ಪ್ರತಾಪತಾಪಿತಾರಾತಿವರ್ಗವ್ಯಾಖ್ಯಾತಸದ್ಯಶಾಃ
ಅವನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಸೋತುಹೋಗಿ, ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಯಶಃಪೂರೇಣ ಸಮಲಿಪ್ತಾ ದಿಶೋ ದಶ ಸಿತತ್ವಿಷಾ
ಅವನ ಪಾವನವಾದ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು.
ನಾನಾದೇಶಾನ್ಸಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಚತುರಂಗಬಲಾನ್ವಿತಃ
ಅವನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾನ್ನೃಪತೀನ್ವೀರೋ ದಂಡಯಿತ್ವಾ ಬಲಾಧಿಕಾನ್
ಆ ವೀರನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದನು.
ಸ ವಿಜಿತ್ಯ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ ರತ್ನಸಂಚಯಮ್
ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.
ತತ್ರಾಗತ್ಯ ಚ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ಯಜ್ಞಾಯೋತ್ಸುಕಮಾನಸಃ 2.8.4.
ಆಗ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸ್ತನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು.
ವಸಿಷ್ಠಂ ಮುನಿಮಾಜ್ಞಾಯ ವಾಮದೇವಂ ಚ ಕಶ್ಯಪಮ್
ಅವನು ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿಯನ್ನು, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿದನು.
ಅನ್ಯಾನಪಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾನ್ನಾನಾತೀರ್ಥಸಮಾಶ್ರಿತಾನ್
ಅವನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಿತಾನ್ಸ ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಪ್ರದೀಪ್ತಾನಿವ ಪಾವಕಾನ್ ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಅವನು ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋದನು.
ತತೋ ವಿನೀತವತ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾನ್
ನಂತರ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸ್ತನು ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ವಂದಿಸಿದನು.
ಮುನಯಃ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಯೂಯಂ ಶೃಣುತ ಮದ್ವಚಃ
ಈ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀವೂ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
ಸಾಂಪ್ರತಂ ಮಾಮಕೋ ಯಜ್ಞೋ ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾನ್ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಈಗ ನನ್ನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಆಗಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರತಂ ಕುರು ತಂ ಯತ್ನಾನ್ಮಾ ವಿಲಂಬಂ ವೃಥಾ ಕೃಥಾಃ
ಈಗ ಅದನ್ನು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ನೆರವೇರಿಸಿ; ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಅಗಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ ನಾನಾಸಂಭಾರಮಧುರಂ ಕೃತಸರ್ವಸ್ವದಕ್ಷಿಣಮ್
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ವಿವಿಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ, ಎಲ್ಲ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಸುಂದರ ಯಜ್ಞವಾಯಿತು.
ನಾನಾವಿಧೇನ ದಾನೇನ ಮುನಿಸಂತೋಷಹರ್ಷಕೃತ್
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಆ ರಾಜನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ತಂದನು.
ತೇಷು ವಿಶ್ವೇಷು ಯಾತೇಷು ಪೂಜಿತೇಷು ಗೃಹಾನ್ಸ್ವಕಾನ್ 2.8.4.
ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಆ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ತೇನ ಯಜ್ಞೇನ ವಿಧಿವದ್ವಿಹಿತೇನ ನರೇಶ್ವರಃ
ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ನರೇಶ್ವರನು—ಅಂದರೆ ರಾಜನು—
ತತ್ರಾಂತರೇ ಸಮಭ್ಯಾಯಾನ್ಮುನಿರ್ಯಮವತಾಂ ವರಃ
ಅದಾಗ, ಯಮನು ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹಾಜರಾದನು.
ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಥಂ ಗುರೋರ್ದ್ಧೀಮಾನ್ಪಾವಿತುಂ ತಂ ನರೇಶ್ವರಮ್
ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಆ ರಾಜನನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸಲು, ಜ್ಞಾನಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುದನು.
ಮದ್ದಕ್ಷಿಣೇತಿ ಗುರುಣಾ ನಿರ್ಬನ್ಧಾದ್ಯಾಚಿತೋ ರುಷಾ ರಘುಂ ಭೂಪಾಲತಿಲಕಂ ದತ್ತಸರ್ವಸ್ವದಕ್ಷಿಣಮ್
'ನನ್ನ ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಡು' ಎಂದು ಗುರುನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ರತ್ನವಾದ ರಘುನು ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು.
ತಮಾಗತಮಭಿಪ್ರೇತ್ಯ ರಘುರಾದರತಸ್ತದಾ ಸಪರ್ಯ್ಯಾಸೀತ್ತಸ್ಯ ಸರ್ವಾ ಮೃತ್ಪಾತ್ರವಿಹಿತಕ್ರಿಯಾ
ಅವನು ಬಂದಾಗ, ರಘುನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಯುಕ್ತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
ಪೂಜಾಸಂಭಾರಮಾಲೋಕ್ಯ ತಾದೃಶಂ ತಂ ಮುನೀಶ್ವರಃ ಉವಾಚ ಮಧುರಂ ವಾಕ್ಯಂ ವಾಕ್ಯಜ್ಞಾನವಿಶಾರದಃ
ಅಂತಹ ಪೂಜೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾಮುನಿಯು, ಶಬ್ದಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನು, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಗುರ್ವರ್ಥಾಹರಣಾಯೈವ ದತ್ತಸರ್ವಸ್ವದಕ್ಷಿಣಮ್
ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಲು, ಅವನು ತನ್ನೆಲ್ಲ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದನು.
ಕ್ಷಣಂ ಧ್ಯಾತ್ವಾಽಬ್ರವೀದೇನಂ ವಿನಯಾದ್ವಿಹಿತಾಂಜಲಿಃ
ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಅವನು ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಯಾವದ್ಯತಿಷ್ಯೇ ಭಗವನ್ಭವದರ್ಥಾರ್ಥಮುಚ್ಚಕೈಃ ।। 2.8.4.
ಭಗವನೇ, ನಾನು ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ಶಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ನಿಮಗಾಗಿ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರತಸ್ಥೇ ಚ ರಘುಸ್ತತ್ರ ಕುಬೇರವಿಜಿಗೀಷಯಾ
ಆಮೇಲೆ ರಘುನು ಕುಬೇರನನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಅತ್ತ ತೆರಳಿದನು.
ತಮಾಯಾಂತಂ ಕುಬೇರೋಽಥ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ವಚನೋದಿತೈಃ
ಅವನು ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಾತುಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಕುಬೇರನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಸ್ವರ್ಣವೃಷ್ಟಿರಭೂದ್ಯತ್ರ ಸಾ ಸ್ವರ್ಣಖನಿರುತ್ತಮಾ
ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು; ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಾಗಿತ್ತು.
ತಸ್ಮೈ ಸಮರ್ಪಯಾಮಾಸ ತಾಂ ರಘುಃ ಖನಿಮುತ್ತಮಾಮ್
ಆ ಉತ್ತಮ ಗಣಿಯನ್ನು ರಘುನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.
ರಾಜ್ಞೇ ನಿವೇದಯಾಮಾಸ ಸರ್ವಮನ್ಯದ್ಗುಣಾಧಿಕಃ
ಮತ್ತೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಗುಣವಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.