ಲಕ್ಷಣಾನಿ ಪರೀಕ್ಷ್ಯಾದೌ ತತಃ ಕನ್ಯಾಂ ಸಮುದ್ವಹೇತ್
ಮೊದಲು ಆಕೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ನಂತರ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು.
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಸಮಾಚಾರ ಇತಿ ತೇ ಸಮುದೀ ರಿತಃ
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಕಂದ ಉವಾಚ ಸದಾ ಗೃಹೀ ಸುಖಂ ಭುಂಕ್ತೇ ಸ್ತ್ರೀ ಲಕ್ಷಣವತೀ ಯದಿ
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು: ಹೆಂಡತಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳಿದ್ದರೆ ಗೃಹಸ್ಥನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಪುರಾವರ್ತಗಂಧಾಶ್ಚಚ್ಛಾಯಾ ಸತ್ವಂ ಸ್ವರೋ ಗತಿಃ
ಆಕೆಯ ರೂಪ, ವಾಸನೆ, ನೆರಳು, ಸ್ವಭಾವ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ನಡೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
ಆಪಾದತಲಮಾರಭ್ಯ ಯಾವನ್ಮೌಲಿರುಹಂ ಕ್ರಮಾತ್
ಕಾಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ತಲೆಯ ಕೂದಲುಗಳವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಆದೌ ಪಾದತಲಂ ರೇಖಾಸ್ತತೋಂಗುಷ್ಠಾಂಗುಲೀ ನಖಾಃ
ಮೊದಲು ಕಾಲಿನ ತಳ, ನಂತರ ರೇಖೆಗಳು, ಬೆರಳುಗಳು, ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ನೆಗಿಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
ಊರೂ ಕಟೀ ನಿತಂಬಸ್ಫಿಗ್ಭಗೋ ಜಘನ ಬಸ್ತಿಕೇ
ತೊಡೆಯು, ಕಮರು, ಹಿಪ್ಪು, ಹಿಂಭಾಗ, ಗುಪ್ತಾಂಗ, ಕೆಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಾಶಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ರೋಮಾಲೀ ಹೃದಯಂ ವಕ್ಷೋ ವಕ್ಷೋಜದ್ವಯಚೂಚುಕಮ್ ।। ಜತ್ರುಸ್ಕಂಧಾಂ ಸಕಕ್ಷಾದೋರ್ಮಣಿಬಂಧ ಕರದ್ವಯಮ್
ಕೂದಲು, ಹೃದಯ, ಎದೆ, ಎರಡೂ ಮುದ್ದುಗಳು, ಕುತ್ತು, ಭುಜಗಳು, ಕೈಕೂಡುಗಳು, ಕೈಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬೇಕು.
ಪಾಣಿಪೃಷ್ಠಂ ಪಾಣಿತಲಂ ರೇಖಾಂಗುಷ್ಠಾಂಗುಲೀ ನಖಾಃ
ಕೈ ಹಿಂಭಾಗ, ಕೈತಳ, ರೇಖೆಗಳು, ಬೆರಳುಗಳು, ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ನೆಗಿಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಕಪೋಲೌ ವಕ್ತ್ರಮಧರೋತ್ತರೋಷ್ಠೌ ದ್ವಿಜಜಿಹ್ವಿಕಾಃ
ಗಂಡುಗಳು, ಮುಖ, ಕೆಳ ಮತ್ತು ಮೇಲೋಠ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
ಪಕ್ಷ್ಮ ಭ್ರೂಕರ್ಣಭಾಲಾನಿ ಮೌಲಿ ಸೀಮಂತಮೌಲಿಜಾಃ
ಕಣ್ಗೆಜ್ಜೆ, ಭ್ರೂಗಳು, ಕಿವಿಗಳು, ನೆತ್ತಿ, ತಲೆಮೂಡಿ, ಸೀಮಂತ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಾದತಲಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಮಾಂಸಲಂ ಮೃದುಲಂ ಸಮಮ್ 4.1.37.
ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲಿನ ತಳವು ನಯವಾದದು, ಮಾಂಸಪೂರ್ಣವಾದದು, ಮೃದುವಾದದು ಮತ್ತು ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ರೂಕ್ಷಂ ವಿವರ್ಣಂ ಪರುಷಂ ಖಂಡಿತಪ್ರತಿಬಿಂಬಕಮ್
ಕಾಲಿನ ತಳವು ಒಣಗಿದಂತೆ, ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಕಠಿಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮುರಿದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುಭವಲ್ಲ.
ಚಕ್ರ ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಶಂಖಾಬ್ಜ ಧ್ವಜಮೀನಾತಪತ್ರವತ್
ಚಕ್ರ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಶಂಖ, ಕಮಲ, ಧ್ವಜ, ಮೀನು ಅಥವಾ ಛತ್ರದ ಗುರುತು ಇದ್ದರೆ ಅದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಭವೇದಖಂಡಭೋಗಾಯೋರ್ದ್ಧ್ವಾಮಧ್ಯಾಂಗುಲಿಸಂಗತಾ
ರೇಖೆಗಳು ಮುರಿಯದೆ, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಬೆರಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೆ ಅದು ಶುಭವಾಗಿದೆ.
ಉನ್ನತೋ ಮಾಂಸಲೋಂಗುಷ್ಠೋ ವರ್ತುಲೋತುಲಭೋಗದಃ
ಎತ್ತವಾದ, ಮಾಂಸಪೂರ್ಣವಾದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ, ಒತ್ತಲೆಯಂತೆ ಇರುವ ಬೆರಳು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ವಿಧವಾ ವಿಪುಲೇನ ಸ್ಯಾದ್ದೀರ್ಘಾಂಗುಷ್ಠೇನ ದುರ್ಭಗಾ
ವಿಧವೆಯ ಪಾದದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳು ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ; ಅವಳಿಗೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ಸಾಥಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ದೀರ್ಘಾಂಗುಲೀಭಿಃ ಕುಲಟಾ ಕೃಶಾಭಿರತಿನಿರ್ಧನಾ
ಪಾದದ ಬೆರಳುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ದುರಾಚಾರಿ; ಬೆರಳುಗಳು ಸಣ್ಣದುಪ್ಪವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ತುಂಬಾ ಬಡವಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಚಿಪಿಟಾಭಿರ್ಭವೇದ್ದಾಸೀ ವಿರಲಾಭಿರ್ದರಿದ್ರಿಣೀ
ಪಾದದ ಬೆರಳುಗಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ದಾಸಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಬೆರಳುಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಕೆ ಬಡವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ಹತ್ವಾ ಬಹೂನಪಿ ಪತೀನ್ಪರಪ್ರೇಷ್ಯಾ ತದಾ ಭವೇತ್
ಅವಳು ಎಷ್ಟೇ ಗಂಡಸರನ್ನು ಕೊಂದರೂ, ನಂತರ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ಸಾ ಪಾಂಸುಲಾ ಪ್ರಜಾಯೇತ ಕುಲತ್ರಯವಿನಾಶಿನೀ
ಅವಳು ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾಳೆ, ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಸಾ ನಿಹತ್ಯ ಪತಿಂ ಯೋಷಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ಕುರುತೇ ಪತಿಮ್ 4.1.37.
ಯಾವ ಹೆಂಗಸು ಗಂಡನನ್ನು ಕೊಂದಾಳೋ, ಆಕೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಂಡನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಪತಿದ್ವಯಂ ನಿಹಂತ್ಯಾದ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಚ ಪತಿತ್ರಯಮ್
ಮೊದಲನೆಯವಳು ಎರಡು ಗಂಡಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ; ಎರಡನೆಯವಳು ಮೂರು ಗಂಡಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ.
ಪ್ರದೇಶಿನೀ ಭವೇದ್ಯಸ್ಯಾ ಅಂಗುಷ್ಠಾವ್ಯತಿರೇಕಿಣೀ
ಯಾರ ಪಾದದ ದೊಡ್ಡ ಬೆರಳು ಇತರ ಬೆರಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವಳನ್ನು 'ಪ್ರದೇಶಿನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಸಮುನ್ನತಾಸ್ತಾಮ್ರಾ ವೃತ್ತಾಃ ಪಾದನಖಾಃ ಶುಭಾಃ
ನಯವಾದ, ಎತ್ತಿನ, ತಾಮ್ರವರ್ಣದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪಾದನಖಗಳು ಶುಭಕರವಾಗಿವೆ.
ರಾಜ್ಞೀತ್ವಸೂಚಕಂ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪಾದಪೃಷ್ಠಂ ಸಮುನ್ನತಮ್
ಹೆಂಗಸಿನ ಪಾದದ ತಳ ಭಾಗ ಎತ್ತಿನಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದರಿದ್ರಾ ಮಧ್ಯನಮ್ರೇಣ ಶಿರಾಲೇನ ಸದಾಧ್ವಗಾ
ಮಧ್ಯಭಾಗ ಕುಗ್ಗಿರುವ ಮತ್ತು ಶಿರೆಗಳಿರುವ ಪಾದವಿರುವ ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಾ ಬಡವಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ಗೂಢೌ ಗುಲ್ಫೌ ಶಿವಾಯೋಕ್ತಾವಶಿರಾಲೌ ಸುವರ್ತುಲೌ
ಮೂಡಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ವೃತ್ತವಾಗಿರುವ ಗುಳ್ಫುಗಳು ಶುಭಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಮಪಾರ್ಷ್ಣಿಃ ಶುಭಾ ನಾರೀ ಪೃಥುಪಾರ್ಷ್ಣಿಶ್ಚ ದುರ್ಭಗಾ
ಸಮವಾದ ಪಾದಮೂಳೆಗಳಿರುವ ಹೆಂಗಸು ಶುಭಕರಳು; ಅಗಲವಾದ ಪಾದಮೂಳೆಗಳಿದ್ದರೆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಳು.
ರೋಮಹೀನೇ ಸಮೇ ಸ್ನಿಗ್ಧೇ ಯಜ್ಜಂಘೇ ಕ್ರಮವರ್ತುಲೇ
ರೋಮವಿಲ್ಲದ, ಸಮವಾದ, ನಯವಾದ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಾಲುಗಳು ಇಚ್ಛಿತವಾಗಿವೆ.