ಅನೇಕಜನ್ಮಚರಿತಂ ಖಂಡವ್ರತಕದಮ್ಬಕಮ್
ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ಕೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ವ್ರತಗಳ ಸಮೂಹ.
ಅತಃ ಖಣ್ಡೇಶ್ವರೋ ದೇವೋ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಭುವನತ್ರಯೇ 5.2.31.
ಆದ್ದರಿಂದ ಖಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಖಣ್ಡವ್ರತಾನಿ ಪೂರ್ಣಾನಿ ತೇಷಾಮಾಶು ಭವಂತಿ ಹಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಪೂರ್ಣತಾಂ ಯಾತಿ ಶ್ರೀಖಂಡೇಶ್ವರದರ್ಶನಾತ್
ಅವರ ಭಾಗಶಃ ವ್ರತಗಳು ಬೇಗನೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಶ್ರೀಖಂಡೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಖಂಡೇಶ್ವರಂ ದೇವಂ ಪಾಪವಿಘ್ನೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಖಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಪಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡೆತಡೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಖಣ್ಡೇಶ್ವರಂ ದೇವಂ ಕೃತಕೃತ್ಯತ್ವಮಾಪ್ಯತೇ
ಖಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಜೀವನದ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಖಂಡೇಶ್ವರೇಽರ್ಚಿತೇ ದೇವೇ ಸರ್ವೇ ದೇವಾಃ ಸವಾಸವಾಃ
ಖಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಂ ಖಂಡೇಶ್ವರಂ ಯೇ ವೈ ಯಜಂತಿ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪ್ರಿಯೇ
ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಖಂಡೇಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವರು,
ಧೂಪ ದೀಪೈರ್ನಮಸ್ಕಾರೈರ್ಜಪೈಃ ಸ್ತೋತ್ರೈಃ ಪೃಥಗ್ವಿಧೈಃ
ಧೂಪ, ದೀಪ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಜಪ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ,
ದೀರ್ಘಾಯುಷಃ ಶುಭಾಚಾರಾ ಜಾಯಂತೇ ದೇಹಿನೋಽಮಲಾಃ ಖಂಡೇಶ್ವರಪ್ರಸಾದೇನ ಜಾಯಂತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು, ಶುದ್ಧ ಶರೀರದವರು, ಸದುಪಚಾರದವರಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಖಂಡೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಇದಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಏತೇ ಚ ವಿಷ್ಣುಬ್ರಹ್ಮೇಂದ್ರಕುವೇರದಹನಾದಯಃ
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ಕುಬೇರ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಏಷ ತೇ ಕಥಿತೋ ದೇವಿ ಪ್ರಭಾವಃ ಪಾಪನಾಶನಃ
ದೇವಿ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಖಂಡೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.
ವಿದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಂ ಪುಂಸಾಂ ಪತ್ತನೇಶ್ವರಮೀಶ್ವರಮ್
ಪಟ್ಟಣೇಶ್ವರನು ಜನರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವರೆಂದು ತಿಳಿ.
ಪುರಾಽಹಂ ಪರ್ವತೇ ದೇವಿ ಮಂದರೇ ಚಾರುಕನ್ದರ್
ಒಮ್ಮೆ, ದೇವಿ, ನಾನು ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದೆ.
ಕಿಮರ್ಥಂ ಪರ್ವತಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಕೈಲಾಸಂ ರಮಣೀಯಕಮ್
ಅಲ್ಲಿ, 'ನೀನು ಎಂತಹ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ಮನೋಹರವಾದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಲಾಯಿತು.
ಸಿದ್ಧಚಾರಣಗನ್ಧರ್ವಕಿಂನರೋದ್ಗೀತನಾದಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು ಹಾಡು-ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅಥ ಕೋಕಿಲಚಕ್ರಾಹ್ವಚಕೋರಕುರರಾಕುಲಮ್
ಅಲ್ಲದೆ, ಕೋಯಿಲಗಳು, ಚಕೋರಗಳು, ಕುರುರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಮಹಾಕಾಲವನೇ ಶೂನ್ಯೇ ನಾನಾಗುಲ್ಮಲತಾವೃತೇ
ಮಹಾಕಾಲ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಲ್ಕುಟ್ಟಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಋಕ್ಷವಾನರಗೋಮಾಯುಜನ್ತುಕಾದಿವಿರಾಜಿತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಕರಡಿಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ನರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಕಥಂ ವಾಸಃ ಕೃತೋ ದೇವ ಕೌತೂಹಲಮಿದಂ ಮಮ
ಆ ದೇವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಾಸಮಾಡಲು ಬಂದರು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ.
ಇತಿ ಪೃಷ್ಟಸ್ತ್ವಯಾ ದೇವಿ ಮಂದರೇ ಚಾರುಕನ್ದರೇ
ಈ ರೀತಿ, ದೇವಿ, ನೀನು ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಮಹಾಕಾಲವನಂ ರಮ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಗಾತ್ಸುಖಕರಂ ಪರಮ್ 5.2.32.
ಮಹಾಕಾಲ ಅರಣ್ಯವು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸುಖಕರವಾದ रमಣೀಯವಾದ ಸ್ಥಳ.
ಅನೌಪಮ್ಯಗುಣಂ ವಿದ್ಧಿ ಪತ್ತನಂ ಪರ್ವತಾತ್ಮಜೇ ಗೀತವಾದಿತ್ರಚಾತುರ್ಯೈಃ ಸ್ಪರ್ದ್ಧತೇ ಯಃ ಸುರಾಲಯಮ್
ಪರ್ವತ ಪುತ್ರಿಯೇ, ಪಟ್ಟಣವು ಅಪೂರ್ವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ; ಹಾಡು-ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ದೇವಿ ದೇವರ್ಷಿರ್ನಾರದೋ ಮುನಿಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.
ವಿನೋದಾರ್ಥಂ ಮಯಾ ಪೃಷ್ಟಸ್ತ್ವತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಂ ಕುತೂಹಲಾತ್
ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದೆನು.
ಕಸ್ಮಿನ್ನಾಶ್ರಮಸಂಸ್ಥಾನೇ ತಪಸಃ ಸಂಚಯಃ ಕೃತಃ
ಯಾವ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳು.
ಕೌತುಕಂ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಂ ತು ವದ ಮೇ ಮುನಿಸತ್ತಮ ಕಥಯಾಮಾಸ ವೃತ್ತಾಂತಂ ಪತ್ತನಸ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳೆ, ನೀವು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ. ಅವನು ಆ ಪಟ್ಟಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.
ಬಹೂನಿ ಸಂಪರಿಕ್ರಮ್ಯ ತೀರ್ಥಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ
ಅವನು ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಾಡಿದನು.
ಅಟನಾರ್ಥಂ ಮಹಾದೇವ ಜಂಬೂದ್ವೀಪೇ ಮನೋರಮೇ
ಮಹಾದೇವನೆ, ಆ ಮನೋಹರ ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ
ಸ್ವೇಚ್ಛಾಕಲ್ಪಿತವಿನ್ಯಾಸಃ ಪ್ರಾಸಾದಶತಕಲ್ಪಿತಃ
ತಾನಿಚ್ಛಿಸಿದಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ, ನೂರಾರು ಅರಮನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು.
ಸರ್ವರ್ತುಕುಸುಮಾಮೋದಸುಖಸ್ಪರ್ಶಾನಿಲಾವೃತಃ
ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಸುಖಕರವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.