ವರ್ಷಾಸ್ವಾಕಾಶಸ್ಥಾಯೀ ಸ ಹೇಮನ್ತೇ ಸಲಿಲಾಶ್ರಯಃ
ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಉಳಿದನು; ಹಿಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
ಏವಂ ತಸ್ಯ ವ್ರತಸ್ಥಸ್ಯ ಜಗ್ಮುರ್ವರ್ಷಶತಾನಿ ಚ
ಹೀಗೆ, ವ್ರತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದವು.
ಚಕ್ರುಶ್ಚ ಸತತಂ ಮಂತ್ರಂ ತದ್ವಿನಾಶಾಯ ಕೇವಲಮ್
ಅವರು ಅವನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಸದಾ ಒಂದು ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಥಾಬ್ರವೀತ್ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚಿರಂ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಚೇತಸಾ ॥ ವಧೋಪಾಯಂ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ವೃತ್ರಸ್ಯ ಪ್ರಮುದಾನ್ವಿತಃ । ೬.೮.
ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ತಾನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ, ವೃತ್ರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕುರು ಶೀಘ್ರಂ ತ್ವಮುಪಾಯೋ ನಾಸ್ತಿ ಕಶ್ಚನ
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೀನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸು; ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ.
ಅವಧ್ಯಃ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸ ಕೃತಃ ಶೂಲಪಾಣಿನಾ
ಅವನು ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಗಜಸ್ಯ ಶರಭಸ್ಯಾಥ ಕಿಂ ವಾನ್ಯಸ್ಯ ವದಸ್ವ ಮೇ
ಅದು ಆನೆ ಅಥವಾ ಶರಭ ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನಾದರೂ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಮಧ್ಯೇ ಕ್ಷಾಮಂ ತು ಪಾರ್ಶ್ವಾಭ್ಯಾಂ ಸ್ಥೂಲಂ ರೌದ್ರಸಮಾಕೃತಿ
ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದು, ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ, ಭಯಾನಕವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ,
ಯಸ್ಯಾಸ್ಥಿಭಿರ್ವಿಧೀಯೇತ ವಜಮೇವಂವಿಧಾಕೃತಿ
ಅವನ ಎಲುಬಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ವಜ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ದ್ವಿಗುಣಂ ಚ ತಥಾ ದೀರ್ಘಃ ಸರಸ್ವತ್ಯಾಂ ಕೃತಾಶ್ರಮಃ
ಎರಡುಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಅವನು ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
ತಂ ಗತ್ವಾ ಪ್ರಾರ್ಥಯಾಶು ತ್ವಂ ಸ್ವಾನ್ಯಸ್ಥೀನಿ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ
ನೀನು ಬೇಗ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬೇಡು; ಅವನು ತನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುವನು.
ತತಃ ಶಕ್ರಃ ಸುರೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ಗತ್ವಾ ತಸ್ಯ ತದಾಶ್ರಮಮ್
ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ರನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಸ ಪ್ರಣಮ್ಯ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಂ ತಥಾನ್ಯಾನಪಿ ಸನ್ಮುನಿಃ ೬.೮.
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಶಕ್ರನಿಗೂ, ಇತರರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
ತತಃ ಪ್ರೋವಾಚ ಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ವಿನಯಾವನತಃ ಸ್ಥಿತಃ
ನಂತರ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ವಿನಯದಿಂದ ನಿಂತು ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ದಧೀಚಿರುವಾಚ ಕಿಮರ್ಥಮಾಗತಾ ದೇವಾಃ ಕೃತ್ಯಂ ಚಾಶು ನಿವೇದ್ಯತಾಮ್
ದಧೀಚಿಯು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ? ಏನು ಬೇಕೋ ಶೀಘ್ರ ಹೇಳಿ.
ಸ ವಧ್ಯೋ ನಹಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ವರಪುಷ್ಟಿತಃ
ಅವನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ವರದಿಂದ ರಕ್ಷಿತನು.
ಸೋಽಸ್ಥಿಸಂಭವವಜ್ರಸ್ಯ ವಧ್ಯಃ ಸ್ಯಾದಬ್ರವೀದ್ಧರಿಃ
ಆದರೆ ಹರಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಎಲುಬಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಜ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು.
ತ್ವಾಂ ಮುಕ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ ತಸ್ಮಾದಸ್ಥೀನಿ ಯಚ್ಛ ನಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡು.
ಕುರು ಕೃತ್ಯಂ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಾನಾಮಾರ್ತಿನಾಶನಮ್
ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದೇವತೆಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡು.
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟಾತ್ಮಾ ದಧೀಚಿರ್ಭಗವಾನ್ಮುನಿಃ
ಇದು ಕೇಳಿ ಮಹರ್ಷಿ ದಧೀಚಿಯು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
ತತೋ ದೇವಾಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಸ್ತೇ ಗೃಹೀತ್ವಾಸ್ಥೀನಿ ಕೃತ್ಸ್ನಶಃ
ನಂತರ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಎಲುಬುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ಅಥ ಶಕ್ರಸ್ತದಾದಾಯ ನೈಮಿಷಾಭಿಮುಖೋ ಯಯೌ
ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ರನು ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೈಮಿಷದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
ತತ್ರ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಂ ವೃತ್ರಂ ದೂರಸ್ಥಸ್ತ್ರಿದಶಾಧಿಪಃ ೬.೮.
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ದೂರದಿಂದ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ವೃತ್ರನನ್ನು ಕಂಡನು.
ಸೋಽಪಿ ವಜಪ್ರಹಾರೇಣ ಭಸ್ಮಸಾತ್ಸಮ ಪದ್ಯತ
ಅವನೂ ಕೂಡ ವಜ್ರದ ಹೊಡೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಭಸ್ಮವಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.
ಶಕ್ರೋಽಪಿ ಭಯಸಂತ್ರಸ್ತೋ ಗತ್ವಾ ಸಾಗರಮಧ್ಯಗಮ್
ಶಕ್ರನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಸಾಗರದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ನ ಜಾನಾತಿ ಹತಂ ವೃತ್ರಂ ವಜ್ರಘಾತೇನ ತೇನ ತಮ್
ಅವನು ವಜ್ರದ ಹೊಡೆಯಿನಿಂದ ವೃತ್ರನು ಸತ್ತನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ದೇವಾಃ ಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಟತನೂರುಹಾಃ । ಸೂತ್ರಂ ವಿನಿಹತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತುಷ್ಟುವುಸ್ತ್ರಿದಶಾಧಿಪಮ್
ಈ ಮಧ್ಯೆ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡು, ರಾಕ್ಷಸನು ಸತ್ತುದನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ನ ಜಾನಂತಿ ಭಯಾನ್ನಷ್ಟಂ ತಸ್ಮಿನ್ಸಾಗರಪರ್ವತೇ । ಅನ್ವಿಷ್ಯ ಚಿರಕಾಲೇನ ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ಯ ತಂ ತತಃ
ಭಯದಿಂದ ಅವರು ಅವನು ಸಾಗರಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಬಹುಕಾಲ ಹುಡುಕಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೊನೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡರು.
ವೀಕ್ಷಾಂಚಕ್ರುಃ ಸಮಾಸೀನಂ ವಿಷಮೇ ಗಿರಿಗಹ್ವರೇ
ಅವರು ಕಠಿಣವಾದ ಪರ್ವತ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
ಗಾತ್ರದುರ್ಗಂಧಿತಾಸಂಗೈಃ ಪೂರಯನ್ತಂ ದಿಶೋ ದಶ
ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುರ್ಗಂಧ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ತುಂಬಿತು.