വിഷ്ണുവിന്റെ ആരാധന ഇവിടെ വിശ്വാസത്തോടും ശുദ്ധിയോടും കൂടെ നിർവഹിക്കേണ്ടതാണെന്ന് പറഞ്ഞ് കഥ ആരംഭിക്കുന്നു. കിഴക്കേ ദിശയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വസിഷ്ഠയുടെ കുളത്തിൽ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണനേ, സ്നാനം ചെയ്യുകയും ദാനം നടത്തുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പറയുന്നു. പൗർണമി ദിവസം സമുദ്രത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വലിയ പുണ്യം ഇവിടെ ലഭിക്കും. അതിനാൽ, പുത്രാർത്ഥിയായവൻ നിർദേശിച്ച വിധിയിൽ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനികൾ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവും. സമുദ്രത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ഉത്തമമായ യോഗിനി കുളമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. അവിടെയുള്ള യോഗിനികൾ ജനങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾക്ക്, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സഫലമാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ആശ്വിന മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമി ദിവസം അവിടെയുള്ള സ്നാനവും ദാനവും ഫലപ്രദമാകുന്നു. യോഗിനി തടാകത്തിന് മുമ്പിൽ ഉത്തമമായ ഊർവശി തടാകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ആ കാലത്ത് റൈഭ്യ എന്ന മഹാതപസ്സുള്ള ജ്ഞാനി അവിടിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മഹാനമായ തപസ്സിനെ കണ്ട ദേവേന്ദ്രൻ ഭയപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ ദേവേന്ദ്രൻ അയച്ച, സുന്ദരമായ നടനോടുകൂടിയവളായ ഊർവശി അവിടെയെത്തി. പുഷ്പഭാരമുള്ള വള്ളികൾ വിരിഞ്ഞ കാടിൽ, മധുരഗാനമുള്ള പക്ഷികൾ ചിറകടി കൂവുന്ന ഇടത്ത്, പുന്നാഗം, കേശര, അശോകപൂക്കൾ കൊണ്ടുള്ള കൊട്ടാരങ്ങളിൽ, സകലസൗന്ദര്യങ്ങളും നിറഞ്ഞു കാമദേവന്റെ ആകർഷണകേന്ദ്രമായി അവൾ തിളങ്ങി. വെള്ളി മുത്തുകളാൽ അലങ്കരിച്ച അവളുടെ അവയവങ്ങൾ പൊൻപോലെ പ്രകാശിച്ചു. കണ്ണിന്റെ കോണുകളിൽ തിരിയുന്ന തിരുനീലമുള്ള അവളുടെ വർണ്ണം അത്യന്തം മനോഹരമായിരുന്നു. കാതിൽ കുലുങ്ങുന്ന മാമരപ്പൂക്കളിൽ തേൻചീറ്റികൾ മുഴങ്ങുന്നു, അരയിൽ ചെറുതും കവിളുകളിൽ വിശാലവുമാണ്, നിറം തെളിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന അവളുടെ വക്ഷോഭാഗം. ആശ്രമത്തിൽ ആ മഹർഷി അവളെ വീണ്ടുമൊരു ഭയഭക്തിയോടെ നോക്കി. സ്ത്രീരൂപം ത്രയാംബകനെ പോലും വഞ്ചിക്കാൻ ദേവതകൾ സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്നു പറയുന്നു. വലിയ കണ്ണുകളുള്ള ആ സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ റൈഭ്യമുനിയുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കലങ്ങിയുപോയി. അവൾ തന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സമാകാൻ എന്റെ മുമ്പിൽ വന്നതാണെന്ന് അദ്ദേഹം മനസ്സിലാക്കി. സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ച അവൾ കൂപ്പുകൈയോടെ ആ മഹർഷിയെ ആദരത്തോടെ ചോദിച്ചു: "ഭഗവൻ, ഞാൻ ലഭിച്ച ശാപത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം?" അതിനുത്തരമായി, "ഇന്ന് ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുക; അതിലൂടെ പരമസൗന്ദര്യം പ്രാപിക്കും," എന്ന് മഹർഷി പറഞ്ഞു. "നിന്റെ പേരിൽ ഈ ജലാശയം പ്രശസ്തമാകും," എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഉടൻ അവൾ അത്യന്തം സുന്ദരിയായി മാറി, ആ സ്ഥലം പ്രശസ്തി നേടി. മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇവിടെ നിർദേശിച്ച രീതിയിൽ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ അവനു മഹാപുണ്യം ലഭിക്കും. ശുഭദായിനിയായവളേ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ തൃതീയയിൽ പ്രതിവർഷം തീർത്ഥാടനമെടുക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനികൾ എപ്പോഴും വിഷ്ണുലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യും. ഊർവശി കുളത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് പരമോന്നതമായ ഘോഷാർക്ക കുളം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദാനം ചെയ്താൽ സൂര്യലോകത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെടും. വേദന, കുഷ്ഠം, ദാരിദ്ര്യം, ദു:ഖം എന്നിവയാൽ പീഡിതനായവനും, പ്രത്യേകിച്ച് ഞായറാഴ്ച, ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം. സൂര്യലോകം പ്രാപിക്കാൻ നിർദേശിച്ച രീതിയിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം. സൂര്യയോടൊപ്പം വരുന്ന സപ്തമി തിഥിയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അനേകം ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. ഭൂമിയെ സമുദ്രം ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവനാണ് സംരക്ഷിച്ചത്. തന്റെ തേജസ്സിൽ മറ്റൊരു സൂര്യനുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.