ಧೇನುಂ ತಯಾ ಸಮಾಲಾಪಾತ್ಪ್ರಕೃತಿಂ ಯಾಸ್ಯಸೇ ಪುನಃ
ಅವಳ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹಸು ಆಗುವೆ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಮೃಗೀ ರಾಜಾಗ್ರತಃ ಪ್ರಾಣೈರ್ವ್ಯಯುಜ್ಯತ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ಜಿಂಕೆ ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟಿತು.
ಅಥಾಽಸೌ ಪಾರ್ಥಿವಃ ಸದ್ಯೋ ರೌದ್ರಾಸ್ಯಃ ಸಮಜಾಯತ ಭಕ್ಷಯಾಮಾಸ ತಾಂ ಸೇನಾಮಾತ್ಮೀಯಾಂ ಕ್ರೋಧಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣ ಕ್ರೂರ ಮುಖದಿಂದ ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ತಾನೇ ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು.
ತತಸ್ತೇ ಸೈನಿಕಾ ರಾಜನ್ಹತಶೇಷಾಃ ಸುದುಃಖಿತಾಃ
ನಂತರ, ರಾಜನೇ, ಉಳಿದ ಸೈನಿಕರು ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲಿದರು.
ನಿವೇದಯನ್ತೋ ವೃತ್ತಾಂತಂ ಚತ್ವರೇಷು ತ್ರಿಕೇಷು ಚ
ಅವರು ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಿರುವುಗಳ ಬಳಿ ಹೇಳಿದರು.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಭೂರಿಪರಾಕ್ರಮಮ್
ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಮಹಾಪ್ರತಾಪಿ ಮಗನು
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ಸಾನೌ ನೃಪೋತ್ತಮ
ಅನಂತರ, ರಾಜರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ,
ತತ್ರೈಕಾ ಗೌಃ ಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾ ಸ್ವಯೂಥಾತ್ತೃಣತೃಷ್ಣಯಾ ॥ 7.3.29.
ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಸು, ಹುಲ್ಲಿನ ಹಸಿವಿನಿಂದ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು.
ಅಚ್ಛಿನ್ನಾಗ್ರತೃಣಂ ಯಾ ತು ಸದಾ ಭಕ್ಷಯತೇ ನೃಪ
ರಾಜನೇ, ಯಾವ ಹಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುರಿಯದ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುತ್ತದೋ,
ತತ್ರಾಸಸಾದ ತಾಂ ವ್ಯಾಘ್ರೋ ದಂಷ್ಟ್ರೋತ್ಕಟಮುಖಾವಹಃ
ಅಲ್ಲಿಗೆ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಹುಲಿ ಆ ಹಸುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಬಂತು.
ಸ್ಮರಂತೀ ಗೋಕುಲೇ ಬದ್ಧಂ ಸ್ವಸುತಂ ಕ್ಷೀರಪಾಯಿನಮ್
ಆ ಹಸು ತನ್ನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಕರುವನ್ನು ನೆನೆಸಿತು.
ವಿದ್ಯತೇ ಕಸ್ಯಚಿನ್ಮೂರ್ಖೇ ಸ್ಮರೇಷ್ಟಾಂ ದೇವತಾಂ ತತಃ
ಮೂರ್ಖರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಪಿಲೋವಾಚ ಸ್ವಜೀವಿತಭಯಾದ್ವ್ಯಾಘ್ರ ನ ರೋದಿಮಿ ಕಥಂಚನ
ಕಪಿಲನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಪ್ರಾಣದ ಭಯದಿಂದ, ಹೂಲಿಯೇ, ನಾನು ಅಳುತ್ತಿಲ್ಲ.
ನಾದ್ಯಾಪಿ ಸ ತೃಣಾ ನ್ಯತ್ತಿ ತೇನಾಹಂ ಶೋಕವಿಕ್ಲವಾ
ಅವನು ಇನ್ನೂ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಪಾಯಯಿತ್ವಾ ಸುತಂ ಬಾಲಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಜನಂ ಸ್ವಕಮ್
ನಾನು ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ,
ಪುನರಾಗಮನಂ ಯತ್ತೇ ನ ಚ ತಚ್ಛ್ರದ್ದಧಾಮ್ಯಹಮ್
ನೀನು ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರುವನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತೀಯಾದರೂ, ನಾನು ಅದನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಯಾನ್ಮಾಂ ಭಾಷಸೇ ಚೈವಂ ನಾಸ್ತಿ ಪ್ರಾಣಸಮಂ ಭಯಮ್
ನೀನು ನನಗೆ ಭಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯೆ; ಪ್ರಾಣದ ಭಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರತ್ಯಯೋ ಯದಿ ತೇ ಭೂಯಾನ್ಮಾಂ ಮುಞ್ಚ ತ್ವಂ ಮೃಗಾಧಿಪ ॥ 7.3.29.
ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದರೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡು, ಮೃಗಾಧಿಪತಿಯೇ.
ತತೋಽಹಂ ಪ್ರತ್ಯಯಂ ಗತ್ವಾ ಮೋಚಯಿಷ್ಯಾಮಿ ವಾ ನ ವಾ
ನಂತರ ನನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾದ ಮೇಲೆ, ಅವನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ತೇನ ಪಾಪೇನ ಲಿಪ್ಯಾಮಿ ಯದ್ಯಹಂ ನಾಗಮೇ ಪುನಃ
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಆ ಪಾಪದಿಂದ ನಾನು ಕಲುಷಿತನಾಗುತ್ತೇನೆ.
ಗುರುದ್ರೋಹರತಾನಾಂ ಚ ಯತ್ಪಾಪಂ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಮ್
ಗುರುವನ್ನು ದ್ರೋಹಿಸುವವರಿಗೂ ದೋಚುವವರಿಗೂ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ಯತ್ಪಾಪಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಹತ್ವಾ ಗಾಂ ಚ ಹತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಯತೇ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ ಅಥವಾ ಹಸುವನ್ನು ಕೊಂದಾಗ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ಮಿತ್ರದ್ರೋಹೇ ಚ ಯತ್ಪಾಪಂ ಯತ್ಪಾಪಂ ಗುರುವಂಚಕೇ
ಮಿತ್ರನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಗುರುನನ್ನು ಮೋಸ ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ಯೋ ಗಾಂ ಸ್ಪೃಶತಿ ಪಾದೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಪಾವಕಂ ತಥಾ
ಯಾರು ಹಸುವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ,
ಕೂಪಾರಾಮತಡಾಗಾನಾಂ ಯೋ ಭಂಗಂ ಕುರುತ ನರಃ
ಯಾರು ಬಾವಿ, ತೋಟ ಅಥವಾ ಕೆರೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೋ,
ಕೃತಘ್ನಸ್ಯ ಚ ಯತ್ಪಾಪಂ ಸೂಚಕಸ್ಯ ಚ ಯದ್ಭವೇತ್
ಕೃತಘ್ನನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪ, ಅಥವಾ ಗುಪ್ತವಿಷಯವನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡುವವನಿಗೆ ಬರುವ ಪಾಪ,
ಮದ್ಯಮಾಂಸರತಾನಾಂ ಚ ಯತ್ಪಾಪಂ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಮ್
ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ ಸೇವನೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾದವರಿಗೆ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ರಾಜಪೈಶುನ್ಯಕರ್ತೄಣಾಂ ಯತ್ಪಾಪಂ ಜಾಯತೇ ನೃಣಾಮ್ 7.3.29.
ರಾಜರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ವೇದವಿಕ್ರಯಕರ್ತೄಣಾಂ ಯತ್ಪಾಪಂ ಸಂಪ್ರಜಾಯತೇ
ವೇದವನ್ನು ಮಾರುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ,
ದೀಯಮಾನಂ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ನಿವಾರಯತಿ ಯೋಽಲ್ಪಧೀಃ
ಯಾರು ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ,