മഹാനുഭാവനായ മഹാദേവൻ അവിടെയുണ്ടായിരിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും ആ നഗരത്തെ കൺകൊണ്ട് നിരീക്ഷിച്ചു. ദേവതകളുടെ ദേവനായ മഹേശ്വരൻ അവിടെയേയ്ക്ക് പട്ടണേശ്വരൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭക്തിയുള്ള ഒരാൾ, ഹേ വ്യാസാ, എപ്പോഴും അവിടെയവനെ യഥാവിധിയായി ആരാധിക്കണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ, ഹംസങ്ങളാൽ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന രഥത്തിൽ കയറി ശിവലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. അതു ദുർധർഷ എന്ന പേരിലാണ് പ്രസിദ്ധമായിരിക്കുന്നത്; ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നതും അതാണ്. ആ പുണ്യസ്ഥലം നദീതടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; സൂര്യനാൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതെന്നു പ്രശസ്തമാണ്. ഏഴാം അല്ലെങ്കിൽ എട്ടാം ദിവസങ്ങളിൽ, അല്ലെങ്കിൽ സംക്രാന്തി ദിവസത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ഞായറാഴ്ചയിൽ, അവിടെയുള്ള മഹേശ്വരനെ, ശിപ്രയുടെ തീരത്ത് പ്രതിഷ്ഠിതനായി, ദർശിച്ചാൽ, തന്റെ മുഴുവൻ പിതൃവംശത്തെയും മാതൃവംശത്തെയും ഉദ്ധരിച്ച് ശിവനേ സമീപിക്കണം. ആ പുണ്യം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം ലോകത്തിൽ അക്ഷയമായിരിക്കും. ആ സ്ഥലത്ത് പുരാതനകാലത്ത് ഇന്ദ്രൻ ഗൗതമമുനിയുടെ ശാപത്താൽ പീഡിതനായി. അതിനുശേഷം, അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സുകൊണ്ട് ശങ്കരനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി. ആയിരം പശുക്കൾ ദാനമായി നൽകിയതുകൊണ്ടാണ് ഇന്ദ്രൻ 'ഗോനാഥൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. അവിടവിടെ മരിച്ചവർക്ക് ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ജനനം ലഭിക്കില്ല. ജ്യേഷ്ഠ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം ദിനത്തിൽ, ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ഫലപ്രഖ്യാപനം ചെയ്യണം. ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു. ആഗ്രഹിച്ച സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചശേഷം അവൻ സംശയമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. വാസനകളും പുഷ്പങ്ങളും അന്നങ്ങളും സമർപ്പിച്ച് മരിക്കുന്നവൻ രുദ്രന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ധ്യാനശീലനായവൻ അംബാലികയെ ദർശിച്ചാൽ, പാമ്പ് താൻ തവിട്ട് കളയുന്നതുപോലെ അവൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമൊക്കെ മോചിതനാകും. അവിടെയുള്ള കിണറ്റിൽ നിന്നു വെള്ളം കുടിച്ചാൽ അപാരമായ ഭാഗ്യം ലഭിക്കും. പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അവൻ ശിവലോകത്തിൽ വാസം ചെയ്യും. ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത ഗണപതിസ്ഥാനം അവൻ നേടുന്നു. ഒരാൾക്ക് നരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരില്ല; സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവുเอง മൂത്ത വിനായകനെ സുഗന്ധങ്ങൾ, ധൂപം, നൈവേദ്യം, വിഭവങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിച്ചു. അതിന്റെ ഫലത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം: പുതുതായി ഒഴുകുന്ന നദിക്കരയിൽ ജ്ഞാനികൾ പാർവതിയെ ആരാധിക്കണം. കാമോദകയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ആൾക്കു താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരെ ദർശിക്കാം. പ്രയാഗയിൽ സ്നാനം കഴിഞ്ഞാൽ പ്രയാഗേശ്വരനെ ദർശിക്കാം. അവനെ ദർശിച്ചാൽ മാത്രം മതി, എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും. നര-ആദിത്യന്റെ പ്രതിഷ്ഠയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പൊഴാണ് പറയുന്നത്. ദിവ്യരൂപികളായ നരനും നാരായണനും ഭൂമിയിൽ അവതരിച്ചു. അങ്ങനെ ഇരുവരും ലോകത്ത് വസിച്ച് സൗന്ദര്യവും പരമവികാസവും നേടി. കംസൻ മുതലായ അസുരന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ എന്ന വീരനായ ദേവരാജാവിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങൾ സമ്മാനമായി വാങ്ങി, ഹിരണ്യപുരവാസികളായ ഭയങ്കരന്മാരായ നിവാതകവചന്മാരെ അർജ്ജുനൻ വധിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു. അവരെ വധിച്ചശേഷം പാർഥൻ അതിമഹത്തായ ഒരു കര്മ്മം ചെയ്തു. തന്റെ കര്മ്മം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ഇന്ദ്രൻ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു: "പാർഥാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അത്യുത്തമമായ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.