ಯಥಾ ಪರಿಣತಂ ಸಸ್ಯಂ ಪತೇತ್ಪ್ರಸವಬಂಧನಾತ್
ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವ ಹಣ್ಣು ಹತ್ತ成熟ವಾಗಿದಂತೆ,
ಯೇ ಚ ತ್ವಾಮವಮನ್ಯಂತೇ ದರ್ಪಿತಾಃ ಸ್ವತಪೋಬಲೈಃ
ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ವದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವರು,
ಉಪಪಾತಕಿನೋ ಯೇ ಚ ಮಹಾಪಾತಕಿನಶ್ಚ ಯೇ 4.1.26.
ಚಿಕ್ಕ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರೂ, ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರೂ,
ವಿಷ್ಣೋಽವಿಮುಕ್ತೇ ಸಂವಾಸಃ ಕರ್ಮನಿರ್ಮೂಲನಕ್ಷಮಃ 4.1.26.
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು, ಕರ್ಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯಿದೆ.
ಅಶ್ರದ್ಧಯಾಪಿ ಯಃ ಸ್ನಾತೋ ಮಣಿಕರ್ಣ್ಯಾಂ ವಿಧಾನತಃ 4.1.26.
ಯಾರಾದರೂ ಮನಿಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ,
ಯೋಸೌ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೋ ದೇವಃ ಕಾಶೀಪುರ್ಯಾಮುಮೇ ಸ್ಥಿತಃ 4.1.26.
ಆ ದೇವರು, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನು, ಕಾಶಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬಹೂಪಸರ್ಗೋ ಯೋಗೋಯಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಂ ತಪೋ ಹಿ ಯತ್ 4.1.26.
ಈ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಶಮನೀಂ ಪುನಃ ಸ್ಕಂದ ಉವಾಚ ಹ ।। 4.1.26.
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಮತ್ತೆ ಸ್ಕಂದನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಸ್ಕಂದ ಉವಾಚ ತಥಾ ಚ ಕಥಯಾಮೀಹ ದೇವದೇವೇನಭಾಷಿತಮ್
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು: ಈಗ ನಾನು ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಾಪ್ತಂ ವಾರಾಣಸೀತ್ಯಾಖ್ಯಾಮವಿಮುಕ್ತಂ ಯಥಾ ತಥಾ
ವಾರಾಣಸಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ನಿರ್ದಗ್ಧಾನ್ಸಾಗರಾಞ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕಪಿಲಕ್ರೋಧವಹ್ನಿನಾ
ಕಪಿಲನ ಕೋಪದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸಾಗರಗಳು ಸುಟ್ಟಿಹೋದದ್ದು ಕೇಳಿ,
ಸೂರ್ಯವಂಶೇ ಮಹಾತೇಜಾ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ
ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ವಿ, ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನು,
ಹಿಮವಂತಂ ನಗಶ್ರೇಷ್ಠಮಮಾತ್ಯ ನ್ಯಸ್ತರಾಜ್ಯಧೂಃ
ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಮಾತ್ಯರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಹಿಮವಂತ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪಾಗ್ನಿನಿರ್ದಗ್ಧಾನ್ಮಹಾದುರ್ಗತಿಗಾನಪಿ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟಾದರೂ, ಮಹಾ ದುರ್ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರನ್ನೂ,
ಮಮೈವ ಸಾ ಪರಾಮೂರ್ತಿಸ್ತೋಯರೂಪಾ ಶಿವಾತ್ಮಿಕಾ
ಅವಳು ನಾನೇನಾದರೂ ಪರಮ ರೂಪವಾಳು, ನೀರಿನ ಸ್ವರೂಪವಳೂ, ಶುಭದಾತ್ಮಕಳೂ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಶುದ್ಧವಿದ್ಯಾಸ್ವರೂಪಾ ಚ ತ್ರಿಶಕ್ತಿಃ ಕರುಣಾತ್ಮಿಕಾ
ಅವಳು ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವೇ ಆಗಿದ್ದಾಳೆ, ಮೂರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ, ದಯೆಯೇ ಅವಳ ಸ್ವಭಾವ.
ಯಾಮೇತಾಂ ಜಗತಾಂ ಧಾತ್ರೀಂ ಧಾರಯಾಮಿ ಸ್ವಲೀಲಯಾ
ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಧಾರಣೆಮಾಡುವ ಅವಳನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಯಾನಿ ಚ 4.1.27.
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳು,
ತಪಾಂಸಿ ವಿಷ್ಣೋ ಸರ್ವಾಣಿ ಶ್ರುತಿಃ ಸಾಂಗಾ ಚತುರ್ವಿಧಾ
ವಿಷ್ಣುವೇ, ಎಲ್ಲಾ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಸಹಿತ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ವೇದಗಳು,
ಪುರುಷಾರ್ಥಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ವೈ ಶಕ್ತಯೋ ವಿವಿಧಾಶ್ಚ ಯಾಃ
ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಗಳು,
ಸ ಸ್ನಾತಃ ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಷು ಸರ್ವಕ್ರತುಷು ದೀಕ್ಷಿತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾದವನಂತೆ,
ತಪಾಂಸಿ ತೇನ ತಪ್ತಾನಿ ಸರ್ವದಾನಪ್ರದಃ ಸ ಚ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದಾನ ನೀಡುವವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸರ್ವವರ್ಣಾಶ್ರಮೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೇದವಿದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೈ ತಥಾ
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ, ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೂ, ವೇದವನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೂ ಸಮಾನ.
ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಜೈರ್ದೋಷೈರ್ದುಷ್ಟೋ ಬಹುವಿಧೈರಪಿ
ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾದರೂ,
ಕೃತೇ ಸರ್ವತ್ರ ತೀರ್ಥಾನಿ ತ್ರೇತಾಯಾಂ ಪುಷ್ಕರಂ ಪರಮ್
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತೀರ್ಥಗಳು ಇವೆ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಪೂರ್ವಜನ್ಮಾಂತರಾಭ್ಯಾಸ ವಾಸನಾವಶತೋ ಹರೇ
ಹರಿ, ಹಳೆಯ ಜನ್ಮಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಾಸನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ,
ಧ್ಯಾನಂ ಕೃತೇ ಮೋಕ್ಷಹೇತುಸ್ತ್ರೇತಾಯಾಂ ತಚ್ಚ ವೈ ತಪಃ
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನವೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸೇ ಮುಖ್ಯ.
ಯೋ ದೇಹಪತನಾದ್ಯಾವದ್ಗಂಗಾತೀರಂ ನ ಮುಂಚತಿ 4.1.27.
ಯಾರು ದೇಹ ಬಿದ್ದಾಗವರೆಗೆ ಗಂಗೆಯ ತೀರವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ,
ಕಲೌ ಕಲುಷಚಿತ್ತಾನಾಂ ಪರದ್ರವ್ಯರತಾತ್ಮನಾಮ್
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರಿಗೂ, ಪರದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೂ,
ಅಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಕಾಲಕರ್ಣೀ ಚ ದುಃಸ್ವಪ್ನೋ ದುರ್ವಿಚಿಂತಿತಮ್
ಅವರಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಾಗ್ಯ, ಕಾಲಮರಣ, ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.