സമയത്തിന്റെ ക്രമീകരണം—പക്ഷം, മാസം, ঋതു, വര്ഷം എന്നിവ—അവസാനിച്ചു. ഇന്ദ്രനും ലോകപാലന്മാരും, മരീചി പോലെയുള്ള മഹർഷികളും, ഈ മഹാ കലഹം ഉദിച്ചുവന്നപ്പോള്, സകല ജന്തുക്കളുടെയും നിലാവിളിച്ചാരവുകള് കേട്ടു, വിശ്വാത്മാവായ ശ്രീഹരൻ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കാനായി ആഴമായി ചിന്തിച്ചു. അഹങ്കാരത്തിലായ നിലയിലുള്ള എനിക്കു—സകല ഐശ്വര്യങ്ങളുടെ ദാതാവായ ബ്രഹ്മാവിനെയും—അവൻ പരിഗണിച്ചു. “അഹോ, മായയുടെ മഹത്തായ ഭ്രമം! ബ്രഹ്മാവേ, അച്യുതനേ, പറയാം,” എന്നു അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടിയില് ജനിച്ച അവരുടെ മനസ്സും ദൃഷ്ടിയും മങ്ങിയിരുന്നു. അവര് തെറ്റൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിലും, ആ രണ്ട് പേരും മായയുടെ സമുദ്രത്തില് മുങ്ങിപ്പോയി. അങ്ങനെ, ആ ഇരുവരിലും മായയുടെ ഭ്രമം സംഭവിച്ചതായി മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം, മൂന്നു ലോകത്തെയും ഉള്ളിൽ വഹിക്കുന്ന, കിരീടത്തിൽ ചെറു ചന്ദ്രൻ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നശംഭുവിന്റെ കാരുണ്യത്തെ എല്ലാവരും ആഹ്ലാദപൂർവം ഓർത്തു. അപ്പോള് മാർകണ്ടേയൻ ചോദിച്ചു: “പ്രഭോ, ശാശ്വതനായ ശംഭു എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചുവെന്ന് കല്പിക്കുക.” ദേവൻ ചെയ്തത് എല്ലാം ഭക്തന്മാരോടുള്ള അനുരാഗത്താലാണെന്നും, കാരുണ്യത്താലാണെന്നും മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം, ആ ഇരുവരും—ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും—തമ്മിലുണ്ടായ വാദം തുടരുമ്പോള്, മഹത്തായ ഒരു പ്രത്യക്ഷത, അണ്ഡം പിളർന്നുപോലെയായി ഉദിച്ചു. ആ ജ്യോതിര്ലിംഗത്തിന്റെ അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രകാശംകൊണ്ട് എല്ലാം നിറംകെട്ടുപോയി. അതിന്റെ ശക്തമായ ജ്വാലകളാൽ സമുദ്രങ്ങൾ വരളുന്നപോലെയായി. ആ ജ്യോതി, അനേകം നക്ഷത്രങ്ങളോടൊപ്പം ആകാശത്ത് മുമ്പ് കണ്ടതുപോലെ തെളിഞ്ഞു. അതിന്റെ ചുവപ്പു പ്രകാശംകൊണ്ട് എല്ലാം ഗേരുവ നിറത്തിൽ മായംപോലെയായി. ആ ജ്യോതി പ്രതിഫലിച്ച് സമുദ്രങ്ങള് ജലജീവികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു. മരങ്ങൾ പുതുതായി വളർന്ന പവഴക്കുലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ തോന്നി. ഭൂമി കുങ്കുമം പുരട്ടിയതുപോലെയും, ദിശകൾ സുന്ദരമായ ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ മായംപോലെയും ആയിരുന്നു. ആ പ്രകാശം അണ്ഡത്തിന്റെ അകത്തെ മുഴുവൻ ഭാഗവും അതിന്റെ പുറംചവിട്ടുപോലെ നിറച്ചു. അങ്ങനെ ആ ജ്യോതിസ്സംഹാരസ്തംഭം വളരുകയും ചെയ്തു. ആ അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശലിംഗം കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും തമ്മിലുള്ള ക്രോധം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവർ സംശയത്തോടെ ചോദിച്ചു: “ഇത് ഭൂമിയെ തുരന്നുപോയി, ശേഷനുടേയും മറ്റു സർപ്പങ്ങളുടേയും ഫണികളിൽ നിന്നാണോ? അതോ കല്പാന്തസമയത്ത് ദൃശ്യമായ സൂര്യനാണോ? അല്ലെങ്കിൽ മേഘങ്ങളുടെ ഘർഷണത്തിൽ നിന്നാണോ ആകാശമധ്യത്തിലേക്ക് ഇത് വ്യാപിച്ചതെന്ന്?” അതിന്റെ കിരണങ്ങൾ കണ്ണിന്റെ ശക്തിയെ തള്ളുന്നപോലെയാണോ? അത്രയും ദഹനശേഷിയുള്ളതായിട്ടും, ഇതിന് ചൂടില്ല. അതിന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ട് ലോകം മാത്രമല്ല, എല്ലാം നിറയുന്നു. “ഇത് എവിടുനിന്നാണ് ഉദിച്ചത്? അതിന്റെ അടിത്തറ എന്താണ്, കാരണം എന്താണ്? എത്ര ദൂരത്താണ് ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി? എല്ലാദിക്കുകളിലും, മുകളിലും എത്രയാണിത് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്?” ഇങ്ങനെ മനസ്സ് അവിടെയും ഇവിടെയും ഓടി, അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇങ്ങനെ ആ ജ്യോതിസ്തംഭത്തെ നോക്കി ചിന്തകളുടെ ഭാരത്തിൽ അകന്നു, ഗോവിന്ദൻ കൂടുതൽ അഹങ്കാരത്തോടുകൂടി പറഞ്ഞു: “ഇപ്പോൾ ഒരു പരീക്ഷണം സംഭവിക്കുകയാണ്. ഈ അതിരില്ലാത്ത പ്രകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം അല്ലെങ്കിൽ അഗ്രഭാഗം ആരെങ്കിലും കണ്ടാൽ, അവൻ അതിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം അറിയും.” ഇങ്ങനെ പരസ്പരം മത്സരിച്ചുകൊണ്ട്, ഇരുവരും അത്യന്തം ശക്തിയും ഉത്സാഹവും പ്രാപിച്ചു, പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ചു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ്, ആ അതിവിശിഷ്ടമായ സ്ഥലം കാണുവാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, അതിലേക്കു സമീപിച്ചു.