ഒരു കാലത്ത്, ആത്രി എന്ന മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന് മൗനവും ധ്യാനവും ആഴമായി ആഴപ്പെട്ട്, കാവ്യപ്രേരണയിലേക്കു എത്തി. ആത്രിയുടെ സാന്നിധ്യത്തില് മാത്രം, കാവ്യപ്രേരണ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ കൗശികി, സൗന്ദര്യവും യുവത്വവും നിറഞ്ഞയാളായിരുന്നു. ആത്രിക്ക് അഗ്നിശർമൻ എന്നൊരു മകനും ജനിച്ചു. കാലം കടന്നപ്പോള്, ഒരു വലിയ വരള്ച്ചയുണ്ടായി. അപ്പോള് ആ ബുദ്ധിമാനായ ബ്രാഹ്മണന്, ഭാര്യയും മകനും ഒട്ടുമുട്ടി ജീവിച്ചു. അഗ്നിശർമൻ, പിന്നീട് ആഭീരന്മാരോടും കള്ളന്മാരോടും ചേർന്നു. അതിനുശേഷം, ഓർമ്മ നഷ്ടപ്പെട്ടു; വേദങ്ങൾ അകന്നു; വംശം മായ്ച്ചു; പാരമ്പര്യവും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അപ്പോഴാണ്, സത്വരത്വത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ഏഴു മഹർഷികൾ ആ വഴിയിലൂടെ എത്തിയത്. അവർ പറഞ്ഞു: “നിങ്ങളുടെ വസ്ത്രങ്ങളും, ചട്ടിയും ചെരിപ്പും വെടിയ്ക്കൂ.” ആത്രി ആ മഹർഷികളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് പറഞ്ഞു: “നാം സന്യാസികൾ ആയിരിക്കുന്നു; തീർത്ഥാടനം ചെയ്യാനാണ് ഉദ്ദേശം.” “ഞാൻ എപ്പോഴും ഇവരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; അത് എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളതാണ്.” “നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി പാപം ചെയ്താൽ, അത് ആരുടേതാണെന്ന് പറയൂ.” “അവർ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കള്ളം പറയരുത്; ജീവികളെ കൊല്ലരുത്.” അത്രി പറഞ്ഞു: “ഇന്ന്, നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ എന്റെ മനസ്സിൽ ജ്ഞാനം ഉണർത്തുന്നു. ഞാൻ പോകും, എല്ലാവരോടും അവരുടെ മനോഭാവം എന്താണ് എന്ന് ചോദിക്കും.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അഗ്നിശർമൻ തൻ്റെ പിതാവിനോടു വേഗത്തിൽ പോയി ചോദിച്ചു: “ഒരു വലിയ പാപം കാണപ്പെടുന്നു—ആരുടേതാണ്? അതിനെ കുറിച്ച് പറയൂ.” പിതാവ് പറഞ്ഞു: “നീ എന്ത് ചെയ്തുവെന്ന് അറിയാം; ചെയ്തതിനെ വീണ്ടും നിനക്ക് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.” അമ്മയും പറഞ്ഞു: “പാപം എന്റെതല്ല; സത്യമായി, ഈ പാപം നിന്റെതാണ്.” അവരുടെ ഹൃദയവും പ്രവർത്തികളും സത്യം അറിഞ്ഞ്, അഗ്നിശർമൻ ജീവനുകളെ കൊല്ലുന്ന കറുത്ത ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൻ ഭുവിയിൽ വണങ്ങി, പറഞ്ഞു: “എല്ലാവരാലും മോചിതനായ ഞാൻ, നിങ്ങളിൽ അഭയം തേടുന്നു.” അങ്ങനെ സംസാരിച്ച അഗ്നിശർമനെ കണ്ട മഹർഷികൾ, ആത്രിയോട് പറഞ്ഞു: “നീ ഇദ്ദേഹത്തെ സ്വീകരിക്കണം; ഇദ്ദേഹം നിന്റെ ശിഷ്യനാകട്ടെ, മഹർഷേ.” “ധ്യാനയോഗവും മഹാമന്ത്രജപവും വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ ആഴത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, നീ പരമസിദ്ധി നേടും.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹർഷികൾ തങ്ങൾ ഇച്ഛിച്ച ദിശകളിലേക്ക് പോയി; അഗ്നിശർമൻ അവിടെ തന്നെ തുടർന്നു. അവിടെ, അവൻ അനങ്ങാതെ ഇരുന്നതിനാൽ, അവന്റെ മേൽ ഒരു വാമ്പ് കുന്ന് രൂപപ്പെട്ടു. ആ കുന്നിനുള്ളിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു; അതു കേട്ട് എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു. അഗ്നിശർമനെ കണ്ട മഹർഷികൾ, ജ്ഞാനശക്തിയിൽ സമ്പന്നരായവർ, അവനെ ഉയർത്തി. അവൻ വണങ്ങി, ആ മഹർഷികൾക്ക് അഭിമുഖമായി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ പാപമണ്ണിൽ മുങ്ങിയ ദയനീയനാണ്; നിങ്ങൾ എന്നെ ഉയർത്തി.” മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: “മകനേ, നീ ഈ വാമ്പ് കുന്നിൽ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ നിലനിന്നതുകൊണ്ട്…” അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ മഹർഷികൾ തങ്ങൾക്കു അനുയോജ്യമായ ദിശകളിലേക്ക് പോയി; പിന്നീട്, കുശസ്ഥലിയിൽ എത്തിയ അവർ മഹാദേവനെ ആരാധിച്ചു. അവൻ, കാവ്യപ്രേരണ നേടുകയും മനോഹരമായ കാവ്യങ്ങൾ രചിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനുശേഷം, ദേവതകളുടെ നാഥൻ വാല്മീകേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ, വാല്മീകേശ്വര എന്ന ഉത്തമ ലിംഗം നിങ്ങൾക്കു വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശിവഭഗവാന്റെ ലോകത്തിൽ, ഭക്തിപൂർവ്വം വണങ്ങുന്നവന് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.