കോടിതീർഥത്തിൽ പിതൃകൾക്കായി എന്തെങ്കിലും അർപ്പണമുള്ളതോ, അതു ദാനമായി നൽകിയതോ, അതുപോലും അവിടുത്തെ വിശുദ്ധതയിൽ ഒരു പാലുതരുന്ന പശു ദാനം ചെയ്യുന്നവനോ, ആ പശുവിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള എല്ലാ രോമങ്ങൾക്കും അവയുടെ വംശത്തിനും തുല്യമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. പൂർണചന്ദ്രനോ അമാവാസ്യയോ ദിനങ്ങളിൽ ശൂലധാരിയെ ദർശിക്കുന്നവൻ, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ കയറിയ ഉത്തമപുരുഷൻ, പിതൃഭക്തിയുള്ളവൻ അവിടെ ഒരു കാളയെ മോചിപ്പിക്കുന്നവൻ—ഇവരുടെ പുണ്യഫലങ്ങൾ കപിലാ പശുക്കൾ നൂറ് ദാനം ചെയ്തതിലും കൂടുതൽ ആയിരിക്കും. ഒരു പാത്രത്തിൽ പോലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, പിതൃകൾപോലെ പുണ്യവാൻ ആകുന്നു. രാത്രിയിൽ മാതൃകൾക്കായി എണ്ണദ്രവ്യങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ, വിഷ്ണുപോലയത്തിൽ ചൈത്രയോ ഫാല്ഗുനയോ മാസങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകത്തിൽ എത്തും. ഭഗവാൻ അഭയേശ്വരനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ മനസ്സ് നിയന്ത്രിച്ച്, ആ വ്യക്തി ലോകത്തിൽ ദാനശീലനും രാജശക്തിയുള്ള രാജാവായും ജനിക്കുന്നു. അഗസ്ത്യേശ്വരനെ ദർശിച്ച്, ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, സ്വശക്തിയനുസരിച്ച് സ്വർണ്ണമോ വെള്ളിയോ ഉപയോഗിച്ച് അഗസ്ത്യന്റെ പ്രതിമ നിർമ്മിക്കണം. സമയത്തുള്ള ഫലങ്ങളും പൂക്കളും ഉപയോഗിച്ച്, നിർദ്ദിഷ്ടമായ രീതിയിൽ അഗസ്ത്യനെ പൂജിക്കണം. ഏഴു പ്രധാന ധാന്യങ്ങളും അവയുടെ ഫലങ്ങളും അർപ്പിക്കണം. ഈ വ്രതം ഏഴു വർഷം അനുഷ്ഠിക്കണം. "കുംബയോനി, മിത്രയും വരുണനും മകനായവനേ, നമസ്കാരം!" എന്ന് അർഘ്യ അർപ്പിച്ച ഫലത്തെപ്പറ്റി, വ്യാസാ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക. മരണാനന്തരം സ്വർഗത്തിൽ എത്തും; വിജയിച്ചാൽ ഉത്തമകുലത്തിൽ ജനിക്കും. ഈ കഥയെ ദിവസവും കേൾക്കുന്നവനും, ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും, അതിന് തുല്യമായ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. കോടിശ്വരൻ എന്ന പേര് എന്തുകൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചതും, അഗ്നിയുമായി ബന്ധം എന്താണെന്നും, നരദീപൻ എന്ന പേര് എന്തുകൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചതും, രണ്ടാം സ്ഥലം വടമാതരഹ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതിന്റെ കാരണം എന്താണെന്നും, ശൂലേശ്വരൻ എന്ന പേര് എന്തുകൊണ്ടാണ് ലഭിച്ചതും, ഓംകാരത്തിന്റെ പ്രസക്തി എന്താണെന്നും, ഉജ്ജയിനി നഗരം എങ്ങിനെയാണ് സപ്തകല്പാ എന്നറിയപ്പെടുന്നതെന്നും, ഏഴു കല്പങ്ങളിലൂടെയും അവിടുത്തെ മഹത്വം നിലനില്ക്കുന്നതും, ആദ്യകാലത്തിൽ സ്വർണശൃംഗാ എന്ന പേരിൽ, രണ്ടാം കാലിൽ കുശസ്ഥലീ എന്ന പേരിൽ, അഞ്ചാമത് ചൂടാമണി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടതും, കല്പാന്തത്തിൽ സ്വർണശൃംഗാ മലയും മറ്റു മലകളും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതും, ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങൾക്കു മോചനം ലഭിക്കുന്നതും, ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവിടുത്തെ മഹാശക്തിയുള്ള പുത്രൻ കനകദാനവൻ എന്നായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ കോപിതനായ ഇന്ദ്രൻ അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചു. അപ്പോൾ ശംകരനെ കാണാൻ, ഭയപ്പെട്ട് കണ്ണിൽ കണ്ണീർ നിറച്ച്, കൈലാസത്തിൽ ശംകരന്റെ സാനിധ്യത്തിൽ അഭയാർത്ഥന നടത്തി. ശക്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അഭയാർത്ഥികളെ കരുണയോടെ കൈകൊണ്ട ഭഗവാൻ, മഹാദേവൻ, സർവ്വവിശ്വ രൂപവും ഭയാനകമായ രൂപവും സ്വീകരിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഭൈരവൻ, അരാവണൻ തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങൾ, പാതാളത്തിലെ ജീവികൾ പോലുള്ള രൂപങ്ങൾ, സിംഹചർമ്മം ധരിച്ചും, കടുവചർമ്മം മേലുടുപ്പായമാക്കി, വലിയ മലകളെപ്പോലുള്ള ഉരുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച്, അങ്ങനെയുള്ള ഭയാനകമായ രൂപത്തിൽ ദാനുവും ദാനവരെയും ഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച ദൈവം ആയിരുന്നു.