ಯತ್ಕಿಂಚಿದ್ದೀಯತ ದಾನಂ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತೀರ್ಥವರೇ ದ್ವಿಜಾಃ
ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದಾನವನ್ನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟರೆ, ದ್ವಿಜರು—
ಕಸ್ಯಚಿತ್ತ್ವಥ ಕಾಲಸ್ಯ ಮೃಗೀ ವ್ಯಾಧಶರಾಹತಾ
ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮೃಗಿಯು ಬೇಟೆಗಾರನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿತು—
ಚೈತ್ರಶುಕ್ಲತೃತೀಯಾಯಾಂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾಃ ೬.೪೨.
ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ,
ಅಥ ತತ್ತೋಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಾನ್ಮೇನಕಾನಾಮ ಸಾಽಭವತ್
ಆ ನೀರಿನ ಮಹಿಮೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಕೆ ಮೆನಕೆಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.
ಸ್ಮರಮಾಣಾಽಥ ಸಾ ತಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವಂ ವರವರ್ಣಿನೀ ಚೈತ್ರಶುಕ್ಲತೃತೀಯಾಯಾಂ ಯಾಮರ್ಕ್ಷೇ ಸೂರ್ಯವಾಸರೇ
ಅವಳಿಗೆ ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ನೆನಪು ಬಂತು; ಆ ಸುಂದರಿಯು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ದಿನ, ಸೂರ್ಯನು ಮೇಷ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆಗೆ,
ಏಕದಾ ದಿವಸೇ ತಸ್ಮಿನ್ಭ್ರಮಮಾಣೋ ಮುನೀಶ್ವರಃ
ಒಂದು ದಿನ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ.
ಸಾಽಪಿ ಸ್ವರ್ಗಾತ್ಸಮಾಯಾತಾ ದೇವತಾದರ್ಶನಾರ್ಥತಃ
ಆಕೆ ಕೂಡ ದೇವರನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದಳು.
ಸಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಮುನಿಂ ತತ್ರ ಭ್ರಮಮಾಣಮಿತಸ್ತತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವಳು ನೋಡಿದಳು.
ವ್ರತಪ್ರಭಾವಜೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ತೇಜೋಭಿರ್ಭಾಸ್ಕರಂ ಯಥಾ
ವ್ರತದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಅವಳು ಕಂಡಳು.
ಸಾ ತಸ್ಯ ದರ್ಶನಾದೇವ ಕಾಮಬಾಣಪ್ರಪೀಡಿತಾ
ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆಕೆಗೆ ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳು ತಗುಲಿದವು.
ಸ ದೃಷ್ಟ್ವಾಽದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾಂ ತಾಂ ಮಾರ್ಗಪೃಚ್ಛಾಕೃತೇ ತತಃ
ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು, ಮೊದಲು ಎಂದೂ ನೋಡದ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ದಾರಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಮುಂದಾದನು.
ಉವಾಚ ದೇಶಂ ತಾಂ ಪೃಚ್ಛನ್ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಾಂಶ್ಚ ವಿಶೇಷತಃ
ಅವನು ಆಕೆಯ ಬಳಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಂಗಸಿನ ಧರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಸದೈವ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಭಕ್ತಿಶ್ಚಾವ್ಯಭಿಚಾರಿಣೀ ಚಾರಿತ್ರವಿನಯೋಪೇತಾ ಸರ್ವದಾ ಪ್ರಿಯವಾದಿನೀ ॥ ೬.೪೨.
ನಿನ್ನ ವಾಸುದೇವನ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಚಲವಾಗಿದೆಯೆ? ನೀನು ಸದಾ ಸದುಪಚಾರ ಮತ್ತು ವಿನಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ? ಎಲ್ಲರೊಡನೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ತ್ವಂ ಸರ್ವದಾಭೀಷ್ಟಾ ಪತ್ಯುರ್ದಾನೈಸ್ತಥಾರ್ಚ್ಚನೈಃ
ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭರ್ತೆಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ? ದಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿದ್ಭರ್ತರಿ ಸಂಸುಪ್ತೇ ತ್ವಂ ನಿಶವಶಮೇಷ್ಯಸಿ
ನಿನ್ನ ಗಂಡು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ರಾತ್ರಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಪ್ರಾತಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ಕರೋಷಿ ಗೃಹಮಾರ್ಜನಮ್
ನೀನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಮನೆಯನ್ನೂ ಒಗೆಯುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿದೇವಾನ್ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಗುರುಂ ಚ ತದನಂತರಮ್
ನೀನು ಮೊದಲು ದೇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಗುರುವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿದಸ್ತಂಗತೇ ಸೂರ್ಯೇ ನಾನ್ನಮಶ್ನಾಸಿ ಭಾಭಿನಿ
ಓ ಪ್ರಕಾಶಮಯಿಯೆ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದ ನಂತರ ನೀನು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲವೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಪಿಬಸಿ ಪಾನೀಯಂ ಸಪ್ತವಾರವಿಶೋಧಿತಮ್ [। ನಿಬಿಡೇನ ಸ್ವವಸ್ತ್ರೇಣ ಪಾಲಯಂತೀ ಜಲೋದ್ಭವಾನ್॥ ೨೬. ಯೂಕಾಮತ್ಕುಣದಂಶಾದೀನ್ಪುತ್ರವತ್ಪರಿರಕ್ಷಸಿ
ನೀನು ಏಳುವೇಳೆ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಜಾಲಾಡಿ ಕುಡಿಯುತ್ತೀಯೆ? ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಯೂಕೆ, ಹುಳು, ಸೊಪ್ಪು ಹೀಗೆ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕಾಯುತ್ತೀಯೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಸಾಧುಮುಖಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಶಿವಧರ್ಮಂ ಸುಭಕ್ತಿತಃ
ನೀನು ಸದಾ ಸಜ್ಜನರೊಡನೆ ಇದ್ದು, ಶಿವಧರ್ಮವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತೀಯೆ?
ಕ್ವಚಿಚ್ಛ್ರುತ್ವಾಽಽಗಮಂ ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಕರೋಷಿ ಚ ಪೂಜನಮ್
ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ನೀನು ಪವಿತ್ರವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅದರಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆನಾ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಪ್ರಣೀತಾನಿ ಜನೇಶ್ವರೈಃ ೬.೪೨.
ನೀನು ಜನರಾಧಿಪತಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತೀಯೆನಾ?
ಯಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ನಿಷ್ಕ್ರಯಂ ನ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ
ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಯಾರು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡದೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದುಂಟಾ?
ಕಚ್ಚಿಚ್ಛಿವಾಲಯೇ ನೃತ್ಯಗೀತವಾದ್ಯಾದಿಕಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ
ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ, ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆಯೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಪ್ರಾವರಣಂ ವಸ್ತ್ರಂ ಸುಭಗೇ ಸರ್ವಮೇವ ಚ
ಸುಭಗೆಯೆ, ನೀನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಗತ್ಯವಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೀಯೆನಾ?
ವೃಥಾ ಪರ್ಯಟನಂ ನಿತ್ಯಂ ಕಚ್ಚಿನ್ನ ಪರಮಂದಿರೇ
ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ, ಪರಮ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಇರುವುದೆಂದಾದರೂ ಉಂಟಾ?
ಕಚ್ಚಿನ್ನಾಶ್ನಾಸಿ ಭದ್ರೇ ತ್ವಂ ಸ್ವಭರ್ತರಿ ಬುಭುಕ್ಷಿತೇ
ಭದ್ರೆಯೆ, ನಿನ್ನ ಗಂಡನು ಹಸಿವಿನಿಂದಿರುವಾಗ ನೀನು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆನಾ?
ಕಚ್ಚಿತ್ಪ್ರಕುಪಿತೇ ಕಾಂತೇ ನೋತ್ತರಾಣಿ ಪ್ರಯಚ್ಛಸಿ
ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ನೀನು ಕಠಿಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡದೆ ಇರುವೆಯೆ?
ಕಚ್ಚಿತ್ತ್ವಂ ಪ್ರೋಷಿತೇ ಕಾಂತೇ ಮಲಿನಾಂಬರಧಾರಿಣೀ
ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ದೂರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನೀನು ಮಲಿನವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೀಯೆನಾ?
ಕಚ್ಚಿನ್ಮಂದಿರಪೃಷ್ಠೇ ತ್ವಂ ನ ಧತ್ಸೇ ಭಿನ್ನಭಾಜನಮ್
ನೀನು ಮಂದಿರದ ಹಿಂದೆ ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತೀಯೆನಾ?