ದಮನಸ್ಯ ಚ ನಿರ್ಮುಕ್ತಿಃ ಶಿಪ್ರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮುತ್ತಮಮ್
ಡಮನನ ಮುಕ್ತಿಯೂ, ಶಿಪ್ರಾ ನದಿಯ ಮಹಿಮೆ ಕೂಡ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮ ಆವನ್ತ್ಯಖಣ್ಡೇಽವನ್ತೀಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಶಿಪ್ರಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋ ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಎಣೂರ ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಪೈಕಿ ಐದನೇ ಅವಂತ್ಯಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಅವಂತೀಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಪ್ರಾ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಎಂಬ ಐವತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.
ಯಥಾಽಮೃತಭವಾ ಖ್ಯಾತಾ ಪಾತಾಲೇ ನಾಗಸಂಮತೇ
ಹಾಗೆ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಅಮೃತಭವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ,
ಏಕದಾ ರುದ್ರೋ ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಂ ನಾಗಲೋಕೇ ಬುಭುಕ್ಷಿತಃ
ಒಂದು ವೇಳೆ ರುದ್ರನು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ, ನಾಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ಭಿಕ್ಷಾಂ ದೇಹಿ ವಚೋ ದೀನಂ ವಾಚಯಿತ್ವಾ ಗೃಹೇಗೃಹೇ
'ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿ' ಎಂಬ ದೀನವಾದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.
ತದಾ ಕ್ರೋಧಾಭಿರಕ್ತಾಕ್ಷಃ ಶೂಲಪಾಣಿಃ ಕ್ಷುಧಾರ್ದಿತಃ
ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದು, ಭಾರೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏಕವಿಂಶತಿಕುಣ್ಡಾನಿ ಪೀಯೂಷಸ್ಯ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ಒಳ್ಳೆಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತವಿತ್ತು.
ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ಸ ಭಗವಾಞ್ಛಂಭುಃ ಸರ್ವಾತ್ಮಸಂಭವಃ
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೂಲವಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
ರಿಕ್ತಾನಿ ಪೀಯೂಷಕುಣ್ಡಾನಿ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ರೈವ ಸೋತ್ಥಿತಃ
ಅವರು ಆ ಅಮೃತಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ, ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟರು.
ಕಸ್ಯೇದಂ ಕರ್ಮ ಕಿಂ ಜಾತಂ ಸುಧಾ ಯಸ್ಮಾದಿತೋ ಗತಾ
ಇದು ಯಾರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ? ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ? ಯಾಕೆ ಅಮೃತ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಡಗಿದೆ?
ಮಹದತಿಕ್ರಮಣೇ ಶಂಕಾಃ ಪುರಾತ್ತೇ ನಿರ್ಯಯುರ್ಬಹಿಃ
ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪು ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಿರಿ.
ಯೇನಾಸ್ಮಾಕಂ ಕೋಪಿತೇನ ಹೃತಂ ಚಾಮೃತಮುತ್ತಮಮ್ 5.1.51.
ಯಾರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ನಮ್ಮ ಅಮೃತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು?
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪನ್ನಗಾಃ ಸರ್ವೇ ಸಸ್ತ್ರೀಬಾಲಪರಿಗ್ರಹಾಃ
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರು ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ
ತೇಷಾಮನುಗ್ರಹಾರ್ಥಾಯ ವಾಗುವಾಚಾಶರೀರಿಣೀ
ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.
ಭಿಕ್ಷಾರ್ಥಮಾಗತಃ ಶಮ್ಭುಃ ಕ್ಷುಧಾರ್ತಶ್ಚ ಗೃಹೇಗೃಹೇ
ಶಂಭು ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋದರು.
ದತ್ತಾ ನ ಭಿಕ್ಷಾ ಕೇನಾಪಿ ಭೋಗವತ್ಯಾಂ ಪಿನಾಕಿನಃ
ಭೋಗವತಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ಭಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.
ತೇನ ನಷ್ಟಾ ಸುಧಾ ಸರ್ವಾ ಕುಂಡಾಂತೇ ಪನ್ನಗೋತ್ತಮಾಃ
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ನಾಗಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಅಮೃತವು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ತತ್ರೈಕಾ ವೈ ಸರಿಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಾ ಶಿಪ್ರಾನಾಮೇತಿ ವಿಶ್ರುತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಒಂದು ನದಿ ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಶಿಪ್ರಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಯಸ್ಯಾ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯೋ ಭವೇತ್
ಆ ನದಿಯನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಜನಂ ದೇವದೇವಸ್ಯ ತತಃ ಪೂಜಾಂ ಕರಿಷ್ಯಥ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವದೇವರನ್ನು ಭಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ.
ಭವಿಷ್ಯತಿ ತತಃ ಸದ್ಯಃ ಸುಧಾ ಲೋಕೇ ಪುರೇವ ವಃ
ನಂತರ, ನಿಮಗೆ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಮೃತ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ವಾಣೀಂ ವ್ಯಾಸ ತದಾ ದಿವ್ಯಾಂ ಸಹಸಾ ಲೋಕಸಾಕ್ಷಿಣೀಮ್ 5.1.51.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಸರು ಲೋಕದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಸ್ತ್ರೀಬಾಲವೃದ್ಧಸಹಿತಾ ಮಹಾಕಾಲವನಂ ಯಯುಃ
ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಮಹಾಕಾಲವನಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಸರ್ವತ್ರ ಕುಸುಮಾಕೀರ್ಣಾಂ ತರುಚ್ಛಾಯಾಭಿರಾಶ್ರಿತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂವಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮರಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತು.
ಮಣಿಸೋಪಾನರಚಿತಾಂ ಪದ್ಮಖಂಡೈಶ್ಚ ಮಂಡಿತಾಮ್
ಮಣಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕಮಲದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಋಷಯಶ್ಚ ಮಹಾಭಾಗಾ ಭೃಗ್ವಂಗಿರಸಮು ಖ್ಯಕಾಃ
ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಋಷಿಗಳು, ಭೃಗು ಮತ್ತು ಅಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು.
ವಸವಶ್ಚ ತಥಾದಿತ್ಯಾ ಹ್ಯಶ್ವಿನೌ ಮರುತಸ್ತಥಾ
ವಸುಗಳು, ಅದಿತ್ಯರು, ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರುತ್ಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
ಉಪಾಸತೇ ಚ ಶಿಪ್ರಾಂ ವೈ ಸಂಧ್ಯಾವೇಲಾಂ ಸಮಾಹಿತಾಃ
ಅವರು ಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಪ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪತಿವ್ರತಾ ಮಹಾಭಾಗಾಸ್ತತ್ರೈವ ಪತಿಭಿಃ ಸಹ
ಅಲ್ಲಿ ಪತಿವ್ರತೆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದರು.
ರಾಜರ್ಷಯಃ ಸಮಾಸೀನಾ ನಿರ್ವಾಣಪದವೀಂ ಗತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಕುಳಿತು, ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.