ತಿಷ್ಠೇದ್ಯುಗಸಹಸ್ರಂ ತು ಪಾದೇನೈಕೇನ ಯಃ ಪುಮಾನ್
ಯಾರು ಒಂದು ಕಾಲಿನಿಂದ ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ—
ಲಂಬತೇಽವಾಕ್ಛಿರಾ ಯಸ್ತು ಯುಗಾನಾಮಯುತಂ ಪುಮಾನ್
ಯಾರು ತಲೆ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಹೀಗೇ ನೇತಾಡುತ್ತಾರೋ—
ವ್ಯುಷ್ಟಿರ್ಭವತಿ ಯಾ ಪುಂಸಾಂ ನ ಸಾ ಕ್ರತುಶತೈರಪಿ
ಇಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಪಡೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ನೂರು ಯಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಪೌಷೇ ಮಾಸಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಸ್ನಾನಂ ಬಹುಫಲಪ್ರದಮ್
ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಬಹಳ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಪೌಷೇ ಮಾಸಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಯಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಸ್ನಾನಮಾದೃತಃ ಸ ಯಾತಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಸ್ಥಾನಂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿವರ್ಜಿತಮ್ ।।2.8.6.
ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪೌಷೇ ಮಾಸೇ ತು ಯೋ ದದ್ಯಾದ್ಘೃತಾಢ್ಯಂ ದೀಪಮುತ್ತಮಮ್
ಪೌಷ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ತುಪ್ಪ ತುಂಬಿದ ಉತ್ತಮ ದೀಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ—
ನಾನಾಜನ್ಮಾರ್ಜಿತಂ ಪಾಪಂ ಸ್ವಲ್ಪಂ ಬಹ್ವಪಿ ವಾ ಭವೇತ್
ಅವರು ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಣ್ಣದಾದರೂ, ದೊಡ್ಡದಾದರೂ ಪಾಪವನ್ನು—all ಪಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು.
ಆಯುರಾರೋಗ್ಯಮೈಶ್ವರ್ಯಂ ಸಂತತೀಃ ಸೌಖ್ಯಮುತ್ತಮಮ್
ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಖ—all ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ತು ಶುಕ್ಲತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ಪೌಷೇಽತ್ರ ಪ್ರಯತೋ ವ್ರತೀ
ಯಾರು ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹದಿನಮೂರನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ,
ಜಾಗರಂ ವಿದಧದ್ರಾತ್ರೌ ದೀಪಂ ದತ್ತ್ವಾ ತು ಸರ್ವಶಃ
ಅವರು ಆ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆಯಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ,
ವೈಷ್ಣವೋ ವಿಷ್ಣುಪೂಜಾಂ ಚ ಕುರ್ವಞ್ಛೃಣ್ವನ್ಹರೇಃ ಕಥಾಮ್ ಕಥಾಭಿಃ ಪುಣ್ಯಯುಕ್ತಾಭಿರ್ಜಾಗೃಯಾಚ್ಛರ್ವರೀಂ ನರಃ
ವೈಷ್ಣವ ಭಕ್ತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಹರಿಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಪುಣ್ಯಭರಿತವಾದ ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ,
ತತಃ ಪ್ರಭಾತೇ ವಿಮಲೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ವಿಧಿವದಾದರಾತ್
ನಂತರ ಬೆಳಗಿನ ಶುಭ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ,
ಸ್ವರ್ಣಂ ಚಾನ್ನಂ ಚ ವಾಸಾಂಸಿ ಯೋ ದದ್ಯಾಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾಽನ್ವಿತಃ
ಯಾರು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಚಿನ್ನ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ,
ವರ್ಷೇವರ್ಷೇ ತು ಕರ್ತವ್ಯೋ ಜಾಗರಃ ಪುಣ್ಯತತ್ಪರೈಃ
ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹಾರೈಸುವವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಈ ಜಾಗರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು,
ಹರಿಃ ಪೂಜ್ಯೋ ದ್ವಿಜಾಃ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂತೋಷ್ಯಾಃ ಶಕ್ತಿತೋ ನರೈಃ ಭವಂತಿ ನಿರ್ವಿಷಾಃ ಸರ್ಪಾ ಯಥಾ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಾತ್ 2.8.6.
ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು; ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಹಾವುಗಳು ವಿಷವಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತವೆ.
ತತ್ರ ಸ್ನಾತೋ ದಿವಂ ಯಾತಿ ಅತ್ರ ಸ್ನಾತಃ ಸುಖೀ ಭವೇತ
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಯೇ ಕೇಚಿತ್ಪ್ರಾಣಿನಃ ಸರ್ವ ಏವ ತೇ
ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು,
ಭೂತಾನಾಮಿಹ ಸರ್ವೇಷಾಂ ದುಃಖೋಪಹತಚೇತಸಾಮ್
ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಿಗಾಗಿ,
ಸಪ್ತಾವರಾನ್ಸಪ್ತಪರಾನ್ಪುರುಷಶ್ಚಾತ್ಮನಾಸಹ
ಏಳು ಕೆಳಗಿನವರೂ, ಏಳು ಮೇಲಿನವರೂ, ಮತ್ತು ತಾನೂ ಸೇರಿ,
ಜಾತ್ಯಂಧೈರಿಹ ತೇ ತುಲ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಪಂಗುಭಿರೇವ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ಜನ್ಮದಿಂದ ಕುರುಡರಾದವರು ಹಾಗೆಯೇ, ಕುಂಟರಾದವರೂ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ,
ವರ್ಣಾನಾಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯದ್ವತ್ತಥಾ ತೀರ್ಥೇಷು ಸಂಗಮಃ
ಯಾವಂತೆ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಂಗಮವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ,
ಅತ್ರ ಸ್ನಾನೇನ ದಾನೇನ ಯಥಾ ಶಕ್ತ್ಯಾ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಃ
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವುದರಿಂದ,
ನರೋ ವಾ ಯದಿ ವಾ ನಾರೀ ವಿಧಿವತ್ಸ್ನಾನಮಾಚರೇತ್
ಪುರುಷನಾಗಲಿ, ಮಹಿಳೆಯಾಗಲಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು,
ಯಥಾ ವಹ್ನಿರ್ದಹೇತ್ಸರ್ವಂ ಶುಷ್ಕಮಾರ್ದ್ರಮಥಾಪಿ ವಾ
ಹಾಗೆಯೇ, ಬೆಂಕಿಯು ಒಣದನ್ನಾಗಲಿ, ತೊಳೆದದ್ದನ್ನಾಗಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಡುತ್ತದೆ,
ಏಕತಃ ಸರ್ವತೀರ್ಥಾನಿ ನಾನಾವಿಧಿಫಲಾನಿ ವೈ 2.8.6.
ಒಂದು ಕಡೆ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು, ವಿವಿಧ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವು,
ಸರ್ವತೀರ್ಥಾವಗಾಹಸ್ಯ ಫಲಂ ಯಾದೃಕ್ಸ್ಮೃತಂ ಶ್ರುತೌ
ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ,
ಗೋಪ್ರತಾರಾಭಿಧಂ ತೀರ್ಥಮಪರಂ ವರ್ತತೇಽನಘ
ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವಿದೆ, ಅದನ್ನು ಗೋಪ್ರತಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯತ್ರ ಸ್ನಾನೇನ ದಾನೇನ ನ ಶೋಚತಿ ನರಃ ಕ್ವಚಿತ್
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ದಾನಮಾಡಿದರೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಯಾರಿಗೂ ದುಃಖವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಾರಾಣಸ್ಯಾಂ ಯಥಾ ವಿದ್ವನ್ವರ್ತ್ತತೇ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ
ವಿದ್ಯಾವಂತನೇ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ತೀರ್ಥ ಹೇಗಿದೆಯೋ,
ನೈಮಿಷೇ ಚಕ್ರವಾಪೀ ತು ಯಥಾ ತೀರ್ಥತಮಾ ಸ್ಮೃತಾ
ಅದೇ ರೀತಿ, ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಾಪಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ.