ದೇವಪೂಜಾಂ ವ್ರತಂ ದಾನಂ ಧ್ಯಾನಂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸತ್ಕ್ರಿಯಾಮ್
ಅವನು ದೇವರ ಪೂಜೆ, ವ್ರತ, ದಾನ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು—
ಸ ಪ್ರಜಾಃ ಪಾಲಯಾಮಾಸ ಪುತ್ರವತ್ಪರಿಪಾಲಿತಾಃ
ಅವನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು—
ಪುತ್ರಿಣೋ ಧನಧಾನ್ಯಾಢ್ಯಾಃ ಸರ್ವಕಾಮಸಮನ್ವಿತಾಃ
ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು, ಧನ-ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು—
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ಪೃಥ್ವೀಂ ತಸ್ಮಿಞ್ಛಾಸತಿ ಪಾರ್ವತಿ ವಿನಾ ಚೋಜ್ಜಯಿನೀಂ ಗಂತುಂ ನ ರತಿಂ ಪ್ರಾಪ ಕುತ್ರಚಿತ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿ, ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಉಜ್ಜಯಿನಿಗೆ ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂತೋಷ ಕಂಡನು, ಬೇರೆ ಎಲ್ಲೆಂದೂ ಆನಂದ ಪಡಲಿಲ್ಲ—
ತದಾ ಮಯಾ ಗಣೇಶಸ್ತು ಶಿವಸಂಜ್ಞೋ ಗಣಾಗ್ರಣೀಃ
ಆಗ ನಾನು, ಗಣೇಶನನ್ನು, ಶಿವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಣಾಧಿಪತಿಯನ್ನು—
ಮಯಾಪ್ಯುಕ್ತೋ ಗಣೇಶೋ ಹಿ ಗಚ್ಛ ಪುತ್ರ ಮಮ ಪ್ರಿಯಮ್
ನಾನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ: 'ನನ್ನ ಮಗನೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು' ಎಂದು—
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಸ ಮಯಾ ದೇವಿ ತಥೇತ್ಯುಕ್ತಾ ಕೃತಾಂಜಲಿಃ
ಹೀಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿದಾಗ, ದೇವಿ, ಅವನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ 'ಹೌದು' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—
ಗತೇ ಶಿವಗಣೇ ದೇವಿ ಸಂತುಷ್ಟೋಽಹಂ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ 5.2.37.
ಶಿವನ ಗಣಗಳು ಹೊರಟಾಗ, ಸುಂದರನಗುವಳೇ, ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆನು—
ತತಃ ಸ ಭಿಕ್ಷು ರೂಪೇಣ ಬಹ್ವೋಷಧಿಪರಿಗ್ರಹಃ
ನಂತರ, ಭಿಕ್ಷುಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು—
ಕಶ್ಚ ಭೂತವಿಷಗ್ರಸ್ತೋ ನಾನಾದೋಷೈಃ ಸಮಾಶ್ರಿತಃ
ಯಾರಾದರೂ ಭೂತ ಅಥವಾ ವಿಷದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರೆ—
ಕೋಽಪುತ್ರಃ ಪುತ್ರವಾನಸ್ತು ಮನ್ಮಂತ್ರಬಲಮಾಶ್ರಿತಃ
ಯಾರು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ದುಃಖಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಮಂತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಉಂಟಾದರು—
ತಸ್ಯ ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಕೌತೂಹಲಸಮನ್ವಿತಃ
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದನು—
ತೇಷಾಂ ಸ ನಾಶಯಾಮಾಸ ವ್ಯಾಧಿಂ ದುರ್ಜಯಮಪ್ಯತಿ ಹೇಮರತ್ನಾಂಬರಧನೈರ್ಧಾನ್ಯಗ್ರಾಮಪುರಾದಿಭಿಃ
ಅವರ ಭಯಾನಕವಾದ ರೋಗವನ್ನು ಅವನು ಬಂಗಾರ, ರತ್ನ, ಚೆನ್ನಾದ ಬಟ್ಟೆ, ಧಾನ್ಯ, ಹಳ್ಳಿ, ಊರು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದನು.
ಏವಂ ಸ ನ್ಯವಸತ್ತತ್ರ ವರ್ಷಾಣಿ ಚ ಚತುರ್ದ್ದಶ
ಈ ರೀತಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸವಿದ್ದನು.
ಅಹೋಽತಿದುಷ್ಕರೋ ರಾಜಾ ಅಹೋ ಲೋಕಪರಾಯಣಃ
ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜನಿಗೆ ಇದು ಎಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸ! ಅವನು ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಎಷ್ಟು ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ!
ಏವಂ ಸ ಚಿಂತಯಂಸ್ತತ್ರ ಭಿಕ್ಷು ರೂಪೀ ಶಿವೋ ಗಣಃ
ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಯೋಚನೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಶಿವನು ಭಿಕ್ಷುಕನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಅತ್ರಾಂತರೇ ತು ನೃಪತೇಸ್ತಸ್ಯ ಲೋಕವ್ರತಸ್ಯ ತು
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ರಾಜನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ,
ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ಲೋಕೇ ಸಾ ಚಾಪುತ್ರಾ ಸುತಾರ್ಥಿನೀ 5.2.37.
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ಇದ್ದಳು.
ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ನಾಗ ರಾಣಾಂ ಸಕೌತುಕಮ್
ಅವನು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬಲ್ಲವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಾಗಕನ್ಯೆಗಳು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.
ಭಿಕ್ಷೋರಾಯತನೇ ಗುಪ್ತಮಂತಃಪುರಮತಂದ್ರಿತಾ ಉವಾಚ ಚಿಂತಾಪರಮಂ ಭಿಕ್ಷುಂ ಭಿಕ್ಷಾಸಮನ್ವಿತಮ್
ಭಿಕ್ಷುಕನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾಣಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಕನಿಗೆ, ಅವನು ಭಿಕ್ಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಪ್ರಣಮ್ಯ ಪ್ರಾಂಜಲಿರ್ಭೂತ್ವಾ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಂ ವಿಗತವ್ಯಥಾ ವಂಧ್ಯಾ ಪುತ್ರಾರ್ಥಿನೀ ದೇವೀ ಗುಪ್ತಂ ತ್ವಾಂ ದ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛತಿ
ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಂಜೆಯ ರಾಣಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ.
ಭವಾನ್ಕೃಪಾಕರಃ ಪ್ರಾಯಃ ಪ್ರಜಾನಾಮೀಹಿತಪ್ರದಃ
ನೀನು ದಯೆಯ ಮೂಲ, ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದದು ಕೊಡುವವನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಅವಿಜ್ಞಾತೋ ನರಪತೇರ್ಗೃಹಮೇಹೀತಿ ಭಾಷಸೇ
ನೀನು ರಾಜನ ಮನೆಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೀಯಲ್ಲ.
ಏವಂ ಮತ್ವಾ ವ್ರಜ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸ್ವಮೇವಾಂತಃಪುರಂ ಶುಭೇ
ಹೀಗಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಒಳ್ಳೆಯದೆಯೆ, ನೀನು ಬೇಗನೆ ನಿನ್ನ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗು.
ಸಾ ತು ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಷೋಃ ಕ್ಷುಭಿತಮಾನಸಾ
ಆ ಭಿಕ್ಷುಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಣಿಯ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿತು.
ಸಖೀವಚಸ್ತು ಸಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವೀ ದೀನಾ ಉವಾಚ ತಾಮ್ ಭಿಕ್ಷೋರಾನಯನೇ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಯಾವನ್ನಾಸೌ ವ್ರಜೇತ್ಕ್ವಚಿತ್
ಸಖಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದುಃಖಿತಳಾದ ರಾಣಿ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು: 'ಆ ಭಿಕ್ಷುಕನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಬೇಗ ಕರೆತಂದುಕೊ.'
ಉವಾಚ ಸಾ ತಾಂ ಯುಕ್ತ್ಯೈವ ಸುನಂದಾ ಯುಕ್ತಭಾಷಿಣೀ
ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸುನಂದಾ ಅವಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ತಸ್ಮಾದಸ್ವಸ್ಥಚಿತ್ತತ್ವಂ ರಾಜ್ಞಃ ಸ್ವಂ ಸಂಪ್ರದರ್ಶಯ 5.2.37.
ಆದುದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಿಂತೆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ದೇವ್ಯಾ ದರ್ಶನಲಾಲಸಃ ತಾಮಪೃಚ್ಛತ್ತತೋ ರಾಜಾ ಸ್ನೇಹಾರ್ದ್ರೀಕೃತಮಾನಸಃ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಣಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇದ್ದಾಗ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮೃದುವಾದ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ರಾಜೋವಾಚ ಕಿಮಿದಂ ದೇವಿ ತೇ ರೂಪಂ ವಿಮನಸ್ಕೇವ ಭಾಷಸೇ
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ದೇವಿ, ನಿನಗೆ ಏನು ಆಯಿತು? ನೀನು ಹೀಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಏಕೆ ಮನಸ್ಸು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?'