിജയവും നൽകുന്നവൻ, ദന്തിയുള്ളവൻ, ഭാലത്തിൽ ചന്ദ്രൻ ധരിച്ചവൻ, ഗജമുഖൻ—അവനും ശിവൻ തന്നെ. പ്രഹ്ലാദനെയും സംരക്ഷിച്ച് പോഷിപ്പിച്ചവൻ, അസുരവംശത്തിന്റെ സ്വാമി. സ്വർണ്ണം നൽകുന്നവൻ, സ്വർണ്ണസമ്പന്നൻ, ഹിമം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, ഹിമപർവ്വതം തന്നെയായവൻ. പ്രകാശത്തെയും ഇരുട്ടിനെയും ഇടയിൽ വസിക്കുന്നവൻ, ലോകങ്ങളെ കാണുന്നവൻ, ലോകങ്ങളുടെ അധിപതി—ശിവൻ തന്നെയാണ്. രൂപരഹിതനും, രൂപം ഉള്ളവനും, ആസ്വാദനശീലിയും, നൃത്തഗീതവിദഗ്ധനും ആകുന്നു. സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പല്ലുകൾ, ലങ്കാനാശകൻ, കലഹകാരകൻ, വരദാനദായകൻ—ഇതെല്ലാം അവനാണ്. ബ്രഹ്മത്തെ അറിയുന്നവൻ, ബ്രഹ്മം നൽകുന്നവൻ, ബ്രഹ്മത്തെ പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നവൻ, ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ. എല്ലാ ആസക്തികളും ഉണർത്തുന്നവൻ, ആസ്വാദനശീലിയും, എല്ലാം ത്യജിക്കുന്നവനും, പുറത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നവനും ആകുന്നു. പരമാനന്ദസ്വരൂപൻ, പ്രാചീനൻ, പരമാധിപതി, പരമതേജസ്സുള്ളവൻ—ഇതെല്ലാം അവനാണ്. സമുദ്രം കുലുക്കിയവൻ, കുലുക്കുന്നവൻ, സകലരത്നങ്ങളും ഏറ്റുവാങ്ങുന്നവൻ, ഹരിയായവൻ. വിഘ്നങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, വിഘ്നനാശകൻ, നേതാവ്—ഇതും അവനാണ്. പൂതനയുടെ ശത്രു, ചിഹ്നങ്ങൾ വെച്ചവൻ, കളിയായി പള്ളക്കു തകർത്തവൻ—അവനും ശിവൻ തന്നെ. ദിവ്യമായ മാല ധരിച്ചവൻ, വിശുദ്ധൻ, വനപുഷ്പമാലയിൽ അലയുന്നവൻ—ഇതെല്ലാം അവനാണ്. ഭാലത്തിൽ ചിഹ്നം, ഗദാധാരി, ഗാൽവൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, പ്രാപ്യമല്ലാത്തവൻ—ഇവയും അവനാണ്. വജ്രായുധധാരി, വജ്രധാരി, വൃത്രസൂരിനെ സംഹരിച്ചവൻ, വാസവന്റെ അനുജൻ—ഇതും അവനാണ്. പണ്ഡിതൻ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിക്കുന്നു; ക്ഷത്രിയൻ വിജയി ആകുന്നു. തുളസീത്തോട്ടത്തിൽ, തടാകത്തിലെ ദ്വീപിൽ, ദേവാലയത്തിൽ—അവിടെ അവൻ വസിക്കുന്നു. ഒരു വശത്ത് സർവ്വശാസ്ത്രങ്ങളും, മറുവശത്ത് സർവ്വതപസ്സും നിലകൊള്ളുന്നു. കശ്യപനെ മുഖ്യപുരോഹിതനാക്കി, ഭൃഗുവിനെ ഹോത്രാവഹനാക്കി, യജ്ഞം നടത്തി. പാപരഹിതനായോ, പുരാതനകാലത്ത് വരുണന്റെ യജ്ഞം ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. വാമനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബലി ഇങ്ങനെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു. അതു സകലപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുകയും, ധർമ്മം നൽകുകയും, ആഗ്രഹിച്ച സകലവരങ്ങളും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ കുളിച്ചാൽ വീരലോകം പ്രാപിക്കും. അത് നാഗതീർഥങ്ങളിൽ പ്രഥമം, ആഗ്രഹിച്ച സകലവരങ്ങളും നൽകുന്നു. അതു ദർശിക്കുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും അകറ്റപ്പെടുന്നു. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ നീ വിശദമായി വിവരണം ചെയ്യുക. അപ്പോൾ, കാലചക്രത്തിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട യോഗിനീഗണങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. അവരിൽ കാളി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായവൾ പരമയോഗിനിയാണ്. അവളാൽ ഈ ദോഷങ്ങളും അപായങ്ങളും അകറ്റപ്പെട്ടു. പിന്നെ പരമാത്മാവിനാൽ ആ കാലത്തിന്റെ പ്രവർത്തികൾ അപ്രഭാവം ചെയ്തു. കോട്ടരി എന്ന ഇരുണ്ട മായ, മാതാക്കളായി ഇനി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നില്ല.