ಪುಣ್ಯಂ ಚಾಥಾಕ್ಷಯಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪುನರ್ಯಾತಾಃ ಸುರಾಲಯಮ್
ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಯೇಽಸ್ಯಾಂ ಕುರ್ಯುರ್ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸ್ನಾನಂ ದಾನಂ ತಥಾರ್ಚನಮ್ 5.1.42.
ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ,
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಏತತ್ಕಾರ್ಯಂ ಸದಾ ಬುಧೈಃ
ಆದಕಾರಣದಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾಡಬೇಕು.
ಕಲ್ಪೇಕಲ್ಪೇ ಚ ಯಸ್ಯಾಂ ವೈ ತೇನಾವಂತೀ ಪುರೀ ಸ್ಮೃತಾ
ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ನಗರವನ್ನು ಅವಂತಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವೈ ತದಾ ದೇವಾಃ ಸ್ವಧಾಮ ಪರಮಂ ಗತಾಃ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಯ ಏತಾಂ ಸುಕಥಾಂ ದಿವ್ಯಾಂ ಪುಣ್ಯಾಂ ಚ ಪಾಪಹಾರಿಣೀಮ್
ಯಾರು ಈ ಸುಂದರ, ದೈವಿಕ, ಪುಣ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ,
ಅಪುತ್ರೋ ಲಭತೇ ಪುತ್ರಮಧನೋ ಧನಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಮಗ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಗನು ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ; ಬಡವನಿಗೆ ಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಪುಣ್ಯಂ ಲಬ್ಧ್ವಾ ನರೋ ನಿತ್ಯಂ ಶಿವಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ
ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದವನು ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ತಥಾಹಂ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣುಷ್ವ ತ್ವಂ ಸಮಾಹಿತಃ
ಈಗ ನಾನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಮನಸ್ಸು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಕೇಳು.
ತ್ರಿಪುರಾಖ್ಯೋ ಮಹಾದೈತ್ಯಃ ಸರ್ವದೈತ್ಯಜನೇಶ್ವರಃ
ತ್ರಿಪುರ ಎಂಬ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರಿಗೂ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದನು.
ಆತಪೇ ಚಾಗ್ನಿಸೇವಾಂ ವೈ ಪ್ರಾವೃಷಿ ಮೇಘಡಂಬರಮ್
ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು; ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಘಗಳ ಗದ್ದಲವನ್ನು ಸಹಿಸಿದನು.
ಶೀರ್ಣಪತ್ರ ಜಲಾಹಾರೋ ವಾಯುಭಕ್ಷೀ ನಿರಾಶ್ರಯಃ
ಅವನು ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದನು, ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದನು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಂ ವರ್ಷಸಹಸ್ರಂ ತು ತಪಸ್ತಪ್ತಂ ಸುದುಶ್ಚರಮ್
ಈ ರೀತಿ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
ವ್ರಿಯತಾಂ ಭೋಽಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ವರಂ ಮತ್ತೋಭಿವಾಂಛಿತಮ್
ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳು.
ಏವಮುಕ್ತಃ ಸ ವಿಧಿನಾ ದೈತ್ಯಸ್ತ್ರಿಪುರಸಂಜ್ಞಿತಃ ತ್ರಿಪುರ ಉವಾಚ ದೇವದಾನಗಂಧರ್ವಪಿಶಾಚೋರಗರಾಕ್ಷಸೈಃ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ತ್ರಿಪುರ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು...
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತ್ರೈವಾಂತರಧೀಯತ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು.
ತದಾರಭ್ಯ ಮಹಾದೈತ್ಯೋ ದೇವಾನಾಂ ಕದನಂ ಮಹತ್ 5.1.43.
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಹಿಂಸೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು.
ವಾಸಯಿತ್ವಾ ಯತ್ರ ತತ್ರ ತ್ರಿಪುರಾಣಿ ಚರಾಣಿ ಚ
ಅವನು ತ್ರಿಪುರ ಮತ್ತು ಇತರ ಚರಚರ ನಗರಗಳನ್ನು ತಾನಿಚ್ಚಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ವಾಸವಾಗಿಸಿದನು.
ತೇಷಾಂ ವೈ ಕದನಂ ಚಕ್ರೇ ನಾನೋಪಾಯೇನ ಪಾಪಧೀಃ
ಅವನ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ色色 ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸೆ ನಡೆಸಿದನು.
ನ ಜುಹುಯುಶ್ಚಾಗ್ನಿಹೋತ್ರಂ ಸೋಮಪಾನಂ ನ ಕರ್ಹಿಚಿತ್
ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಅಗ್ನಿಹೋಮ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಸೋಮಪಾನವೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಾಹಾಕಾರಸ್ವಧಾಕಾರವಷಟ್ಕಾರವಿವರ್ಜಿತಾಃ
'ಸ್ವಾಹಾ', 'ಸ್ವಧಾ', 'ವಷಟ್' ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ದೇವತಾಯತನಂ ನಾಸ್ತಿ ತಥಾ ನೋ ಶಿವಪೂಜನಮ್
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಂದಿರಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಶಿವನ ಪೂಜೆಯೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಸದಾಚಾರಜನೋ ನಾಸ್ತಿ ದಯಾ ಮಾನವಿವರ್ಜಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಜನರಿರಲಿಲ್ಲ; ದಯೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಕೂಡ ಕಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಏವಂ ವ್ಯಾಸ ಪುರೇ ತಸ್ಮಿನ್ನಷ್ಟಪ್ರಾಯಮಿದಂ ಜಗತ್
ಹೀಗೆ, ವ್ಯಾಸನೇ, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವು ಬಹುತೇಕ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು.
ತೇನ ದೇವಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಹತಪ್ರಾಯಾ ಹತೌಜಸಃ
ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಾಶವಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗಿತ್ತು.
ಅನ್ಯೋನ್ಯಕೃತಸಂಧಾನಾ ಮಂತ್ರಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಮಾ ಹಿತಾಃ 5.1.43.
ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೂಡಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು.
ತ್ರಿದಶಾಃ ಕಥಯಾಮಾಸುರಾತ್ಮವ್ಯಸನಕಾರಣಮ್
ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಜಗಾಮ ತ್ರಿದಶೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಮಹಾಕಾಲವನೋತಮಮ್
ಅವನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಕಾಲ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಯತ್ರಾವಂತೀ ಪುರೀ ದಿವ್ಯಾ ಸರ್ವತೀರ್ಥನಿಷೇವಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಅವಂತಿ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ನಗರಿ ಇದೆ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಗೌರವಿಸುವುದು.
ಸ್ನಾನಂ ದಾನಂ ಜಪಂ ಹೋಮಂ ಕೃತ್ವಾ ರುದ್ರಸರೇ ತದಾ
ಅಲ್ಲಿ ರುದ್ರ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಹೋಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.