ಅಥ ತೃಪ್ತೇನ ಮಾಂಸಸ್ಯ ಜ್ಞಾತಸ್ತೇನ ರಸೋ ದ್ವಿಜಾಃ
ಮಾಂಸ ತಿಂದ ನಂತರ, ಆ ದ್ವಿಜನು ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು.
ಯಸ್ಮಾನ್ಮಾಂಸಂ ತ್ವಯಾ ದತ್ತ್ವಾ ವ್ರತಭಂಗಃ ಕೃತೋ ಮಮ
'ನೀನು ನನಗೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ನೀಡಿದದರಿಂದ, ನನ್ನ ವ್ರತವು ಮುರಿದುಹೋಯಿತು.'
ತತಃ ಸ ಭೂಪತಿರ್ಭೀತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚ ಮುನೀಶ್ವರಮ್
ಆಗ ಭಯಗೊಂಡ ರಾಜನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ತವ ಕ್ಷುತ್ಕ್ಷಾಮಕಣ್ಠಸ್ಯ ಮಯಾ ಭಕ್ತಿಃ ಕೃತಾ ಮುನೇ
'ಮುನಿಯೇ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿದ್ದ ನಿನಗೆ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದೆನು.'
ತಸ್ಮಾತ್ಕುರು ಪ್ರಸಾದಂ ಮೇ ಭಕ್ತಸ್ಯ ವಿನತಸ್ಯ ಚ
'ಆದುದರಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ವಂದಿಸಿದ ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರಿಸು.'
ವಿಶೇಷೇಣ ವ್ರತಸ್ಯಾಂತೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೋದ್ಭವಸ್ಯ ಚ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ರತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಆರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—
ಉಪವಾಸಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಮಾಂಸಮಶ್ನಾತಿ ಯೋ ದ್ವಿಜಃ ೬.೪೯.
ಉಪವಾಸವ್ರತದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವಿಜನು ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಿದರೆ—
ತಸ್ಮಾದ್ವ್ರತಂ ಪ್ರಣಷ್ಟಂ ಮೇ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಸಮುದ್ಭವಮ್
ಆದರಿಂದ ನನ್ನ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ದೀನಸ್ಯ ನಿರ್ದೋಷಸ್ಯ ವಿಶೇಷತಃ
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ, ದೋಷವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ—
ದರ್ಶಯಿಷ್ಯತಿ ತೇ ಮುಕ್ತಿಸ್ತದಾ ತೂರ್ಣಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಬೇಗನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಸ ವಿಪ್ರೇನ್ದ್ರೋ ಜಗಾಮ ನಿಜಮಾಶ್ರಮಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ನಷ್ಟಸ್ಮೃತಿಸ್ತತಸ್ತೂರ್ಣಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಂತೂನ್ಪುರಃಸ್ಥಿತಾನ್
ನಂತರ, ಸ್ಮರಣೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವನು ಎದುರಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನೋಡಿದನು.
ಅಥ ತೇ ಮಂತ್ರಿಣಸ್ತಸ್ಯ ಶಾಪಸ್ಯಾತಂ ಮಹೀಪತೇಃ
ಆ ರಾಜನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರಿತು—
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾನ್ದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ನಾಗರಖಣ್ಡೇ ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಕಲಶೇಶ್ವರಾಖ್ಯಾನೇ ಕಲಶನೃಪತೇರ್ದುರ್ವಾಸಸಃ ಶಾಪೇನ ವ್ಯಾಘ್ರತ್ವಪ್ರಾಪ್ತಿವರ್ಣನಂನಾಮೈಕೋನಪಞ್ಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಣ್ನೂರ ಐದಿನಾಯಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಆರನೇ ಭಾಗದ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಿಮೆ, ಕಲಶೇಶ್ವರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕಲಶನೃಪನಿಗೆ ದುರ್ವಾಸನ ಶಾಪದಿಂದ ವ್ಯಾಘ್ರರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿದ ವಿವರವಿರುವ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ.
ಏವಂ ತಸ್ಯ ನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವ್ಯಾಘ್ರರೂಪಸ್ಯ ಕಾನನೇ
ಹೀಗೆ, ಆ ರಾಜನು ಹುಲಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ತಸ್ಮಿನ್ದೇಶೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ—
ತತ್ರಾಸ್ತಿ ನನ್ದಿನೀನಾಮ ಧೇನುಃ ಪೀನಪಯೋಧರಾ
ಅಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿ ಎಂಬ, ತುಂಬು ಹಾಲುಳ್ಳ ಹಸು ಇದ್ದಳು.
ಅಥ ಸಾ ನಿಜಯೂಥಸ್ಯ ಸದಾಗ್ರೇ ತೃಣವಾಂಛಯಾ
ಆಕೆ ಸದಾ ತನ್ನ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಹುಲ್ಲು ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಅಪಶ್ಯತ್ತೇಜಸಾ ಯುಕ್ತಂ ಸ್ವಯಮೇವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು, ಸ್ವತಃ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಆಕೆ ನೋಡಿದಳು.
ತತಸ್ತಸ್ಯೋಪರಿ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ಸುಸ್ರಾವ ಸುಮಹತ್ಪಯಃ
ನಂತರ, ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಆಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾಲು ಸುರಿದಳು.
ಏವಂ ತಾಂ ಸ್ನಪನಂ ತಸ್ಯ ಸದಾ ಲಿಂಗಸ್ಯ ಕುರ್ವತೀಮ್
ಹೀಗೆ, ಆಕೆ ಸದಾ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಅನ್ಯಸ್ಮಿನ್ದಿವಸೇ ತತ್ರ ಸ್ಥಾನೇ ವ್ಯಾಘ್ರಃ ಸಮಾಗತಃ
ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಬಂದಿತು.
ಅಥ ಸಾ ತತ್ರ ಆಯಾತಾ ಪತಿತಾ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರೇ
ಆಗ, ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಹುಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಳು.
ತತಃ ಸಾ ಗೋಕುಲೇ ಬದ್ಧಂ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸ್ವಂ ಲಘುವತ್ಸಕಮ್ ೬.೫೦.
ಆಮೇಲೆ, ಗೋಪಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ತನ್ನ ಕಂದನ್ನು ನೆನೆದು—
ಅದ್ಯೈಕಾಹಂ ಚ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ಕಾನನೇ ಜನವರ್ಜಿತೇ
ಇಂದು ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ ಈ ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಯೇನ ಸತ್ಯೇನ ಭಕ್ತ್ಯಾದ್ಯ ಸ್ನಪನಾಯಾಹಮಾಗತಾ
ನಾನು ಇಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಏವಂ ಸಾ ಕರುಣಂ ಯಾವನ್ನನ್ದಿನೀ ವಿಲಪತ್ಯಲಮ್
ಹೀಗೆ ನಂದಿನಿ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
ತಸ್ಮಾದಿಷ್ಟತಮಂ ದೇವಂ ಸ್ಮರ ಸ್ವರ್ಗಕೃತೇ ಶುಭೇ
ಆದುದರಿಂದ, ಶುಭಳೇ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ ದೇವರನ್ನು ನೆನಪಿಸು.
ಶಿವಾರ್ಚನಕೃತೇ ಮೃತ್ಯುರ್ಮಮ ಜಾತಃ ಶುಭಾವಹಃ
ಶಿವನ ಪೂಜೆಗೆಂದು ನನಗೆ ಈ ಮರಣವು ಶುಭವನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ವತ್ಸೋ ಮೇ ಗೋಕುಲೇ ಬದ್ಧಃ ಸ್ಮರಮಾಣೋ ಮಮಾಗಮಮ್
ನನ್ನ ಕರು ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.