ಸೂತ ಉವಾಚ। ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯ ತ್ರಿಶಂಕೋರ್ಮುನಿಪುಂಗವಃ। ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಂ ಕಿಂಚಿಲ್ಲಜ್ಜಾಸಮನ್ವಿತಃ॥೬.೬.
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಸ್ವಲ್ಪ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಮಾ ವಿಷಾದಂ ಮಹೀಪಾಲ ವಿಷಯೇಽತ್ರ ಕರಿಷ್ಯಸಿ। ಅನೇನೈವ ಶರೀರೇಣ ತ್ವಾಂ ನಯಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ದಿವಮ್॥೬.೬.
ನರಪತಿಯೇ, ನೀನು ಮನನೊಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ; ಇದೇ ದೇಹದೊಡನೆ ನಾನಿನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.
ತತ್ತತ್ಕರ್ಮ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ವರ್ಗಾರ್ಥೇ ನೃಪಸತ್ತಮ। ತವಾಭೀಷ್ಟಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಕಿಂ ವಾ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಸಂಕ್ಷಯಮ್॥೬.೬.
ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಯಾವ ಕೆಲಸವನ್ನಾದರೂ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ. ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನೇ ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತೇನೆ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪರಂ ಕೋಪಂ ಕೃತ್ವೋಪರಿ ದಿವೌಕಸಾಮ್। ಉವಾಚ ಚ ತತೋ ರೌದ್ರಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಂ ತಸ್ಯ ಭೂಪತೇಃ॥೬.೬.
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನು ಮೇಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ನಂತರ, ಆ ರಾಜನ ಎದುರಲ್ಲೇ ಭಯಂಕರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಛರಿಸಿದನು.
ಯಥಾ ಮಯಾ ದ್ವಿಜತ್ವಂ ಹಿ ಸ್ವಯಮೇವಾರ್ಜಿತಂ ಬಲಾತ್। ತಥಾ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ವಕೀಯಾಂ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ॥೬.೬.
ನಾನು ಬಲವಂತದಿಂದ ದ್ವಿಜತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದಂತೆ, ಈಗ ನನ್ನದೇ ಆದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ತತಸ್ತಂ ಸ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಶಂಕರಂ ಶಶಿಶೇಖರಮ್। ಪ್ರಣಮ್ಯ ವಿಧಿವದ್ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸ್ತುತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಮಹಾಮುನಿಃ॥೬.೬.
ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ಚಂದ್ರವನ್ನು ಕಿರೀಟವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ ಶಂಕರನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾಮುನಿಯು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರು.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ। ಜಯ ದೇವ ಜಯಾಚಿಂತ್ಯ ಜಯ ಪಾರ್ವತಿವಲ್ಲಭ। ಜಯ ಕೃಷ್ಣ ಜಗನ್ನಾಥ ಜಯ ಕೃಷ್ಣ ಜಗದ್ಗುರೋ॥೬.೬.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ದೇವರೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಚಿಂತ್ಯನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಿಯನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಜಗತ್ತಿನಾಧಿಯೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗುರುನಾಗಿರುವವನೇ!
ಜಯಾಚಿಂತ್ಯ ಜಯಾಮೇಯ ಜಯಾನಂತ ಜಯಾಚ್ಯುತ। ಜಯಾಮರ ಜಯಾಜೇಯ ಜಯಾವ್ಯಯ ಸುರೇಶ್ವರ॥೬.೬.
ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಚಿಂತ್ಯನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗದವನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅನಂತನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಚ್ಯುತನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಅಮರನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಜಯಿಸುವವರಲ್ಲದವನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗದವನೇ, ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನೇ!
ಜಯ ಸರ್ವಗ ಸರ್ವೇಶ ಜಯ ಸರ್ವಸುರಾಶ್ರಯ। ಜಯ ಸರ್ವಜನಧ್ಯೇಯ ಜಯ ಸರ್ವಾಘನಾಶನ॥೬.೬.
ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನೇ, ಎಲ್ಲರಾಧಿಪತಿಯಾದವನೇ, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯನಾದವನೇ, ಜಯವಂತನಾಗಿರಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುವವನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ!
ತ್ವಂ ಧಾತಾ ಚ ವಿಧಾತಾ ಚ ತ್ವಂ ಕರ್ತಾ ತ್ವಂ ಚ ರಕ್ಷಕಃ। ಚತುರ್ವಿಧಸ್ಯ ದೇವೇಶ ಭೂತಗ್ರಾಮಸ್ಯ ಶಂಕರ॥೬.೬.
ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನಿಯಮಿಸುವವನು, ನೀನೇ ಮಾಡುವವನು, ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿ ಶಂಕರನೇ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ನೀನೇ ಕರ್ತೃ.
ಯಥಾ ತಿಲಸ್ಥಿತಂ ತೈಲಂ ಯಥಾ ದಧಿಗತಂ ಘೃತಮ್। ತಥೈವಾಧಿಷ್ಠಿತಂ ಕೃತ್ಸ್ನಂ ತ್ವಯಾ ಗುಪ್ತೇನ ವೈ ಜಗತ್॥೬.೬.
ಎಲ್ಲಾ ಎಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಇದ್ದಂತೆ, ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ನೀನು ಅಡಗಿಕೊಂಡು ತುಂಬಿರುವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತ್ವಂ ಹೃಷೀಕೇಶಸ್ತ್ವಂ ಶಕ್ರಸ್ತ್ವಂ ಹುತಾಶನಃ। ತ್ವಂ ಯಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ ವಷಟ್ಕಾರಸ್ತ್ವಮಿನ್ದುಸ್ತ್ವಂ ದಿವಾಕರಃ॥೬.೬.
ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ನೀನೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ನೀನೇ ಶಕ್ರ, ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ ಧ್ವನಿ, ನೀನೇ ಚಂದ್ರ, ನೀನೇ ಸೂರ್ಯ.
ಅಥವಾ ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ಕಿಂ ಸ್ತವೇನ ತವ ಪ್ರಭೋ। ಸಮಾಸಾದೇವ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿಭೂತಿಂ ಶ್ರುತಿನೋದಿತಾಮ್॥೬.೬.
ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಲು ಇಷ್ಟು ಮಾತುಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು? ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ನಾನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಸ್ಥಾವರಂ ಜಂಗಮಂ ವಿಭೋ। ತತ್ಸರ್ವಂ ಭವತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಂ ಕಾಷ್ಠಂ ಹವ್ಯಭುಜಾ ಯಥಾ॥೬.೬.
ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವ ಅಚಲ ಅಥವಾ ಚಲ ವಸ್ತುವಾದರೂ, ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಹೇಗೆ ಮರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಅಡಗಿರುವುದೋ ಹಾಗೆ.
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ। ಪರಿತುಷ್ಟೋಽಸ್ಮಿ ಭದ್ರಂ ತೇ ವರಂ ಪ್ರಾರ್ಥಯ ಸನ್ಮುನೇ। ಯತ್ತೇ ಹೃದಿ ಸ್ಥಿತಂ ನಿತ್ಯಂ ಸರ್ವಂ ದಾಸ್ಯಾಮ್ಯಸಂಶಯಮ್॥೬.೬.
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಉವಾಚ। ಯದಿ ತುಷ್ಟೋಸಿ ದೇವೇಶ ಯದಿ ದೇಯೋ ವರೋ ಮಮ। ತನ್ಮೇ ಸ್ಯಾತ್ಸೃಷ್ಟಿಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಹೇಶ್ವರ॥೬.೬.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದವನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದರೆ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಹಿಮೆ ದೊರಕಲಿ.
ಏವಮಸ್ತ್ವಿತಿ ತಂ ಚೋಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನ್ವೃಷಭಧ್ವಜಃ। ಸರ್ವೈರ್ಗಣೈಃ ಸಮಾಯುಕ್ತಸ್ತತಶ್ಚಾದರ್ಶನಂ ಗತಃ॥೬.೬.
ಅದಕ್ಕೆ ವೃಷಧ್ವಜ ಧಾರಿ ಭಗವಂತನು 'ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಆಮೇಲೆ ಅದೆಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ಆಗಿದರು.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋಽಪಿ ತತ್ರೈವ ಸ್ಥಿತೋ ಧ್ಯಾನಪರಾಯಣಃ। ಚಕ್ರೇ ಚತುರ್ವಿಧಾಂ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಸ್ಪರ್ದ್ಧಯಾ ಹಂಸಗಾಮಿನಃ॥೬.೬.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಹಂಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವವನಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
ಸೃಷ್ಟಂ ಸಂಧ್ಯಾದ್ವಯಂ ತಚ್ಚ ದೃಶ್ಯತೇಽದ್ಯಾಪಿ ವೈ ದ್ವಿಜಾಃ
ಅವನು ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಇಂದಿಗೂ ಅವು ದ್ವಿಜರೆ, ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.
ತತೋ ದೇವಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಸೃಷ್ಟಾಸ್ತೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಮನುಷ್ಯೋರಗರಕ್ಷಾಂಸಿ ವೀರುಧೋ ವೃಕ್ಷಸಂಯುತಾಃ
ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನಡುವೆ, ಮರಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆತು ಬೆಳೆಗಳುಂಟು.
ಏವಂ ಹಿ ಭಗವಾನ್ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಸ ಮನ್ಯುಮಾನ್
ಹೀಗೇ ಭಗವಂತನಾದ ಕ್ರೋಧಭರಿತನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನೇವ ಕಾಲೇ ತು ದ್ವೌ ಸೂರ್ಯೋ ಯುಗಪದ್ದಿವಿ ದ್ವಿಗುಣಾನಿ ಚ ಭಾನ್ಯೇವ ಸಹ ಸಪ್ತರ್ಷಿಭಿರ್ದ್ವಿಜಾಃ
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜರೇ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೂರ್ಯರು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದರು; ಅವರ ಕಿರಣಗಳು ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿದ್ದವು.
ಏವಂ ವಿಯತಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ಸ್ಪರ್ದ್ಧಮಾನಾಃ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಹೀಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇ ಶಕ್ರಃ ಸಹ ಸರ್ವೇರ್ದಿವಾಲಯೈಃ ೭ ಪ್ರೋವಾಚಾಥ ಪ್ರಣಮ್ಯೋಚ್ಚೈಃ ಕೃತಾಂಜಲಿಪುಟಃ ಸ್ಥಿತಃ
ಆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಬಂದು, ಕೈಮುಗಿದು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸೃಷ್ಟಿಃ ಕೃತಾ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೇಣ ಸಾಂಪ್ರತಮ್
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಈಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ವಾರಯ ತಂ ಗತ್ವಾ ಸ್ವಯಮೇವ ಪಿತಾಮಹ ೧೦ ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತೇನೈವ ಸಹಿತೋ ವಿಧಿಃ
ಆದುದರಿಂದ, ನೀನೇ ಹೋಗಿ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯು ಪಿತಾಮಹನೆ; ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಅವನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಹೋದನು.
ನಿವೃತ್ತಿಂ ಕುರು ವಿಪ್ರರ್ಷೇ ಸಾಂಪ್ರತಂ ವಚನಾನ್ಮಮ
ಮಹರ್ಷಿಯೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು.
ಯದಿ ಗಚ್ಛತಿ ತೇ ಲೋಕೇ ತತ್ಸೃಷ್ಟಿಂ ನ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್
ನಿನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಅನೇನೈವ ಶರೀರೇಣ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದಾನ್ಮುನೀಶ್ವರ ॥ ೧೪ ವಿರಾಮಂ ಕುರು ಸೃಷ್ಟೇಸ್ತ್ವಂ ನೈತದನ್ಯಃ ಕರಿಷ್ಯತಿ
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೇ ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು; ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.