ಶಿಷ್ಯೈಸ್ತು ಸಹಿತೋ ವಿಪ್ರೋ ಮಹಾಕಾಲವನೇಽವಿಶತ್ ।। ಶಿಷ್ಯೈಃ ಸಹ ಪ್ರವಿಷ್ಟೌ ದ್ವೌ ತದಾ ತೌ ರಾಮಕೇಶವೌ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮಹಾಕಾಲ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೇಶವ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು.
ವನ್ದಮಾನೌ ಮಹಾಕಾಲಂ ಸ ತಂ ಕೇಶವಮವ್ರವೀತ್
ಅವರು ಮಹಾಕಾಲನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಕೇಶವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸುಖಮಾಸೀಚ್ಚ ಸಾಧೂನಾಮಜ್ಞಾನಾನಾಂ ಚ ಸರ್ವದಾ
ಅವನು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಯುವಾಭ್ಯಾಂ ತೇ ಹತಾಃ ಸರ್ವೇ ಕಂಸಪ್ರಮುಖತೋ ನೃಪಾಃ । ಮುನಿಸಿದ್ಧಸುರಾದೀನಾಂ ಸ್ಥಿತಿಃ ಕಾರ್ಯಾ ತ್ವಯಾಽನಘ
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಕಂಸನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಈಗ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೀವೇ ನೋಡಬೇಕು.
ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ತಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಸ ನಮಸ್ಯ ತತೋ ಯಯೌ
'ನಾನು ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಕಸ್ಯ ನ ಶ್ರದ್ದಧೇ ತೇಷಾಂ ವಚಸ್ತ್ವತ್ಯದ್ಭುತಂ ಯತಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಾತನ್ನು ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು?
ತತಸ್ತತ್ರೋತ್ಥಿತಃ ಶಬ್ದಃ ಸಂಶ್ಲೇಷೇ ಚ ತಥಾ ತಯೋಃ
ಆಗ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಪ್ಪುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲೊಂದು ಶಬ್ದವು ಕೇಳಿಬಂತು.
ನ ವೈ ಜ್ಞಾತೌ ಮಯಾ ವೀರೌ ಯದುವೃಷ್ಣಿಕುಲೋದ್ಭವೌ
ಯದು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು ಎಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಗುರ್ವರ್ಥಂ ಕಿಂ ದದಾಮೀತಿ ಸಹ ರಾಮೇಣ ಹರ್ಷಿತಃ
ರಾಮನೊಡನೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, 'ಗುರುವಿನಿಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಕೊಡಲಿ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
ಪುತ್ರಮಿಚ್ಛಾಮ್ಯಹಂ ತ್ವತ್ತೋ ಯೋ ಮೃತೋ ಲವಣಾಂಭಸಿ 5.1.27.
ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಮಗನು, ಲವಣ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ತವನನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಭಾಸೇ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಯಾಂ ತ್ವಮೇವ ತಮಿಹಾನಯ
ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅವನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡಬೇಕು.
ತಂ ಸಮುದ್ರ ಉವಾಚೇದಂ ದೈತ್ಯಃ ಪಂಚಜನೋ ಮಹಾನ್
ಆಗ, ಮಹಾ ದೈತ್ಯನಾದ ಪಂಚಜನನು, ಸಮುದ್ರಜಂತುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನೊಡನೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ತತಃ ಪಂಚಜನಂ ಹತ್ವಾ ಗ್ರಾಹರೂಪಂ ಮಹಾಬಲಮ್
ನಂತರ, ಮಹಾ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಸಮುದ್ರಜಂತುವಿನ ರೂಪದ ಪಂಚಜನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಜಲೇಶ್ವರಗೃಹಾತ್ತೇನ ಗ್ರಾಹೇಣಾತೀವ ಲೀಲಯಾ
ಅವನು ಸಮುದ್ರದ ದೇವರ ಮನೆಯಿಂದ, ಆ ಜಲಚರ ರೂಪದವನು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಯಮಾಲಯಗತಂ ಮತ್ವಾ ತದಾ ವರುಣಮಬ್ರವೀತ್
ಅವನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಂತರ ವರుణನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಪುರಾಜಿರೇ ಹತಾ ದೈತ್ಯಾ ದಾನವಾ ಬಲದರ್ಪಿತಾಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಬಲದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ನ್ಯಾಸಭೂತೋ ರಥೋ ಯಸ್ತೇ ವಿಧೃತೋ ನಿಹತಾರಿಣಾ
ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ರಥವನ್ನು, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.
ಯೇನಾಹವೇ ಪ್ರೇತರಾಜಂ ಜಿತ್ವಾ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಬಾಲಕಮ್ ದದೌ ತಂ ರಥಮಕ್ಷೋಭ್ಯಂ ರಣೇ ತಸ್ಮೈ ಸುರಾಸುರೈಃ
ಆ ರಥದಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುರಾಜನನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ನಾನು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ನೋಡಿದೆನು. ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಆ ಅಚಲ ರಥವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ತತೋ ಹರಿಃ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ರಥಂ ರತ್ನಪರಿಷ್ಕೃತಮ್
ಆಮೇಲೆ ಹರಿಯು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ರಥವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ನಾನಾ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರಾಂಗಂ ಗರುಡಧ್ವಜರಾಜಿತಮ್ 5.1.27.
ಅದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅದ್ಭುತ ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಗರುಡಧ್ವಜದಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಅಜೇಯಂ ದೇವದೇವೇಂದ್ರದಾನವಾಸುರರಾಕ್ಷಸೈಃ
ಅದು ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಗಳು, ದಾನವರು, ಅಸುರರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದಲೂ ಜಯಿಸಲಾರದಂತಿತ್ತು.
ಸಹಸ್ರಸೂರ್ಯಪ್ರತಿಮಂ ಚಾರುವಕ್ತ್ರಚತುರ್ಯುಗಮ್
ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಸುಂದರ ಚಕ್ರಗಳು ಸಾವಿರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಂವರ್ತಾಕಾರವಿಷಮಂ ಖಗೇಂದ್ರವರಕೇತನಮ್
ಅದು ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪಕ್ಷಿರಾಜನ ಧ್ವಜದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮುಪಾಕೃತ್ಯ ದೇವತಾಭ್ಯಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ
ಅದನ್ನು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಸುತ್ತಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ,
ತತೋ ಜಗಾಮ ತ್ವರಿತೋ ಜನಾರ್ದನೋ ಜಗನ್ನಿವಾಸೋ ಯಮಲೋಕಮಾಶ್ರಿತಾಮ್
ನಂತರ ಲೋಕಗಳ ಆಶ್ರಯವಾದ ಜನಾರ್ದನನು ವೇಗವಾಗಿ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಹತ್ತಿದನು.
ತತ್ರ ಪ್ರಧ್ಯಾಪಯಾಮಾಸ ಶಂಖಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುರ್ಧರಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶಾರಂಗಧನುರ್ಧಾರಿ ತನ್ನ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು.
ನರಕಾಂತರ್ಗತಾ ಮರ್ತ್ಯಾಃ ಪಾಪಾಚಾರಪರಾಯಣಾಃ
ನರಕದೊಳಗಿನ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯರು,
ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕುಂಠತಾಂ ಪ್ರಾಪುರ್ಯಂತ್ರಾಣಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಅವರ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಮೂರ್ಛಿತವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳೂ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿದವು.
ಅಸಿಪತ್ರವನಂನಾಮ ಶೀರ್ಣಪರ್ಣಮಜಾಯತ
ಅಸಿಪತ್ರವನವೆಂಬ ಕತ್ತಿಯ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಅಭೈರವಂ ಭೈರವಾಖ್ಯಂ ಕುಂಭೀಪಾಕಮವಾಚಿಕಮ್ 5.1.27.
ಭಯಾನಕ, ಅಭಯಾನಕ, ಕುಂಭೀಪಾಕ, ಅವಾಚಿಕ ಎಂಬ ಭಯಂಕರ ನರಕಗಳು