ಚಮತ್ಕಾರಪುರೇ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಪೀಠೇ ತತ್ರ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ ಕರೋತಿ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತಃ ಸಭಾರ್ಯಃ ಸ ಮಹೀಪತಿಃ
ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಉಪವಾಸಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಧ್ಯಾಯಮಾನೋ ಮಹೇಶ್ವರಮ್ ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನೇನ ವಿಪ್ರಾಣಾಂ ವೇದಾಧ್ಯಯನವಿಸ್ತರೈಃ
ಆ ರಾಜನು ಉಪವಾಸದಿಂದ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಧರ್ಮದ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಪಠಣವನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.
ತತಃ ಪ್ರಾತಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಧೌತಾಂಬರಃ ಶುಚಿಃ
ನಂತರ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ,
ದೀನಾಂಧಕೃಪಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ತಥಾನ್ಯೇಭ್ಯಃ ಸಹಸ್ರಶಃ ವೈಶಾಖ್ಯಾಂ ಜಾಗರಂ ತಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಪುರತೋಽಕರೋತ್ ॥ ೬.೪೭.
ಬಡವರು, ಕುರುಡುಗಳು, ದೀನರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ದಾನ ನೀಡಿ, ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಯಥಾಯಥಾ ಸ ಭೂಪಾಲಃ ಕುರುತೇ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಮ್
ಆ ರಾಜನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ,
ಶತ್ರವೋ ವಿಲಯಂ ಯಾಂತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ವೃದ್ಧಿಂ ಪ್ರಗಚ್ಛತಿ
ಅವನ ಶತ್ರುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಐಶ್ವರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ರೈವ ದಿವಸೇ ತಾವನ್ಮಹಾಕಾಲಸ್ಯ ಚಾಗ್ರತಃ
ಅದೇ ದಿನ, ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಮಹಾಕಾಲನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ,
ವೇದಾಧ್ಯಯನಸಂಪನ್ನಾನ್ವ್ರತನಿಷ್ಠಾಪರಾಯಣಾನ್
ವೇದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾದವರು, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯುಳ್ಳವರನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಾಜರ್ಷೀಣಾಂ ಪುರಾಣಾನಾಂ ದೇವರ್ಷೀಣಾಂ ತಥಾ ಪರೇ ಯಜ್ಞಾನಾಂ ಸಾಗರಾಣಾಂ ಚ ದ್ವೀಪಾನಾಂ ಚ ಮನೋಹರಾಃ
ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಕಥೆಗಳು, yajña ಗಳ ಮಹಾಸಾಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ದ್ವೀಪಗಳ ಕಥೆಗಳು—
ಅಥ ತಾನ್ಪೃಥಿವೀಪಾಲಃ ಸ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್
ನಂತರ ಆ ಭೂಪಾಲನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕಸ್ಮಿಂಶ್ಚಿದಥ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಕಥಾಂತೇ ತೇ ಮುನೀಶ್ವರಾಃ
ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಥೆ ಮುಗಿದಾಗ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು—
ವೈಶಾಖೀದಿವಸೇ ರಾಜಂಸ್ತ್ವಂ ಸದಾಭ್ಯೇತ್ಯ ದೂರತಃ
ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ದಿನ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ—
ಪ್ರಕರೋಷಿ ಪ್ರಯತ್ನೇನ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾನ್ಯಾಃ ಸಕಲಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ
ನೀನು ಎಲ್ಲ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ—
ನ ತೇ ಯದಿ ರಹಸ್ಯಂ ಸ್ಯಾತ್ತದಾಽಶೇಷಂ ಪ್ರಕೀರ್ತಯ ೬.೪೭.
ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ರಹಸ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಯುಷ್ಮಾಭಿಃ ಕೀರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತಥಾಪ್ಯಖಿಲಮೇವ ಹಿ ॥ ೨೧೦ ಅಹಮಾಸಂ ವಣಿಗ್ಜಾತ್ಯಾ ಪುರಾ ವೈ ವೈದಿಶೇ ಪುರೇ
ನಾನು ನಿಮಗೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹಳೆಯದಿನಲ್ಲಿ, ನಾನು ವೈದಿಶ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆ.
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ಪಾಕಶಾಸನಃ
ಆಮೇಲೆ, ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನನು—
ತತೋ ವೃಷ್ಟಿನಿರೋಧೇನ ಸರ್ವೇ ಲೋಕಾಃ ಕ್ಷುಧಾರ್ದ್ದಿತಾಃ
ನಂತರ, ಮಳೆಯು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲದರಿಂದ, ಎಲ್ಲರೂ ಭಾರೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದರು.
ತತೋಽಹಂ ಸ್ವಾಂ ಸಮಾದಾಯ ಪತ್ನೀಂ ಕ್ಷುತ್ಕ್ಷಾಮಗಾತ್ರಿಕಾಮ್
ನಂತರ ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಅವಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ.
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಂ ಮನಸಿ ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಪ್ರಸ್ಥಿತಸ್ತದನನ್ತರಮ್
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ, ನಾನು ಕೂಡಲೇ ಹೊರಟೆನು.
ಕ್ರಮೇಣ ಗಚ್ಛಮಾನೋಽಥ ಭಿಕ್ಷಾನ್ನಕೃತಭೋಜನಃ
ನಾನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿಂದೆನು.
ತತ್ರ ರಮ್ಯಂ ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಪದ್ಮಿನೀಖಣ್ಡಮಂಡಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ, ನಾನು ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದೆನು; ಅದು ಹಸಿರು ಕಮಲಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
ತತೋಽಹಂ ತತ್ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಸ್ನಾತಃ ಶೀತೇನ ವಾರಿಣಾ
ನಂತರ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ನಾನು ತಂಪಾದ ನೀರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆನು.
ಅಥಾಹಂ ಭಾರ್ಯಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ಗೃಹಾಣೇಶ ಜಲಾಶಯಾತ್ ೬.೪೭.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, 'ಸ್ವಾಮಿ, ಕೆರೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.
ತತೋ ಮಯಾ ಗೃಹೀತಾನಿ ಪದ್ಮಾನಿ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ
ಆಗ ನಾನು ಆ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆನು, ದ್ವಿಜರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.
ಚಮತ್ಕಾರಪುರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತತೋಽಹಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ
ನಂತರ ನಾನು ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದೆನು, ದ್ವಿಜರ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆ.
ನ ಕಶ್ಚಿತ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣಾತಿ ತಾನಿ ಪದ್ಮಾನಿ ಮಾನವಃ
ಆ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಮಾನವನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅಥ ಕ್ಷುತ್ಕ್ಷಾಮಕಣ್ಠಸ್ಯ ಶ್ರಾಂತಸ್ಯ ಮಮ ಭಾಸ್ಕರಃ
ಆಗ, ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರಮದಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದೆನು; ಭಾಸ್ಕರನು...
ತತೋ ವೈರಾಗ್ಯಮಾಪನ್ನಃ ಸುಪ್ತೋಽಹಂ ಭಗ್ನಮಂದಿರೇ ॥ ತಾನಿ ಪದ್ಮಾನಿ ಭೂಪೃಷ್ಠೇ ನಿಧಾಯ ಸಹ ಭಾರ್ಯಯಾ
ನಾನು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ, ಆ ಭಗ್ನ ಮನೆದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆ, ಆ ಕಮಲಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಮಲಗಿದೆನು.
ಅಥಾರ್ಧರಾತ್ರೇ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೇ ಶ್ರುತೋ ಗೀತಧ್ವನಿರ್ಮಯಾ
ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ, ನಾನು ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆನು.
ತಸ್ಮಾದ್ಗಚ್ಛಾಮಿ ಚೇತ್ಕಶ್ಚಿತ್ಪದ್ಮಾನ್ಯೇತಾನಿ ಮೇ ನರಃ
ಅದರ ಮೂಲಕ, ನಾನು 'ಯಾರಾದರೂ ಈ ನನ್ನ ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ,' ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿದೆನು.