ಸ್ವಯಂಪ್ರಭೈಶ್ಚ ತೇಜೋಭಿರ್ಮಹದ್ಭಿಃ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಭಿಃ
ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಪುಣ್ಯಪುಷ್ಪವರ್ಷಂ ಚ ವಾಯುಯುಕ್ತಂ ಮಹಾಜವಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ಪುಣ್ಯ ಪುಷ್ಪಗಳ ಮಳೆಯೂ ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಶರಯೂಸಲಿಲಂ ರಾಮಃ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ಸ ಸಮುಪಾಸ್ಪೃಶತ್
ಆ ರಾಮನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಶರಯೂ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
ತ್ವಂ ಹಿ ಲೋಕಪತಿರ್ದೇವ ನ ತ್ವಾಂ ಜಾನಾತಿ ಕಶ್ಚನ
ನೀನು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನು ದೇವಾ, ಆದರೆ ಯಾರಿಗೂ ನಿನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗದು.
ತ್ವಮಚಿಂತ್ಯಂ ಮಹದ್ಭೂತಮಕ್ಷಯಂ ಲೋಕಸಂಗ್ರಹೇ 2.8.6.
ನೀನು ಅಕಲ್ಪನೀಯನು, ಮಹಾ ಅದ್ಭುತನು, ಕ್ಷಯವಾಗದವನು, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವವನು.
ಪಿತಾಮಹಸ್ಯ ವಚನಾದಿದಮೇವಾವಿಶತ್ಸ್ವಯಮ್ ತತೋ ವಿಷ್ಣುತನುನ್ದೇವಾಃ ಪೂಜಯನ್ತಃ ಸುರೋತ್ತಮಮ್
ಪಿತಾಮಹನ ಮಾತಿನಂತೆ ಅವನು ಸ್ವತಃ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ನಂತರ ದೇವತೆಗಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.
ಸಾಧ್ಯಾ ಮರುದ್ಗಣಾಶ್ಚೈವ ಸೇನ್ದ್ರಾಃ ಸಾಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾಃ ಸುಪರ್ಣಾ ನಾಗಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ದೈತ್ಯದಾನವರಾಕ್ಷಸಾಃ
ಸಾಧ್ಯರು, ಮರುತ್ಗಣಗಳು, ಇಂದ್ರನೂ ಅಗ್ನಿಯವರೊಂದಿಗೆ, ಸುಪರ್ಣರು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು, ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಇದ್ದರು.
ದೇವಾಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ಮುದಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಪೂರ್ಣಮನೋರಥಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಹರ್ಷದಿಂದ, ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಇಚ್ಛೆಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ ಖುಷಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಅಥ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪಿತಾಮಹಮುವಾಚ ಹ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿ ವಿಷ್ಣು ಪಿತಾಮಹನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಇಮೇ ತು ಸರ್ವೇ ಮತ್ಸ್ನೇಹಾದಾಯಾತಾಃ ಸರ್ವಮಾನವಾಃ
ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ನನ್ನ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಕಥಿತಂ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರೋಽಬ್ರವೀತ್
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರೇಽತ್ರ ವೈ ತೀರ್ಥೇ ರಾಮಮೇವಾನುಚಿನ್ತಯನ್
ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು; ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಬೇಕು.
ಸರ್ವೇ ಸಂತಾನಿಕಂನಾಮ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾದನನ್ತರಮ್
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಸಂತಾನಿಕರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲರೂ,
ಯಸ್ಯಾ ವಿನಿಃಸೃತಾ ಯೇ ವೈ ಸುರಾಸುರತನೂದ್ಭವಾಃ
ಯಾರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ವಿವಿಧ ಶರೀರಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ,
ಋಷಯೋ ನಾಗಯಕ್ಷಾಶ್ಚ ಪ್ರಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಸ್ವಕಾರಣಮ್ 2.8.6.
ಅಲ್ಲದೆ ಋಷಿಗಳು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರೂ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ತಜ್ಜಲಂ ಸರಯೂಂ ಭೇಜೇ ಪರಿಪೂರ್ಣಂ ತತೋ ಜಲಮ್
ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಸರಯೂ ನದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ಮಾನುಷಂ ದೇಹಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ತೇ ವಿಮಾನಾನ್ಯಥಾರುಹನ್
ತಾವು ಧರಿಸಿದ್ದ ಮಾನವ ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿದರು.
ದೇಹತ್ಯಾಗಂ ಚ ತೇ ತತ್ರ ಕೃತ್ವಾ ದಿವ್ಯವಪುರ್ದ್ಧರಾಃ
ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಪ್ರಾಪ್ಯ ಚೋತ್ತಮದೇಹಂ ವೈ ದೇವಲೋಕಮುಪಾಗಮನ್ ತೇಽಪಿ ಪ್ರವಿವಿಶುಃ ಸರ್ವೇ ದೇಹಾನ್ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ವೈ ತದಾ
ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶರೀರವನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿದರು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ತದಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗತಾಃ ಸರ್ವೇ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಲೋಕಗುರುಂ ವಿಭುಮ್
ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಲೋಕಗುರುವಾದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಅತಸ್ತದ್ಗೋಪ್ರತಾರಾಖ್ಯಂ ತೀರ್ಥಂ ವಿಖ್ಯಾತಿಮಾಗತಮ್
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ಗೋಪ್ರತಾರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಜನ್ಮಾನ್ತರಶತೈರ್ವಿಪ್ರ ಯೋಗೋಽಯಂ ಯದಿ ಲಭ್ಯತೇ
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರವಾದರೂ ಈ ಯೋಗವು ದೊರೆತರೆ,
ಗೋಪ್ರತಾರೇ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ಹರಿರ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸುನಿಷ್ಠಿತಃ
ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯು ಸದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಗೋಪ್ರತಾರೇ ನರೋ ವಿದ್ವಾನ್ಯೋಽಪಿ ಸ್ನಾತಿ ಸುನಿಶ್ಚಿತಃ
ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಪಂಡಿತನೂ ಕೂಡ ಖಚಿತವಾಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಕಾರ್ತಿಕ್ಯಾಂ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಸ್ನಾತವ್ಯಂ ವಿಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯೈಃ ಸ್ನಾತುಮಾಯಾನ್ತ್ಯಯೋಧ್ಯಾಯಾಂ ಗೋಪ್ರತಾರೇ ವಿಶೇಷತಃ ।। 2.8.6.
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಜನರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೋಪ್ರತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಗೋಪ್ರತಾರಸಮಂ ತೀರ್ಥಂ ನ ಭೂತಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಗೋಪ್ರತಾರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಆಗಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಆಗದು.
ನಿಷ್ಪಾಪಃ ಕಲುಷಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶುಕ್ಲಾಂಗಃ ಸಿತಕಂಚುಕಃ
ಪಾಪವನ್ನು ತೊರೆದು, ಶುದ್ಧ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದವನು ಪಾವನನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಯಾನಿ ಕಾನಿ ಚ ತೀರ್ಥಾನಿ ಭೂಮೌ ದಿವ್ಯಾನಿ ಸುವ್ರತ
ಓ ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತನಾದವನೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ದಿವ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳು ಯಾವುವೋ,
ಗೋಪ್ರತಾರೇ ಜಪೋ ಹೋಮಃ ಸ್ನಾನಂ ದಾನಂ ಚ ಶಕ್ತಿತಃ
ಗೋಪ್ರತಾರ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೋ ಅವನು ಜಪ, ಹೋಮ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಕಾರ್ತಿಕೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತದ್ಯನ್ತಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಸಕಲಾನ್ಯಪಿ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.