ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರೇಶ್ವರಂ ಚೈವ ಸ್ವರ್ಗದ್ವೋರೇಶ್ವರಂ ತಥಾ
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಲಿಂಗಗಳೂ ಇವೆ.
ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರಂ ಲಿಂಗಂ ಕಾಶ್ಯಾಮನ್ಯತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ 4.2.94.
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಲಿಂಗವಿದೆ; ಅದನ್ನು ಜ್ಯೋತಿರೂಪೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣೀ ತೀರೇ ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರಂ ಪರಮ್
ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿರೂಪೇಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ.
ಯದಾ ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗಾ ತತ್ರ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಸರಿದ್ವರಾ
ಭಾಗೀರಥಿ ಗಂಗೆಯೆಂಬ ಪವಿತ್ರ ನದಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ,
ಪುರಾ ವಿಷ್ಣೌ ತಪತ್ಯತ್ರ ತಲ್ಲಿಂಗಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಹಿ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ, ಆ ಲಿಂಗವು ಸ್ವತಃ ಪ್ರकटವಾಯಿತು.
ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣೀ ತೀರೇ ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರಂ ತದಾ
ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಏತೇಷ್ವಪಿ ಚ ಲಿಂಗೇಷು ಚತುರ್ದಶಸು ಸತ್ತಮ
ಈ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ, ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ.
ಓಂಕಾರಾದೀನಿ ಲಿಂಗಾನಿ ಯಾನ್ಯುಕ್ತಾನಿ ಚತುರ್ದಶ
ಓಂಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಷದತ್ರಿಂಶತ್ತತ್ತ್ವರೂಪೋಸೌ ಲಿಗೇಷ್ವೇಷು ಸದಾಶಿವಃ
ಈ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನು ಮೂವತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ತತ್ತ್ವಮೇತದ್ಧಿ ಷಟ್ತ್ರಿಂಶಲ್ಲಿಂಗರೂಪ್ಯಹೋ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವೇ ಮೂವತ್ತಾರು ಭಾಗಗಳ ಲಿಂಗರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಮುನೇ ರಹಸ್ಯಭೂತಾನಿ ರ್ಲಿಗಾನ್ಯೇತಾನಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್ 4.2.94.
ಮುನಿಯೇ, ಈ ಲಿಂಗಗಳು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಗುಪ್ತವಾದವುಗಳು.
ಮೋಕ್ಷಕ್ಷೇತ್ರಮಿಂದಂ ಕಾಶೀ ಲಿಂಗೈರೇತೈರ್ಮೇಹಾಮತೇ
ಮೇಧಾವಿಯೇ, ಈ ಲಿಂಗಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಾಶಿ ಮೋಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಆನಂದಕಾನನಂ ಶಂಭೋಃ ಕ್ಷೇತ್ರಮೇತದನಾದಿಮತ್
ಇದು ಶಂಭುವಿನ ಶಾಶ್ವತ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಆನಂದಕಾನನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು.
ಯೋಗಸಿದ್ಧಿರಿಹಾಸ್ತ್ಯೇವ ತಪಃಸಿದ್ಧಿರಿಹೈವ ಹಿ
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಿದ್ಧ್ಯಷ್ಟಕಂ ತು ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಮಣಿಮಾದಿ ಮಹತ್ತರಮ್
ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ವಿಧದ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು.
ನಿರ್ವಾಣಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾಃ ಸದನಮೇತದಾನಂದಕಾನನಮ್
ಈ ಆನಂದಕಾನನವೇ ಮುಕ್ತಿಯ ಭಾಗ್ಯವಿರುವ ಮನೆ.
ಅಯಮೇವ ಮಹಾಲಾಭ ಇದಮೇವ ಪರಂ ತಪಃ
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ, ಇದು ಪರಮ ತಪಸ್ಸು.
ಅವಶ್ಯಂ ಜನ್ಮಿನೋ ಮೃತ್ಯುರ್ಯತ್ರ ಕುತ್ರ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಹುಟ್ಟಿದವನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ, ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಸಾವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೃತ್ಯುಂ ವಿಜ್ಞಾಯ ನಿಯತಂ ಗತಿಕರ್ಮಾನುಸಾರಿಣೀಮ್
ಸಾವು ಖಂಡಿತವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು,
ಮಾನುಷ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯಂ ಮೂಢಾ ನಿಮೇಷಮಿತಜೀವಿತಮ್
ಮಾನವನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೂಢರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ಜೀವಿತವನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವ್ಯರ್ಥಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದುರ್ಲಭಂ ಜನ್ಮ ಮಾನುಷ್ಯಂ ದುರ್ಲಭಾ ಕಾಶಿಕಾಪುರೀ 4.2.94.
ಮಾನವನ ಜನ್ಮವು ಅಪರೂಪ, ಕಾಶಿ ನಗರವು ಇನ್ನೂ ಅಪರೂಪ.
ಕ್ವ ಚ ತಾದೃಕ್ತಪಾಂಸೀಹ ಕ್ವ ತಾದೃಗ್ಯೋಗ ಉತ್ತಮಃ
ಇಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಇಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗ ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಪೂರ್ವಂ ಪುನಃಪುನಃ
ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ, ಮತ್ತೆ ಸತ್ಯ—ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವೇ ಮೊದಲಾದದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸತ್ಯವೇ.
ವಿಶ್ವೇಶೋ ಮುಕ್ತಿದೋ ನಿತ್ಯಂ ಮುಕ್ತ್ಯೈ ಚೋತ್ತರವಾಹಿನೀ
ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು; ಮುಕ್ತಿಗೆ ಹಾದಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಏಕ ಏವ ಹಿ ವಿಶ್ವೇಶೋ ಮುಕ್ತಿದೋ ನಾನ್ಯ ಏವ ಹಿ
ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನೇ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವವನು; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಾಯುಜ್ಯಮುಕ್ತಿರತ್ರೈವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾದಿರಥಾನ್ಯತಃ
ಸಾಯುಜ್ಯ ಮುಕ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ರೂಪಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನೋ ವ್ಯಾಸೋಽಕಥಯದ್ಯನ್ಮಹದ್ವಚಃ
ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸರು ಈ ಮಹಾ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ [। ಭವಿಷ್ಯಂ ಮಮ ತಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಕುಂಭಯೋನೇ ಮಹಾಮತೇ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಕುಂಭಯೋನಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೂ ನನ್ನೂ ಮುಂಚೆ ಇದು ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಪಾರಾಶರ್ಯೋ ಮುನಿವರೋ ಯಥಾ ಮೋಹಮುಪೈಷ್ಯತಿ
ಪಾರಾಶರ್ಯನಾದ ಮಹಾಮುನಿ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವನು.
ವ್ಯಸ್ಯ ವೇದಾನ್ಮಹಾಬುದ್ಧಿರ್ನಾನಾ ಶಾಖಾ ಪ್ರಭೇದತಃ
ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾದವನು ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚುವನು.