ಅದ್ಯಪ್ರಭೃತಿ ಪುರೀ ವ್ಯಾಸ ಉಜ್ಜಯಿನೀ ಸಮಾಶ್ರಿತಾಃ
ಇಂದಿನಿಂದ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರು, ವ್ಯಾಸ,
ನ ತೇಷಾಂ ದುಷ್ಕೃತಂ ಕಿಂಚಿದ್ದೇಹೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಪಾಪಜಮ್
ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಾವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೂ ಉಳಿಯದು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥೀ ಗಿರೀಶಂ ಧನಾರ್ಥೀ ಧನೇಶಂ ಸುತಾರ್ಥೀ ಸುತೇಶಂ ದಿನೇಶಂ ಸುಖಾರ್ಥೀ ೫೭ ಯ ಏತಸ್ಯಾಂ ಮಹಾಭಾಗ ಸದಾ ವಸತಿ ಮಾನವಃ
ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುವ ಮಾನವನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಬೇಕಾದರೆ ಗಿರೀಶನನ್ನು, ಧನ ಬೇಕಾದರೆ ಧನೇಶನನ್ನು, ಮಕ್ಕಳು ಬೇಕಾದರೆ ಸುತೇಶನನ್ನು, ಸುಖ ಬೇಕಾದರೆ ದಿನೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತತ್ರೈವ ವಸತೇ ನಿತ್ಯಂ ಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತಾಧಿಕಮ್
ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಯ ಏತಾಂ ವೈ ಕಥಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಪಠತೇ ಶೃಣುತೇಽಥ ವಾ 5.1.43.
ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ,
thumb|400px|ಸಮುದ್ರಮನ್ಥನಮ್ ಶೃಣುಷ್ವ ಚಾದೃತೋ ವ್ಯಾಸ ಬಹುಪುಣ್ಯಕೃತಾಂ ಕಥಾಮ್
ವ್ಯಾಸ, ಈಗ ನೀನು ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಈ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
ಏಕದಾ ಸರ್ವರತ್ನಾನಾಂ ಹಾನಿರ್ಜಾತಾ ದುರಾತ್ಮಭಿಃ
ಒಂದು ವೇಳೆ ದುಷ್ಟರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರತ್ನಗಳು ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ತದಾ ಸುರಾಸುರೈಃ ಸರ್ವೈರ್ಮಿಲಿತ್ವಾ ಮಥಿತೋಂಽಬು ಧಿಃ
ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು.
ಕೂರ್ಮಪೃಷ್ಠೇ ವಿಧಿಂ ಕೃತ್ವಾ ರತ್ನಾನಿ ದುದುಹುಸ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಮೆಯ ಬೆನ್ನನ್ನು ಆಧಾರವಿಟ್ಟು ರತ್ನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ತೇನ ಕೃತ್ವಾ ವಿಷಾದೋಽಭೂದ್ದೇವದಾನವಯೋಸ್ತದಾ
ಅದರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರಿಗೆ ದುಃಖ ಉಂಟಾಯಿತು.
ವಾರಿತಃ ಕಲಹಸ್ತೇನ ದೇವದೈತ್ಯಸಮುದ್ಭವಃ
ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ನಡುವೆ ಉಂಟಾದ ಜಗಳ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಸಾಗರಾಂತೇ ಚ ರತ್ನಾನಿ ತಿಷ್ಠಂತಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಸಾಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ色色ವಾದ ರತ್ನಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದವು.
ಮಥ್ಯತಾಮುದಧಿಃ ಶೀಘ್ರಂ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ
ಸಾಗರವನ್ನು ಬೇಗ ಮಥಿಸಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.
ಮಥ್ಯಮಾನೇಂಽಬುಧೌ ತೇಷಾಂ ಮಣಿಃ ಪ್ರಾಪ್ತಶ್ಚ ಕೌಸ್ತುಭಃ
ಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುವಾಗ, ಅವರು ಕೌಸ್ತುಭ ರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಧನ್ವಂತರಿರಥೋತ್ಪನ್ನಶ್ಚಂದ್ರೋ ಜಾತೋಽಪಿ ವೈ ತತಃ 5.1.44.
ಆಮೇಲೆ ಧನ್ವಂತರಿ ಹುಟ್ಟಿದನು, ಚಂದ್ರನೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ಹಯಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಸುಧಾ ರಂಭಾ ತತಸ್ತತಃ
ಅನಂತರ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾಸ ಎಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುದುರೆ, ಅಮೃತ, ಹಾಗೂ ರಂಭಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.
ಪಾಂಚಜನ್ಯಸ್ತಥಾ ಶಂಖಃ ಕರೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಮುರದ್ವಿಷಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖವು ಮುರನ ಶತ್ರುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು.
ಚತುರ್ದಶಾಪಿ ರತ್ನಾನಿ ಪ್ರಾಪ್ತಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಈ ರೀತಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳು ದೊರಕಿದವು.
ಗತ್ವಾ ತೇ ಚ ಸಮಾಸೀನಾ ಮಂತ್ರಂ ಚಕ್ರುಃ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಅವರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು ಪರಸ್ಪರ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಕೋಲಾಹಲಸ್ತಥೋತ್ಪನ್ನೋ ನಾರದಃ ಪುನರಭ್ಯಗಾತ್
ಆಗ ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದಲ ಉಂಟಾಯಿತು, ಮತ್ತೆ ನಾರದನು ಬಂದುಹೋದನು.
ಮೋಹನೀರೂಪಮಾಸ್ಥಾಯ ನಾರೀಭೂತ್ವಾಭ್ಯಗಾದ್ಧರಿಃ
ಹರಿಯು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹೆಂಗಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂತು.
ವಿಹ್ವಲಾಂಗಾಶ್ಚ ತೇ ಸರ್ವೇ ಕಾಮಬಾಣವಶಂಗತಾಃ
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರ ಅಂಗಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ, ಅವರು ಕಾಮಬಾಣಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.
ಹಸ್ತಲಾಘವಯೋಗೇನ ದೇವಾನಾಮಮೃತಂ ದದೌ
ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ತೇಷಾಮಂತರಗೋ ಭೂತ್ವಾ ಪಪೌ ಚಾಮೃತಮುತ್ತಮಮ್
ಅವರೊಳಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಿತು.
ಸುಧಾಸ್ಪರ್ಶಪ್ರಸಂಗೇನ ನ ಮಮಾರಾಸುರಸ್ತದಾ 5.1.44.
ಅಮೃತದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಆ ದಾನವನು ಆಗ ಸತ್ತಿಲ್ಲ.
ರಾಹುಕಾಯಾತ್ಸಮುದ್ಭೂತಂ ಬಹು ಸುಸ್ರಾವ ಶೋಣಿತಮ್
ರಾಹುವಿನ ದೇಹದಿಂದ ತುಂಬಾ ರಕ್ತ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
ತತ್ರ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಶುಚಿರ್ಭೂತ್ವಾ ರಾಹೋರ್ದರ್ಶನತತ್ಪರಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧರಾದವರು, ರಾಹುವನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟರು.
ವಾಂಛಿತಾರ್ಥಮವಾಪ್ನೋತಿ ಗೋಸಹಸ್ರ ಫಲಂ ಭವೇತ್
ಯಾರು ಹಾರೈಸಿದುದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಸಾವಿರ ಹಸುವಿನ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ವಿಭಜ್ಯ ಭಾಗಾಂಸ್ತೇ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ರತ್ನಭುಜೋಽಭವನ್
ಅವರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರೂ ರತ್ನಗಳ ಮಾಲೀಕರಾದರು.
ಸೂರ್ಯಾಯ ಚ ದದೌ ಹ್ಯಶ್ವಂ ಸಪ್ತಾಸ್ಯಂ ಚಾಬ್ಧಿಸಂಭವಮ್
ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಏಳು ಬಾಯಿಯುಳ್ಳ, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.