ಅಸ್ಮಾದ್ಭೂತಾನಿ ಲಿಂಗಾನಿ ಮಹಾಭೂತಾನಿ ಪಞ್ಚ ವೈ
ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ—
ಸ್ಥಲಮಾಪಸ್ತಥಾಕಾಶಂ ಜನ್ಮ ಚಾಪಿ ಚತುರ್ವಿಧಮ್
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜನ್ಮಗಳು—
ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಜನ್ಮಚಿಹ್ನಂ ಯಲ್ಲಿಂಗೇಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಜನ್ಮದ ಗುರುತು ಕಾಣಬಹುದು—
ರಜಃಸತ್ತ್ವಂ ತಮೋಭಾವಸ್ತಸ್ಮಾಲ್ಲಿಂಗಾಚ್ಚ ಜಾಯತೇ
ರಾಜಸ, ಸಾತ್ವಿಕ, ತಾಮಸ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಲಿಂಗದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ—
ಅವ್ಯಕ್ತಕಾರಣಂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಂ ಯತ್ತತ್ಸದಸದಾತ್ಮಕಮ್
ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾರಣ, ಅದು ಇರುವದೂ ಅಲ್ಲ, ಇಲ್ಲದೂ ಅಲ್ಲ—
ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ್ತಥಾದಿತ್ಯಾ ವಸವೋಽಥಾಶ್ವಿನಾವಪಿ 5.2.24.
ವಿಶ್ವದೇವರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳೂ ಕೂಡ—
ಆಪೋ ದ್ಯೌಃ ಪೃಥಿವೀ ವಾಯುರಂತರಿಕ್ಷಂ ದಿಶಸ್ತಥಾ
ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಗಾಳಿ, ಮಧ್ಯಮಾಂತರ, ದಿಕ್ಕುಗಳು—
ಯಚ್ಚಾನ್ಯದಪಿ ತತ್ಸರ್ವಂ ಸಂಭೂತಂ ಲೋಕ ಸಾಕ್ಷಿಕಮ್
ಮತ್ತೆ ಏನು ಇದ್ದರೂ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಇದೇ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿವೆ—
ಅತೋ ಮಹಾಲಯೋನಾಮ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಭುವನತ್ರಯೇ
ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಸ್ರೋತಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ—
ಯಃ ಪೂಜಯತಿ ತಲ್ಲಿಂಗಂ ರುದ್ರಮೂರ್ತ್ಯಾ ಮಹಾಲಯಮ್
ಯಾರು ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ರುದ್ರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮಹಾಸ್ರೋತಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಮಹಾಲಯೇಶ್ವರೇ ಪುಣ್ಯೇ ಪೂಜಿತೇ ಪರಮೇಶ್ವರೇ ಭವಂತೀಹ ಮಹಾಭಾಗೇ ಯತಸ್ತೈರಪಿ ಪೂಜ್ಯತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಯೇಶ್ವರನನ್ನು, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯೇ, ಅವರಿಂದ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ—
ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಮುಕ್ತಿರ್ಭವತಿ ಪಾರ್ವತಿ
ಪಾರ್ವತಿ, ಯಾರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಮೋಕ್ಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ—
ಪುರಾ ರಾಥಂತರೇ ಕಲ್ಪೇ ಬಭೂವ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಾಥಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದ್ದನು—
ಮಹಾಕಾಲಸಮೀಪೇ ತು ಮುಕ್ತಿಲಿಂಗಮನುತ್ತಮಮ್
ಮಹಾಕಾಲನ ಹತ್ತಿರವೇ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮೋಕ್ಷಲಿಂಗವಿತ್ತು—
ತತಸ್ತೇಪೇ ಜಿತಾಹಾರೋ ವತ್ಸರಾಣಿ ತ್ರಯೋದಶ
ಅವನು ಹದಿನಮೂರು ವರ್ಷ ಉಪವಾಸದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದನು—
ಶಿಪ್ರಾಂ ವಿಪ್ರಪ್ರಿಯಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾ ಶಿನೀಮ್
ಶಿಪ್ರಾ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ನದಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದು, ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವದು—
ವ್ಯಾಧಂ ಮಹಾಧನುಷ್ಪಾಣಿಂ ರಕ್ತನೇತ್ರಂ ಸುಭೀಷಣಮ್
ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಭಯಾನಕವಾದ, ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ವೇಟಗಾರನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕ್ಷುಭಿತೋ ವಿಪ್ರೋ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನಸ್ಯ ಭಯಾದಿತಿ
ಆ ವೇಟಗಾರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನ ಭಯದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡನು.
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾಂತರ್ಗತಹರಿರ್ವ್ಯಾಧೋ ಭೀತ ಇವಾಗ್ರತಃ
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಳಗೆ ಹರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೇಟಗಾರನು ಭಯಗೊಂಡವನಂತೆ ಅವನ ಎದುರು ನಿಂತನು.
ಇದಾನೀಂ ಸ್ವಗತಾ ಬುದ್ಧಿಸ್ತ್ವಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವೈವ ಮಹಾಪ್ರಭಮ್
ಈಗ ನಿನ್ನನ್ನು, ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಒಳಗೆ ತಿರುಗಿದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮಯುತಶಸ್ತಥಾ 5.2.25.
ಸಾವಿರಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು—
ನ ಚ ಮೇ ವ್ಯಥಿತಂ ಚಿತ್ತಂ ಕದಾಚಿದಪಿ ಜಾಯತೇ
ಆದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಕದಲಿಲ್ಲ.
ಉಪದೇಶಪ್ರದಾನೇನ ಪ್ರಸಾದಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ
ನೀನು ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ದಯೆ ತೋರಿಸಬೇಕು.
ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಪಾಪಕರ್ಮೇತಿ ಮತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುಂಗವಃ
‘ಇವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಪಾಪಕರ್ಮಿ’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು—
ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸದ್ಯಃ ಸಮಾಯಾತೋ ಮುಕ್ತಿ ಲಿಂಗಸಮೀಪತಃ
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತಿಯ ಲಿಂಗದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ತತ್ಕ್ಷಣಾದ್ದಿವ್ಯದೇಹಸ್ತು ತಸ್ಮಿಁಲ್ಲಿಂಗೇ ಲಯಂ ಗತಃ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಸಹಸಾ ಮುಕ್ತಿಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ವರಾನನೇ
ಅದೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ ದೈವಿಕ ದೇಹವು ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಯಿತು; ‘ಮುಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಸುಂದರವದನೆ’ ಎಂದು ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿದನು.
ವ್ಯಾಧೇನ ಪಾಪಯುಕ್ತೇನ ಸಮಾಧಿರಹಿತೇನ ಚ
ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ಆ ವೇಟಗಾರನಿಂದ—
ನ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಪರಮಾ ಮೂರ್ತ್ತಿರ್ಮುಕ್ತಿರ್ನೈವ ಚ ಲಭ್ಯತೇ ಅನ್ತರ್ಜಲಗತೋ ಭೂತ್ವಾ ಚಚಾರ ವಿಪುಲಂ ತಪಃ
ಪರಮ ರೂಪವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ಮುಕ್ತಿಯೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ತಾಂ ನದೀಮಗಮತ್ಕಿಲ
ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ, ಅವನು ಆ ನದಿಗೆ ಬಂದನು.
ಅಂತರ್ಜಲಚರಂ ವಿಪ್ರಂ ಯಾವದ್ವ್ಯಾಘ್ರೋ ಜಿಘೃಕ್ಷತಿ
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹುಲಿ ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ—