ಹವ್ಯಕವ್ಯನಿಯುಕ್ತೌ ತು ಭಕ್ಷ್ಯೌ ಪಾಠೀನರೋಹಿತೌ
ಹವನ ಮತ್ತು ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಪಾಠೀನ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ ಮೀನುಗಳು—
ಶ್ವಾವಿದ್ಗೋಧೇ ಪ್ರಶಸ್ತೇ ಚ ಜ್ಞಾತಾಶ್ಚ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ
ಕಾಡುಕೋಳಿ, ಹಂದಿಮುಷ್ಕ, ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾದ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪರಿಚಿತವಾದವುಗಳು.
ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ಪಶುಹಿಂಸಾ ಯಾ ಸಾ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಾ ನೇತರಾ ಕ್ವಚಿತ್
ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಣಾತ್ಯಯೇ ಕ್ರತೌ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ಭೈಷಜೇ ವಿಪ್ರಕಾಮ್ಯಯಾ
ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಬಂದಾಗ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಔಷಧಕ್ಕಾಗಿ, ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೇಳಿದಾಗ—
ನ ತಾದೃಶಂ ಭವೇತ್ಪಾಪಂ ಮೃಗಯಾವೃತ್ತಿಕಾಂಕ್ಷಿಣಃ
ಮೃಗಶಿಕಾರದಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರಿಗೆ ಅಂಥ ಪಾಪವಿಲ್ಲ.
ಮಖಾರ್ಥಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪಶು ದ್ರುಮ ಮೃಗೌಷಧೀಃ
ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮರಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಪಿತೃದೇವಕ್ರತುಕೃತೇ ಮಧುಪರ್ಕಾರ್ಥಮೇವ ಚ 4.1.40.
ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೋಮ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮಧುಪರ್ಕದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡಾ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.
ಯೋ ಜಂತೂನಾತ್ಮಪುಷ್ಟ್ಯರ್ಥಂ ಹಿನಸ್ತಿ ಜ್ಞಾನದುರ್ಬಲಃ
ಯಾರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಪೋಷಣೆಗೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ—
ಭೋಕ್ತಾನುಮಂತಾ ಸಂಸ್ಕರ್ತಾ ಕ್ರಯಿವಿಕ್ರಯಿ ಹಿಂಸಕಾಃ
ಆಹಾರ ಮಾಡುವವನು, ಅನುಮೋದಿಸುವವನು, ಸಿದ್ಧಮಾಡುವವನು, ಕೊಳ್ಳುವವನು, ಮಾರುವವನು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲುವವನು—
ಪ್ರತ್ಯಬ್ದಮಶ್ವಮೇಧೇನ ಶತಂ ವರ್ಷಾಣಿ ಯೋ ಯಜೇತ್
ಯಾರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶತಾವಧಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—
ಯಥೈವಾತ್ಮಾ ಪರಸ್ತದ್ವದ್ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಃ ಸುಖಮಿಚ್ಛತಾ
ಯಾರು ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರರನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಬೇಕು.
ಸುಖಂ ವಾ ಯದಿ ವಾ ಚಾನ್ಯದ್ಯತ್ಕಿಂಚಿತ್ಕ್ರಿಯತೇ ಪರೇ
ಯಾವುದೇ ಸುಖವೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸವೋ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಮಾಡಿದರೆ—
ನ ಕ್ಲೇಶೇನ ವಿನಾ ದ್ರವ್ಯಮರ್ಥಹೀನೇ ಕುತಃ ಕ್ರಿಯಾಃ
ಹೋರಾಟವಿಲ್ಲದೆ ಧನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಂಪತ್ತು ಇಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬಹುದು?
ಸುಖಂ ಹಿ ಸರ್ವೈರಾಕಾಂಕ್ಷ್ಯಂ ತಚ್ಚ ಧರ್ಮಸಮುದ್ಭವಮ್
ಸುಖವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಗತೇನ ದ್ರವ್ಯೇಣ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪಾರಲೌಕಿಕಮ್
ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಧನದಿಂದಲೇ ಪರಲೋಕದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ವಿಧಿಹೀನಂ ತಥಾಽಪಾತ್ರೇ ಯೋ ದದಾತಿ ಪ್ರತಿಗ್ರಹಮ್
ಯಾರು ವಿಧಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ—
ವ್ಯಸನಾರ್ಥೇ ಕುಟುಂಬಾರ್ಥೇ ಯದೃಣಾರ್ಥೇ ಚ ದೀಯತೇ 4.1.40.
ದುಃಖದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕುಟುಂಬದ ಸಲುವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ನೀಡಿದ ದಾನ—
ಮಾತಾಪಿತೃವಿಹೀನಂ ಯೋ ಮೌಂಜೀಪಾಣಿಗ್ರಹಾದಿಭಿಃ
ಯಾರು ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಉಪನಯನ ಅಥವಾ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ—
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೈರ್ನ ತಚ್ಛ್ರೇಯೋ ನಾಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿಭಿರ್ಮಖೈಃ
ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯೋ ಹ್ಯನಾಥಸ್ಯ ವಿಪ್ರಸ್ಯ ಪಾಣಿಂ ಗ್ರಾಹಯತೇ ಕೃತೀ
ಯಾರು ಅನಾಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಸರಿ ಮಾಡಿದವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಿತೃಗೇಹೇ ತು ಯಾ ಕನ್ಯಾ ರಜಃ ಪಶ್ಯೇದಸಂಸ್ಕೃತಾ
ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹುಡುಗಿ, ರಜಸ್ಸು ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ವಿವಾಹವಾಗದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾಳೆ.
ಯಸ್ತಾಂ ಪರಿಣಯೇನ್ಮೋಹಾತ್ಸ ಭವೇದ್ವೃಷಲೀಪತಿಃ
ಯಾರಾದರೂ ಅವಳನ್ನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮದುವೆಯಾಗಿದರೆ, ಅವನು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಹೆಂಗಸಿನ ಗಂಡನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ವಿಜ್ಞಾಯ ದೋಷಮುಭಯೋಃ ಕನ್ಯಾಯಾಶ್ಚ ವರಸ್ಯ ಚ
ಹುಡುಗಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವರನಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಪವಿತ್ರಾಃ ಸತತಂ ನೈತಾ ದುಷ್ಯಂತಿ ಕೇನಚಿತ್
ಹೆಂಗಸರು ಯಾವಾಗಲೂ ಶುದ್ಧರು; ಯಾರಿಂದಲೂ ಅವ್ರು ಅಶುದ್ಧರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪೂರ್ವಂ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸುರೈರ್ಭುಕ್ತಾಃ ಸೋಮಗಂಧರ್ವ ವಹ್ನಿಭಿಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಸೋಮ, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿದೇವರಿಂದ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಶೌಚಂ ದದೌ ಸೋಮಃ ಪಾವಕಃ ಸರ್ವಮೇಧ್ಯತಾಮ್
ಸೋಮನು ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅಗ್ನಿಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಕನ್ಯಾಂ ಭುಂಕ್ತೇ ರಜಃಕಾಲೇಽಗ್ನಿಃ ಶಶೀ ಲೋಮದರ್ಶನೇ 4.1.40.
ಹುಡುಗಿಯು ರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಅಗ್ನಿಯು ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮೈಮೇಲೆ ಕೂದಲು ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಚಂದ್ರನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
ದೃಶ್ಯರೋಮಾತ್ವಪತ್ಯಘ್ನೀ ಕುಲಘ್ನ್ಯುದ್ಗತಯೌವನಾ
ಮೈಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕೂದಲು, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದಿಕೆ, ವಂಶ ನಾಶ, ಮತ್ತು ಯೌವನ ಬೆಳೆಯುವುದು—
ಕನ್ಯಾದಾನಫಲಪ್ರೇಪ್ಸುಸ್ತಸ್ಮಾದ್ದ ದ್ಯಾದನಗ್ನಿಕಾಮ್
ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು.
ಕನ್ಯಾಮಭುಕ್ತಾಂ ಸೋಮಾದ್ಯೈರ್ದದದ್ದಾನಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಸೋಮ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾಗದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟವನು ದಾನಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.