വേദമന്ത്രങ്ങൾ, ഹോമങ്ങൾ, യാഗങ്ങൾ എന്നിവയോടെ നടത്തപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേദപ്രകാരമായവയാണെന്ന് വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥം പറയുന്നു. അമാവാസ്യയിലും പൗർണമിയിലും അഗ്നിഹോത്രം നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം. സോമപാനം, യാഗങ്ങൾ, മറ്റു നിർദ്ദിഷ്ട ക്രിയകൾ എന്നിവയാണ് ആഗ്രഹിക്കേണ്ടത്. അഗ്നി, ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ—ഇവയെ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനം ദൈവീയമായിത്തീരും. ഇതിൽ കൂടാതെ, സാംഖ്യ എന്ന യോഗമാർഗ്ഗം ഉണ്ട്; അതിന്റെ പ്രത്യേകതയെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് നിന്നോട് പറയാം. ജഡമായ ഘടകങ്ങൾ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം തത്വമായ പുരുഷനോടു ചേർക്കപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം, ഇരുപത്തിയാറാം തത്വം രുദ്രനാണ്; സ്രഷ്ടാവ്, എല്ലാം അറിയുന്നവൻ, ജ്ഞാനശക്തിയുള്ളവൻ, പരമാധിപതി. പുരുഷൻ എപ്പോഴും അവ്യക്തനാണ്; കാരണം മഹേശ്വരനാണ്. എണ്ണുന്നതിനായി, ഗുണങ്ങളാൽ ഘടിതമായ പ്രധാനം എന്ന ആദിമവസ്തുവും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ആ കാരണം രുദ്രനോടു ചേർന്നതായും, അതാണ് ആഗ്രഹിക്കേണ്ട സ്ഥിതിയെന്നും പറയുന്നു. പ്രധാനത്തിലെ ആ തത്വം ജഡമായതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഉദ്ദേശ്യത്തിലെ പ്രധാന വ്യത്യാസം അറിഞ്ഞാൽ, ആ തത്വം എണ്ണലില്ലാതെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ സ്വഭാവവും തത്വങ്ങളുടെ എണ്ണവും ഇതോടെ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സാംഖ്യയിൽ സ്ഥാപിച്ച ഭക്തി ജ്ഞാനികൾ ആത്മീയമായതായാണ് കാണുന്നത്. മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ശ്വാസനിയന്ത്രണത്തിലൂടെ, senses നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട്, മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കുന്നവരാണ്. ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, അഞ്ചു മുഖവും മൂന്നു കണ്ണും ഉള്ള, വെള്ള നിറമുള്ള, മംഗളമായ, പത്ത് കൈകളും, വാഴ്വാക്കും അഭയദാനവും നൽകുന്ന കൈകളും ഉള്ളവനെ അവൻ ധ്യാനിക്കുന്നു. രുദ്രനോടു സത്യമായി ഭക്തിയുള്ളവൻ, രുദ്രഭക്തനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മാദികൾക്കൊപ്പം നടന്ന സംഗമത്തിൽ രുദ്രൻ തന്നെയാണ് ഇതിനെ സ്ഥാപിച്ചത്. ഇവർ ആശയമില്ലായ്മ, അഹങ്കാരം, ആസക്തി, സമ്പാദനം എന്നിവയിൽ നിന്നു സ്വതന്ത്രരാണ്. മൂന്നു തരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ജീവികൾക്ക് എപ്പോഴും അഭയദാനം നൽകുന്നു. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ വസിച്ച്, വിവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണർ, അത്യന്തം ദുഷ്കരവും അവിനാശിയുമായ ബ്രഹ്മയോജനം നേടുന്നു. ജനനമരണം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹേശ്വരന്റെ നിയമത്തിൽ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലെ നിയമം സ്വീകരിച്ച്, ആറു കർമ്മങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇവർ കൂടുതൽ ഫലങ്ങൾ നേടുകയും എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതരാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൈവീയമായ സാമ്രാജ്യയോജനം കൊണ്ട്, അവൻ സ്വന്തം സമ്പത്തുകളിൽ ride ചെയ്യുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇഷ്ടമുള്ളിടത്ത് താമസിക്കുകയും, സ്വതന്ത്രമായി വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നു. മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും, എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഉന്നതനും, ധനികനും ആകുന്നു. ധർമ്മത്തിൽ നിപുണനും, രുദ്രഭക്തനും, എല്ലാ ശാഖകളിലും വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളവൻ. വേദപഠനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ഭിക്ഷയാൽ ജീവിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവൻ. ആനന്ദം നിറഞ്ഞ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും അനുഭവിച്ച്, ശരിയായ സമയത്ത് മരിച്ചാൽ, രുദ്രന്റെ ഗുഹ്യകസംഘത്തിൽ അംഗമാവുന്നു; അതിൽ ഏറ്റവും ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നവൻ. അവൻ അവരോടു സമത്വം നേടുകയും, സമാനമായ സാമ്രാജ്യവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ദേവന്മാരിലും, അസുരന്മാരിലും, മനുഷ്യരിലും ഏറ്റവും ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. കോടികൾക്കോടി വർഷങ്ങൾ, നൂറുകോടികൾക്കൂടി കാലം, ആ മഹാനുഭാവം ഭാവ്യമായി ആധിപത്യം നടത്തുന്നു. ആ മഹാനുഭാവൻ യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ, മഹാകാലവനത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയിൽ ബ്രഹ്മചാര്യാശ്രമത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. അവൻ മരിച്ചാൽ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലുള്ള ദിവ്യരഥത്തിൽ കയറി, രുദ്രന്റെ ലോകത്തിൽ എത്തുന്നു. അവിടെ ഗുഹ്യകരോടൊപ്പം ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.