ಜಲಸರ್ಪಂ ಸಮಾದಾಯ ಸುದೀರ್ಘಂ ಭೀಷಣಾಕೃತಿಮ್
ಅವನು ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ, ಭಯಾನಕವಾದ ಒಂದು ನೀರಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
ತತಶ್ಚ ಕ್ಷಿಪ್ತವಾಂಸ್ತತ್ರ ಮಹಾಜನಸಮಾಗಮೇ
ನಂತರ ಅವನು ಅದನ್ನು ಜನಸಮೂಹದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು.
ತತ್ರಾಸೀತ್ತಾಪಸೋ ನಾಮ್ನಾ ಸುಪ್ರಭಃ ಶಂಸಿತವ್ರತಃ ೬.೨೯.
ಅಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಭ ಎಂಬ ದೃಢವ್ರತ ಹೊಂದಿದ ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿ ಇದ್ದನು.
ನಿಷ್ಕಂಪಾಂ ಸುದೃಢಾಮೃಜ್ವೀಂ ನಾತಿಸ್ತಬ್ಧಾಂ ನ ಕುಂಚಿತಾಮ್
ಅವನು ಅಚಲ, ಬಹಳ ಸ್ಥಿರ, ನೇರವಾದವನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ಅತಿಯಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ವಕ್ರವಾಗಿಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಸಂಪಶ್ಯನ್ನಾಸಿಕಾಗ್ರಂ ಸ್ವಂ ದಿಶಶ್ಚಾನವಲೋಕಯನ್
ತಾನು ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ತುದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಬೇರೆ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸದೆ ಕುಳಿತನು.
ಆವರ್ತಪಂಕಜಾಂತಃಸ್ಥಮಷ್ಟಪತ್ರ ಮಧೋಮುಖಮ್
ಅಷ್ಟಪತ್ರದ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಮುಖವಿಟ್ಟು ಇದ್ದನು.
ಪಶ್ಯನ್ಪದ್ಮಾಸನಸ್ಥಂ ಚ ವೈದನಾಥಂ ಮಹೇಶ್ವರಮ್
ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ವೈದ್ಯನಾಥನನ್ನು ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವನು.
ಅನಿಂದ್ಯಂ ಚಾಪ್ಯಭೇದ್ಯಂ ಚ ಜರಾಮರಣವರ್ಜಿತಮ್
ಅವನು ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲದ, ಯಾರಿಂದಲೂ ಹಾನಿಯಾಗದ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವೂ ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲದವನು.
ಅಂಗುಷ್ಠತರ್ಜನೀಯೋಗಂ ಕೃತ್ವಾ ಹೃದಯಸಂಗತಮ್
ಅಂಗುಷ್ಠ ಮತ್ತು ತರ್ಜನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೃದಯದ ಬಳಿ ಇಟ್ಟನು.
ವೇಷ್ಟಯಾಮಾಸ ಭೋಗೇನ ನಿಶ್ಚಲಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ಅಚಲವಾದ ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ತನ್ನ ಸರ್ಪದಂತೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡನು.
ಶ್ರೀವರ್ಧನಇತಿಖ್ಯಾತೋ ನಾನಾಶಾಸ್ತ್ರಕೃತಶ್ರಮಃ ೬.೨೯.
ಶ್ರೀವರ್ಧನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನು ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕ್ಲಾಂತನಾಗಿದ್ದನು.
ನಾತಿದೂರಸ್ಥಿತಂ ಮಾಂ ಚ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತತ್ಕರ್ಮಕಾರಿಣಮ್
ಅಷ್ಟು ದೂರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದ ನನ್ನನ್ನು, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದವನೆಂದು ಅವನು ಗುರುತಿಸಿದನು.
ಸ್ಫುರತಾಧರಯುಗ್ಮೇನ ಬಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯಾ ಗಿರಾ
ಅವನ ತುಟಿಗಳು ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಯದಿ ಧ್ಯಾತೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ಈದೃಕ್ಕಾಯೋ ಭವತ್ವಾಶು ಗುರುರ್ಮೇ ಯೇನ ಧರ್ಷಿತಃ
ನಿರಂತರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ, ನನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ನೋಯಿಸಿದ ಈ ದೇಹ ನನಗೆ ಬೇಗ ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು.
ಅಥಾಹಂ ಸರ್ಪತಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ದಾರುಣಾಮ್
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾನು ಭಯಾನಕವಾದ ಸರ್ಪರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದೆ.
ಅಥ ಗತ್ವಾ ಸಮಾಧೇಃ ಸ ಪರ್ಯಂತಂ ಸಂಯತೋ ಮುನಿಃ
ನಂತರ ಆ ನಿಯಮಿತ ಮುನಿ ಧ್ಯಾನದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹೊರಬಂದನು.
ಅಥ ಸರ್ಪಾಕೃತಿಂ ಮಾಂ ಚ ದುಃಖೇನ ಮಹತಾನ್ವಿತಮ್ ತಟಸ್ಥಂ ಭಯಸಂತ್ರಸ್ತಂ ತಥಾ ಸರ್ವಜನಂ ತದಾ
ನಂತರ ನಾನು ಸರ್ಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಭಯದಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಭಾರವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶಪತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ದೀನಂ ನೈಷ ಧರ್ಮಸ್ತಪಸ್ವಿನಾಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಾ, 'ಇದು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಧರ್ಮವಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸಮೋ ಮಾನೇಽಪಮಾನೇ ಚ ಸಮಲೋಷ್ಟಾಶ್ಮಕಾಂಚನಃ
ಅವನು ಗೌರವದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
ತಸ್ಮಾದಜಾನತಾ ವತ್ಸ ಶಪ್ತೋಽಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ತ್ವಯಾ ೬.೨೯.
ಆದುದರಿಂದ, ಮಗನೇ, ನೀನು ತಿಳಿಯದೆ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಶಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
ಅಥ ಶ್ರೀವರ್ಧನಃ ಪ್ರಾಹ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯ ನಿಜಂ ಗುರುಮ್
ನಂತರ ಶ್ರೀವರ್ಧನನು ತನ್ನ ಗುರುವಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಅಜ್ಞಾನಾದ್ಯದಿವಾ ಜ್ಞಾನಾನ್ಮಯಾ ಯದ್ವ್ಯಾಹೃತಂ ವಚಃ
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ ನಾನು ಯಾವ ಮಾತನ್ನಾದರೂ ಹೇಳಿದ್ದರೆ,
ನ ಮೃಷಾ ವಚನಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸ್ವೈರೇಣಾಪಿ ಗುರೋ ಮಯಾ
ನಾನು ನನ್ನ ಗುರುವರ್ಯರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಹೇಳಿಲ್ಲ.
ಪಶ್ಚಾದುದಯತೇ ಸೂರ್ಯಃ ಶೋಷಂ ಯಾತಿ ಮಹಾರ್ಣವಃ
ನಂತರ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾಸಮುದ್ರವೂ ಒಣಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ತಮುವಾಚ ಗುರುಃ ಶಿಷ್ಯಂ ಸ ಪುನಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ
ಆಮೇಲೆ ಗುರುವು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಮೃದು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು.
ಸದಾ ಶಿಷ್ಯೋ ವಯಃಸ್ಥೋಪಿ ಶಾಸನೀಯಃ ಪ್ರಯತ್ನತಃ ॥। ಕಿಂ ಪುನರ್ಬಾಲ ಏವ ತ್ವಂ ತೇನ ತ್ವಾಂ ವಚ್ಮಿ ಭೂರಿಶಃ
ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಸದಾ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ನಿನ್ನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಧರ್ಮಂ ನ ವ್ಯಯತೇ ಕೋಽಪಿ ಮುನೀನಾಂ ಪೂರ್ವಸಂಚಿತಮ್
ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಯಾರೂ ನಾಶಪಡಿಸಲಾರರು.
ತಸ್ಮಾತ್ಕ್ಷಮಾಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ವರ್ತಿತವ್ಯಂ ತಪಸ್ವಿಭಿಃ
ಆದುದರಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಬೇಕು.
ನ ಪಾಪಂ ಪ್ರತಿ ಪಾಪಃ ಸ್ಯಾದ್ಬುದ್ಧಿರೇಷಾ ಸನಾತನೀ
ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾಪದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಾರದು—ಇದು ಶಾಶ್ವತವಾದ ನೀತಿ.
ದಗ್ಧಃ ಸ ದಹತೇ ಭೂಯೋ ಹತಮೇವ ನಿಹಂತಿ ಚ ೬.೨೯.
ಯಾರು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸುಡುತ್ತಾರೆ; ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವರು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.