ದಕ್ಷಿಣಾಧೂರ್ದೃಢಾ ಯತ್ರ ಮಖಾ ಯತ್ರಾಭಿರಕ್ಷಕಾಃ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಗಳೂ ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಗಾ ವ್ಯಾಹೃತಯೋ ಯತ್ರ ಶುಭಾ ಸೋಪಾನವೀಥಿಕಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾದ ಶುಭಕರ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು, ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವದ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ.
ಅಗ್ನಿರ್ಮಕರತುಂಡಶ್ಚ ರಥಭೂಃ ಕೌಮುದೀಮಯೀ
ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಗೆ ಮಕರದ ಬಾಯಿಯಾಗಿದೆ, ರಥದ ನೆಲವು ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಯಂ ವಾಗ್ದೇವತಾ ಯತ್ರ ಚಂಚಚ್ಚಾಮರಧಾರಿಣೀ ಸ್ಕಂದ ಉವಾಚ ಶೈಲಾದಿನೇತಿ ವಿಜ್ಞಪ್ತೋ ದೇವದೇವ ಉಮಾಪತಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಾತಾದೇವತೆ ತಾನೇ ಚಮರ ಹಿಡಿದು ಹಾಜರಿದ್ದಾಳೆ. ಆಗ ಶೈಲಾದಿನಿಯ ವಿನಂತಿಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ದೇವದೇವರಾದ ಉಮಾಪತಿ ಹೇಳಿದರು—
ಕೃತನೀರಾಜನವಿಧಿರಷ್ಟಭಿರ್ದೇವಮಾತೃಭಿಃ
ಅಷ್ಟಮಾತೃಗಳು ದೇವರಿಗೆ ನೀರಾಜನೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
ನಿನಾದೋ ದಿವ್ಯವಾದ್ಯಾನಾಂ ರೋದಸೀ ಪರ್ಯಪೂರಯತ್
ದಿವ್ಯವಾದ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬಿತು.
ತೇನ ದಿವ್ಯನಿನಾದೇನ ಬಧಿರೀಕೃತದಿಙ್ಮುಖಾಃ
ಆ ದಿವ್ಯವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಕುರುಡಾದಂತಾಯಿತು.
ಷಡಾನನಾಃ ಕುಮಾರಾಶ್ಚ ಮಯೂರವರವಾಹನಾಃ 4.2.62.
ಆರು ಮುಖಗಳಿರುವ ಕುಮಾರರು, ಅದ್ಭುತವಾದ ನವಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಪಠಿತ್ವಾ ಪಾಠಯಿತ್ವಾ ಚ ಶಿವಸಾಯುಜ್ಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ।। 4.2.62.
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ಇತರರಿಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಕಲಿಸಿದರೆ, ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಅಲಭ್ಯಲಾಭೋ ದೇವಸ್ಯ ಜಾತೋತ್ರ ಹಿ ಯತಃ ಪರಃ
ಇಲ್ಲಿ ದೇವರ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪವಾದ ಮತ್ತು ದೊರೆಯಲಾಗದ ಮಹಾ ಲಾಭ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಕಾಶೀಂ ದೃಗಾನಂದಾಂ ತಾರಕಾರೇ ಪುರಾರಿಣಾ
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಕಣ್ಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾಶಿಯನ್ನು, ತಾರಕನ ಶತ್ರು ಒಮ್ಮೆ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ,
ಮೃಗಾಂಕಲಕ್ಷ್ಮಣೋತ್ಕಂಠಂ ಕಾಶೀ ನೇತ್ರಾತಿಥೀಕೃತಾ
ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದವನಿಗಾಗಿ ಆಸೆಯಿಂದ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ನೇತ್ರದಿಂದ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಥ ಸರ್ವಜ್ಞನಾಥೇನ ಭಕ್ತವತ್ಸಲಚೇತಸಾ
ಆಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತಿರುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿರುವ ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ,
ಯಮನೇಹಸಮಾರಭ್ಯ ಮದಂರಾದ್ರಿಂ ವಿನಿರ್ಯಯೌ
ಯಮನ ಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಆ ಉಲ್ಲಾಸಪೂರ್ಣ ಪರ್ವತದತ್ತ ಹೊರಟನು.
ತಂ ವಾಸರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಜಗ್ರಾಹ ನಿಯಮಂ ದೃಢಮ್
ಆ ದಿನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವನು ದೃಢವಾದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.
ವಿಷಮೇಕ್ಷಣ ಪಾದಾಬ್ಜಂ ಸಮೀಕ್ಷಿಷ್ಯೇ ಯದಾ ಪುನಃ
ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆ ವಿಚಿತ್ರ ಕಣ್ಣಿನವನ ಪಾದಕಮಲಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದೇ ಎಂಬ ಆಶಯವಿತ್ತು.
ಕುತಶ್ಚಿದ್ಧಾರಣಾಯೋಗಾದಥವಾ ಶಂಭ್ವನುಗ್ರಹಾತ
ಯಾವುದೇ ಧ್ಯಾನಾಭ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶಂಭುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಾಗಲಿ,
ತಂ ಶಂಭುರೇವ ಜಾನಾತಿ ನಾನ್ಯೋ ಜಾನಾತಿ ಕಶ್ಚನ
ಅದು ಶಂಭುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು; ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಶುಕ್ಲಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ಸೋಮವಾರಾನುರಾಧಯೋಃ
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ, ಸೋಮವಾರದಂದು ಅನುರಾಧಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ,
ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಥಾನಂ ತತಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ತದಾಭೂದಪಿ ಪುಣ್ಯದಮ್ 4.2.63.
ಆಗ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಥಾನವು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವಂತಾಯಿತು.
ತಲ್ಲಿಂಗದರ್ಶನಾತ್ಪುಂಸಾಂ ಪಾಪಂ ಜನ್ಮಶತಾರ್ಜಿತಮ್
ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಜನರು ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜ್ಯೇಷ್ಠವಾಪ್ಯಾಂ ನರಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ತರ್ಪಯಿತ್ವಾ ಪಿತಾಮಹಾನ್
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದವನು,
ಆವಿರಾಸೀತ್ಸ್ವಯಂ ತತ್ರ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ್ವರ ಸಮೀಪತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ್ವರನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠೇ ಮಾಸಿ ಸಿತಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ತತ್ರ ಕಾರ್ಯೋ ಮಹೋತ್ಸವಃ
ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಂ ಗೌರೀಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠವಾಪೀ ಪರಿಪ್ಲುತಾ
ಮೂತಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ಗೌರಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಕೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ವಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಳು.
ನಿವಾಸಂ ಕೃತವಾಞ್ಶಂಭುಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ಥಾನೇ ಯತಃ ಸ್ವಯಮ್
ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶಂಭು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ವಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ನಿವಾಸೇಶ್ವರಲಿಂಗಸ್ಯ ಸೇವನಾತ್ಸರ್ವಸಂಪದಃ
ಆ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿದ ಇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಕೃತ್ವಾ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ವಿಧಾನೇನ ಜ್ಯೇಷ್ಠಸ್ಥಾನೇ ನರೋತ್ತಮಃ
ಯಾರು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠರು.
ಜ್ಯೇಷ್ಠತೀರ್ಥೇ ನರಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ದತ್ತ್ವಾ ದಾನಾನಿ ಶಕ್ತಿತಃ
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ,
ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ್ವರೋ ರ್ಚ್ಯಃ ಪ್ರಥಮಂ ಕಾಶ್ಯಾಂ ಶ್ರೇಯೋರ್ಥಿಭಿರ್ನರೈಃ 4.2.63.
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಬಯಸುವವರು ಮೊದಲು ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.