ആശര്യകരമായ ഈ വചനങ്ങൾ കേട്ടതോടെ എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു വലിയ വിസ്മയം ഉണർന്നു. അതിന്റെ അതിമനോഹരമായ മഹത്വം വിശദമായി പറയാമോ എന്നാണു ഞാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചത്. അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഈ സംഗമത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വം ഞാൻ പറയാം എന്നു പറഞ്ഞു. എല്ലാ ദേവന്മാരും, അമരന്മാരും, സിദ്ധന്മാരും, യോഗികളും ഉൾപ്പെടെ പത്ത് ബില്യൺ ആയിരം, പത്ത് ബില്യൺ നൂറ് ജീവികൾ എപ്പോഴും ആ സംഗമത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ സ്കന്ദനിൽ നിന്ന് പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ സംഗമത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ കുളിക്കുന്നവൻ, വൈഷ്ണവ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് യജ്ഞം നടത്തി ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ആയിരം അശ്വമേധ യജ്ഞങ്ങളും നൂറ് വാജപേയ യജ്ഞങ്ങളും ചെയ്യുന്നവരുടെ ഫലത്തോടു സമമാണ്. അതുപോലെ, ഓരോ ദിവസവും സ്വർണം ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലവും അവിടെ ലഭിക്കുന്നു. അമാവാസ്യ, പൗർണമി, ഇരുവട്ടം ദ്വാദശി ദിവസങ്ങളിൽ, ആയിരം കല്പങ്ങൾ ഒരു കാലിൽ നിൽക്കുന്നവനും, പത്ത് ആയിരം കല്പങ്ങൾ തലകീഴായി തൂങ്ങി നിൽക്കുന്നവനും, ഇവിടെ മനുഷ്യൻ നേടുന്ന ഫലം നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ കൊണ്ടും ലഭിക്കില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് പോഷമാസത്തിൽ കുളിക്കുന്നത് വളരെ വലിയ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. പോഷമാസത്തിൽ ഭക്തിയോടുകൂടി കുളിക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തുന്നു, മടങ്ങി വരേണ്ടതില്ല. അതേ മാസത്തിൽ, clarified ghee നിറച്ച ദീപം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, വലിയോ ചെറിയോ അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങൾ എല്ലാം നീങ്ങുന്നു. ദീർഘായുസ്, ആരോഗ്യം, ഐശ്വര്യം, സന്താനങ്ങൾ, പരമാനന്ദം—ഇവയെല്ലാം ലഭിക്കുന്നു. പോഷമാസത്തിലെ ശുദ്ധപക്ഷത്തിലെ ത്രയോദശി ദിവസം, ആചാരപൂർവ്വം, ഭക്തിയോടെ വ്രതം പാലിക്കുന്നവനും, രാത്രി മുഴുവനും ദീപങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ജാഗരണമുള്ളവനും, വിഷ്ണു ഭക്തനായവൻ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കുകയും ഹരിയുടെ കഥകൾ കേൾക്കുകയും, ധർമ്മം നിറഞ്ഞ കഥകളോടെ രാത്രി ഉണർന്നിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അർണവത്തിൽ ശുദ്ധജലത്തിൽ കുളിച്ച് ആചാരങ്ങൾ പാലിച്ച ശേഷം, വിശ്വാസത്തോടുകൂടി സ്വർണം, ആഹാരം, വസ്ത്രം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഈ ജാഗരണമുള്ള വ്രതം എല്ലാ വർഷവും നടത്തണം. ധർമത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവർക്ക് ഇതു നിർബന്ധമാണ്. ഹരിയെ പൂജിക്കുകയും, ദ്വിജന്മാരെ അവരുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് സംതൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, തർക്ക്ഷ്യനെ കണ്ടപ്പോൾ പാമ്പുകൾ ശാന്തമാകുന്നതുപോലെ, പാമ്പുകൾ ഹാനികരമായിരില്ല. അവിടെ കുളിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തുന്നു; ഇവിടെ കുളിക്കുന്നവൻ സന്തോഷം നേടുന്നു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിൽ ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും, അവിടെയുള്ള എല്ലാ സത്വങ്ങളും, കഷ്ടതയിൽ പീഡിതമായ മനസ്സുള്ളവരും, ഏഴു താഴ്ന്നവരും ഏഴു ഉയർന്നവരും, ആ വ്യക്തിയുമൊക്കെ, congenital blindness ഉള്ളവരും, കുഴപ്പമുള്ളവരും, എല്ലാം ഇവിടെ സമമാണ്. ജാതികളിൽ ബ്രാഹ്മണൻ എങ്ങനെ ശ്രേഷ്ഠനോ, അതുപോലെ ഈ തീർത്ഥസംഗമം ശ്രേഷ്ഠമാണ്. ഇവിടെ കുളിക്കുകയും, ദാനം ചെയ്യുകയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുകയും, സ്ത്രീകളോ പുരുഷന്മാരോ, ആചാരപ്രകാരം തീർത്ഥസ്നാനം നടത്തണം. ഉണങ്ങിയതും ഈറനുമുള്ളതും എല്ലാം അഗ്നി എങ്ങനെ ദഹിപ്പിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവരുടെ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ചുകൊണ്ട് ലഭിക്കുന്ന ഫലവും, അനുഷ്ഠാനത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. പിന്നെ, ഗോപ്രതാര എന്ന മറ്റൊരു മഹാതീർത്ഥം ഉണ്ട്, പാപരഹിതനായവാ. അവിടെ കുളിക്കുകയും, ദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുകയില്ല. വിദ്യാസമ്പന്നനായവാ, വാരാണസിയിൽ മണികർണികാ എങ്ങനെ ഉണ്ട്, അതുപോലെ നൈമിശത്തിൽ ചക്രവാപി എന്ന മഹാതീർത്ഥം ഉണ്ട്, അതാണ് പ്രധാനമായത്.