ಸುಬಾಹವೇ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ ಚಾರುಜಂಘಾಯ ತೇ ನಮಃ
ಅಲಂಕಾರವಾದ ಕೈಗಳಿರುವ ನಿನಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸುಂದರವಾದ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಕೇಶವಾಯ ಚ ಶಾಂತಾಯ ವಾಮನಾಯ ನಮೋನಮಃ
ಕೇಶವನೆಂಬ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿ, ವಾಮನನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಉವಾಚ ಸ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಪ್ರೀತೋ ಧರ್ಮಮುದಾರಧೀಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಉದಾರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ವರಂ ವರಯ ಧರ್ಮಜ್ಞ ಯಸ್ತೇ ಸ್ಯಾನ್ಮನಸಃ ಪ್ರಿಯಃ
ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಕೇಳು.
ಸ್ತೋತ್ರೇಣಾನೇನ ಯಃ ಸ್ತೌತಿ ಮಾನವೋ ಮಾಮತನ್ದ್ರಿತಃ
ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ,
ತ್ವಾಮಹಂ ಸ್ಥಾಪಯಾಮ್ಯತ್ರ ನಿಜನಾಮ್ನಾ ಜಗದ್ಗುರೋ ।। 2.8.4.
ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವಿನೇ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ಮರಣಾದೇವ ಮುಚ್ಯೇತ ನರೋ ಧರ್ಮಹರೇರ್ವಿಭೋಃ
ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಧರ್ಮಹರಿಯನ್ನು ನೆನೆಸಿದರೆ ಮಾತ್ರವೂ, ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸರಯೂಸಲಿಲೇ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಸುಚಿಂತಾಕುಲಮಾನಸಃ
ಸರಯೂ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು,
ಅತ್ರ ದಾನಂ ತಥಾ ಹೋಮಂ ಜಪೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭೋಜನಮ್
ಇಲ್ಲಿ ದಾನ ಮಾಡುವುದು, ಹೋಮ ಮಾಡುವುದು, ಜಪ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಊಟ ಕೊಡುವುದು—
ಅಜ್ಞಾನಾಜ್ಜ್ಞಾನತೋ ವಾಪಿ ಯತ್ಕಿಂಚಿದ್ದುಷ್ಕೃತಂ ಭವೇತ್
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ, ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ ಉಂಟಾದರೆ,
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತೇನ ವಿಧಿನಾ ಪಾಪಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರಣಶ್ಯತಿ
ನಿಯಮಿತ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಜ್ಞಾನಾಜ್ಜ್ಞಾನತೋ ವಾಪಿ ರಾಜಾದೇರ್ನಿಗ್ರಹಾತ್ತಥಾ ತೇನಾಪ್ಯತ್ರ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ, ಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಲಿ, ರಾಜಾದಿಗಳಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ಅತ್ರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಸ್ವಯಂ ದೇವೋ ವಿಷ್ಣುರ್ವಸತಿ ಸಾದರಃ
ಇಲ್ಲಿ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವು ಸ್ವತಃ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆಷಾಢೇ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷಸ್ಯ ಏಕಾದಶ್ಯಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ
ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ,
ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರೇ ನರಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಧರ್ಮಹರಿಂ ವಿಭುಮ್
ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಧರ್ಮಹರಿಯನ್ನು ಕಂಡು,
ತಸ್ಮಾದ್ದಕ್ಷಿಣದಿಗ್ಭಾಗೇ ಸ್ವರ್ಣಸ್ಯ ಖನಿರುತ್ತಮಾ 2.8.4.
ಆದುದರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಿದೆ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಭಗವನ್ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ ಸ್ವರ್ಣವೃಷ್ಟಿರಭೂತ್ಕಥಮ್
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನೇ, ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ, ಆ ಬಂಗಾರದ ಮಳೆ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು ಎಂದು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ವಿಸ್ತರಾನ್ಮಮ ಸುವ್ರತ
ಸುವ್ರತನೇ, ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.
ಯಸ್ಯ ಶ್ರವಣತೋ ನೃಣಾಂ ಜಾಯತೇ ವಿಸ್ಮಯೋ ಮಹಾನ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಸೀತ್ಪುರಾ ರಘುಪತಿರಿಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲವರ್ದ್ಧನಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಘುವಂಶದ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶವನ್ನು ಬೆಳಸಿದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.
ಪ್ರತಾಪತಾಪಿತಾರಾತಿವರ್ಗವ್ಯಾಖ್ಯಾತಸದ್ಯಶಾಃ
ಅವನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಶತ್ರುಗಳು ಸೋತುಹೋಗಿ, ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಯಶಃಪೂರೇಣ ಸಮಲಿಪ್ತಾ ದಿಶೋ ದಶ ಸಿತತ್ವಿಷಾ
ಅವನ ಪಾವನವಾದ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದವು.
ನಾನಾದೇಶಾನ್ಸಮಾಕ್ರಮ್ಯ ಚತುರಂಗಬಲಾನ್ವಿತಃ
ಅವನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು.
ಉತ್ಕೃಷ್ಟಾನ್ನೃಪತೀನ್ವೀರೋ ದಂಡಯಿತ್ವಾ ಬಲಾಧಿಕಾನ್
ಆ ವೀರನು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಿದನು.
ಸ ವಿಜಿತ್ಯ ದಿಶಃ ಸರ್ವಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ ರತ್ನಸಂಚಯಮ್
ಅವನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅಪಾರ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು.
ತತ್ರಾಗತ್ಯ ಚ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ಯಜ್ಞಾಯೋತ್ಸುಕಮಾನಸಃ 2.8.4.
ಆಗ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸ್ತನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು.
ವಸಿಷ್ಠಂ ಮುನಿಮಾಜ್ಞಾಯ ವಾಮದೇವಂ ಚ ಕಶ್ಯಪಮ್
ಅವನು ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿಯನ್ನು, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿದನು.
ಅನ್ಯಾನಪಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾನ್ನಾನಾತೀರ್ಥಸಮಾಶ್ರಿತಾನ್
ಅವನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ಥಿತಾನ್ಸ ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಪ್ರದೀಪ್ತಾನಿವ ಪಾವಕಾನ್ ನಿಶ್ಚಕ್ರಾಮ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಅವನು ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ಹೊತ್ತಿರುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅವನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೋದನು.
ತತೋ ವಿನೀತವತ್ಸರ್ವಾನ್ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಾನ್
ನಂತರ ಕಾಕುತ್ಥ್ಸ್ತನು ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ವಂದಿಸಿದನು.