അരുണാചലസ്വരൂപിയായ ശംഭുവിനെ ഭക്തര് ആരാധിക്കണം എന്ന് ശാസ്ത്രം ഉപദേശിച്ചു. ശരീരധാരികള്ക്കു അസാധ്യമായ കാര്യങ്ങള് സാധ്യമാക്കാന് ഭവാനെക്കാള് ആര്ക്കാണ് കഴിവ്? അഥവാ, ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിക്ക് മറ്റൊരു ബ്രഹ്മാവിനെ സൃഷ്ടിക്കണമോ, വിശ്വാത്മാവേ? അപ്പോള്, കരുണയുടെ സാക്ഷാത്കാരമായ, ചന്ദ്രക്കലാധാരിയായ ശിവന് വാക്കുകളോടെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: "സ്തിരനായ ഈശ്വരനു കാമാദി ദോഷങ്ങള് എങ്ങിനെയാണ് ബാധിക്കപ്പെടാന് കഴിയുക? എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നീക്കാന് അഗ്നിലിംഗത്തെ ഭക്ത്യാ ആരാധിക്കണം. അരുണാചലദര്ശനത്തില് ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് തന്നെ സകല ദോഷങ്ങളും നശിക്കുന്നു. മനുഷ്യര്ക്കുള്ള എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതാണിവിടെ അരുണാദ്രി. ഈ അരുണാദ്രിയാണ് ഞാന് തന്നെ; ചിലര്ക്ക് ഈ ദർശനം ലഭിക്കും. അങ്ങനെയെങ്കില് മഹാപാപങ്ങള് നശിക്കുകയും ജ്ഞാനദൃഷ്ടി ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. ബ്രഹ്മനേ, ഇവിടെ മുമ്പ് സ്നാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് ലോകനാഥന്റെ മായാതിമിരം അകന്നു. വിശ്വാത്മാവേ, മൗനപ്രദക്ഷിണം ചെയ്താല് സര്വ്വവ്യാധികളും മാറും." ശിവന് ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചശേഷം, അരുണാചലപര്വ്വതസ്വരൂപിയായ മഹേശ്വരനെ അവന് ദര്ശിച്ചു. മനസ്സിനെ യമനിയമാദികളാല് ശുദ്ധീകരിച്ച് നിയന്ത്രിച്ചാല് മാത്രമേ ഈ അരുണഗിരിനാഥനായ സ്രഷ്ടാവിനെ സാക്ഷാത്കരിക്കാന് കഴിയൂ. അപ്പോള് അനന്തശയ്യയില് വിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ഹരിയും കുറേ സമയം ഉണരാതെ കിടന്നു. ആ സമയത്ത് സകലവിശ്വവും ഇരുണ്ടതായിരുന്നു; അതിന്റെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയാനാവാത്തതും അന്യോന്യമായതുമായിരുന്നതു കൊണ്ടു. ഈ അന്ധകാരാവസ്ഥ ലോകം മുഴുവന് ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതെത്ര ദുഃഖകരമാണെന്ന് ഹരിക്ക് തോന്നി. ദേവന്മാര്ക്കു പോലും ആ പ്രകാശസമ്പൂര്ണ്ണനായ പൂര്ണ്ണപുരുഷനെ കാണാന് കഴിഞ്ഞില്ല. അങ്ങനെ ദേവതകള് മനസ്സില് ആലോചിച്ചു, ഉമാദേവിയുടെ ഭര്ത്താവായ ദേവാദിദേവനായ മഹേശ്വരന്റെ അടുത്ത് എത്തി. അപ്പോള് മഹേശ്വരന് സന്തോഷത്തോടെ പ്രകാശസങ്കുലമായ രൂപത്തില് പ്രത്യക്ഷനായി. ശംഭുവിന്റെ ആ പ്രകാശത്തില്നിന്ന് ചിന്തകളും കിരണങ്ങളും പുറപ്പെട്ടുവന്നു. ദേവന്മാര് മുഴുവന് ഉണര്ത്തിയതോടെ ലക്ഷ്മീഭര്ത്താവായ ഹരി ഉണര്ന്നു. "അധികമായ ഈ അന്ധകാരത്താല് അയോഗ്യമായ സമയത്ത് ഞാന് വിശ്രമിച്ചു," എന്ന് ഹരി പറഞ്ഞു. പിന്നെ, ലോകസൃഷ്ടി താനേ ചെയ്യാമെന്നു തീരുമാനിച്ചു. ഈ അരുണാചലദര്ശനം എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റുകയും ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങള് നല്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണെന്ന് ഹരി മനസ്സില് ആലോചിച്ചു. സദാശിവന്റെ ജ്യോതിര്ലിംഗത്തെ അന്തരത്തില് ധ്യാനിച്ച്, അദ്ദേഹം ഈശാനനെ, ലോകസ്രഷ്ടാവിനെയും പാപനാശകനെയും സ്തുതിച്ചു. ദയാപൂര്വ്വം കണ്കളാല് കാഴ്ച നല്കി, "എഴുന്നേല്ക്കൂ," എന്നു ശിവന് പറഞ്ഞു. "മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ നാഥനായ, ത്രിഗുണാത്മകസ്വരൂപിയായ ഭഗവന്, നമസ്കാരം. ദേവരൂപങ്ങളായി ഭവാന്റെ അംശങ്ങളാലാണ് ഈ ലോകം. എന്നെ ലോകരക്ഷക്ക് നിയോഗിച്ച്, ഭവാന്റെ മായയാല് എന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു. ലോകഭാരം ഭവാന്മേല് വന്നിരിക്കെ ഞാന് എന്ത് ചെയ്യണം?" ഹരി ചോദിച്ചു. ഹരിയുടെ വിഷാദവും ആശങ്കയും കണ്ട് ശംഭു പറഞ്ഞു: "ഭൂമിയില് അരുണാചലസ്വരൂപത്തില് ഞാന് നിലകൊള്ളുന്നു. പുരാതനകാലത്ത് മുന്വിഷ്ണുവിന് ഇവിടെ ഒരു വരം നല്കിയിട്ടുണ്ട് — ലോകസംരക്ഷണാര്ത്ഥം ഈ പ്രകാശസ്വരൂപം. നദികള്ക്കും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങള്ക്കും, മേഘങ്ങളില് നിന്നുള്ള ജലങ്ങള്ക്കുമെല്ലാം, കുരുടന് കാഴ്ചയും, കുഴപ്പില്ലാതിരിക്കാന് ചവിട്ടുവാന് കഴിവും, എല്ലാ സിദ്ധികളും രോഗമുക്തിയും ഞാന് നല്കുന്നു." ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശംഭു ദൃശ്യാതീതനായി; ഹരിയും അരുണാചലത്തില് ലയിച്ചു. ദേവതകള് അടി വനത്തില് വസിച്ചുകൊണ്ട്, വേദങ്ങളോടും ഉപനിഷത്തുകളോടും കൂടി ആ പര്വ്വതത്തെ ചുറ്റി നില്ക്കുന്നത് അവര് കണ്ടു.