ಸಂತಿ ಸ್ತೋತ್ರಾಣ್ಯನೇಕಾನಿ ಮಮ ಪ್ರೀತಿಕರಾಣಿ ಚ
ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಅನೇಕ ಸ್ತುತಿಗಳು ಇದ್ದರೂ,
ಶ್ರುತ್ವಾಪೀಮಾಂ ಸ್ತುತಿಂ ಮರ್ತ್ಯಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪರಯಾ ಮುದಾ
ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೇಳಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು—
ಅಪುತ್ರಃ ಪುತ್ರಮಾಪ್ನೋತಿ ನಿರ್ಧನೋ ಧನಮಾಪ್ನುಯಾತ್
ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಗ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ; ಬಡವನಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ದತ್ತ್ವಾ ದಾನಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ಕೃತ್ವಾ ನಾನಾ ವ್ರತಾನಿ ಚ
ಅನೇಕ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ,
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಾರ್ಯಾಣಿ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಜಪ್ಯಾನ್ಯನೇಕಶಃ
ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅನೇಕ ಜಪಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೂ,
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಧ್ರುವಾವಧೇಹಿ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಹಿತಂ ತವ ಮಹಾಮತೇ
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಧ್ರುವಾ, ನೀನು ಕೇಳು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಹಂ ಜಿಗಮಿಷುಸ್ತ್ವಾಸಂ ಪುರೀಂ ವಾರಾಣಸೀಂ ಶುಭಾಮ್
ನಾನು ಶುಭಕರವಾದ ವಾರಾಣಸಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದೆ.
ವಿಪನ್ನಾನಾಂ ಚ ಜಂತೂನಾಂ ಯತ್ರ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಃ ಸ್ವಯಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಸ್ವತಃ ಇರುವನು.
ಅಸ್ಯ ಸಂಸಾರದುಃಖಸ್ಯ ಸರ್ವೋಪದ್ರವದಾಯಿನಃ
ಈ ಸಂಸಾರದ ದುಃಖವು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇದಂ ರಮ್ಯಮಿದಂ ನೇತಿ ಬೀಜಂ ದುಃಖಮಹಾತರೋಃ 4.1.21.
‘ಇದು ಸುಖಕರ, ಇದು ಅಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ದುಃಖದ ಮಹಾ ಮರದ ಬೀಜವಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ತಿಕಸ್ಯ ಚತುರ್ದಶ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವೇಶಂ ಯೋ ವಿಲೋಕಯೇತ್ 4.1.21.
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೋ—
ಅತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಪುರೀಂ ಕೃತ್ವಾ ಯೋ ವಿಪ್ರೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ 4.1.21.
ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಡುವವನು—
ನರೋ ಧ್ರುವಸ್ಯ ಚರಿತಂ ಪ್ರಸಂಗೇನ ಸ್ಮರನ್ನಪಿ 4.1.21.
ಯಾರಾದರೂ ಧ್ರುವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿದರೂ—
ಧ್ರುವಾಖ್ಯಾನಮಿದಂ ರಮ್ಯಂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶನಮ್
ಈ ಧ್ರುವನ ಕಥೆ ಆನಂದಕರವಾಗಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತಾವತ್ಪ್ರಾಪ ಮಹರ್ಲೋಕಂ ಸ್ವರ್ಲೋಕಾತ್ಪರಮಾದ್ಭುತಮ್
ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹರ್ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
ದ್ವಿಜೋಽಥ ಲೋಕಂ ಸಂವೀಕ್ಷ್ಯ ಸರ್ವತೋ ಮಹಸಾ ವೃತಮ್
ಆ ದ್ವಿಜನು ಆ ಲೋಕವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು.
ತಾವೂಚತುಸ್ತತೋ ವಿಪ್ರಂ ನಿಶಾಮಯ ಮಹಾಮತೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಮತಿವಂತನಾದ ವೃದ್ಧನಿಗೆ, 'ಕೇಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಕಲ್ಪಾಯುಷೋ ವಸಂತ್ಯತ್ರ ತಪಸಾ ಧೂತಕಲ್ಮಷಾಃ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪದಷ್ಟು ಆಯುಷ್ಯವಿರುವವರು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೊಳೆದು, ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿರ್ವ್ಯಾಜಪ್ರಣಿಧಾನೇನ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತೇಜೋಮಯಂ ಜಗತ್
ನಿಷ್ಕಪಟವಾದ ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ಅವರು ಜಗತ್ತನ್ನು ಶುದ್ಧ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ಥಂ ಕಥಾಂ ಕಥಯತೋರ್ಭಗವದ್ಗಣಯೋಃ ಪ್ರಿಯೇ
ಹೀಗಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಸೇವಕರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಿಯೆ,
ನಿವಸಂತ್ಯಮಲಾ ಯತ್ರ ಮಾನಸಾ ಬಹ್ಮಣಃ ಸುತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅನ್ಯೇ ತು ಯೋಗಿನೋ ಯೇ ವೈ ಹ್ಯಸ್ಖಲದ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಯೋಗಿಗಳು, ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಚಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜನಲೋಕಾತ್ತಪೋಲೋಕಸ್ತೇಷಾಂ ಲೋಚನಗೋಚರಃ 4.1.22.
ಜನಲೋಕದಿಂದ ತಪೋಲೋಕವು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈರಾಜಾ ಯತ್ರ ತೇ ದೇವಾ ವಸೇಯುರ್ದಾಹವರ್ಜಿತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಜ ದೇವತೆಗಳು ಬೆಂಕಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತಪಸಾ ತೋಷ್ಯ ಗೋವಿಂದಮಭಿಲಾಷವಿವರ್ಜಿತಾಃ
ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏನೂ ಬಯಸದೆ.
ಶಿಲೋಂಛ ವೃತ್ತಯಾ ಯೇ ವೈ ದಂತೋಲೂಖಲಿಕಾಶ್ಚ ಯೇ
ಹುಲ್ಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವರು, ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹುರಿದುಕೊಳ್ಳುವವರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ಪಂಚಾಗ್ನಿತಪಸೋ ವರ್ಷಾಸು ಸ್ಥಂಡಿಲೇಶಯಾಃ
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ.
ಕುಶಾಗ್ರನೀರವಿಪ್ರೂಷಸ್ತೃಷಿತಾ ಯತಯೋಽಪಿಬನ್
ಬಾಯಾರಿದ ಯತಿಗಳು ಕುಶದ ಗಿಡದ ತುದಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಊರ್ಧ್ವದೋಷೋ ರವಿದೃಶಸ್ತ್ವೇಕಾಂಘ್ರಿ ಸ್ಥಾಣು ನಿಶ್ಚಲಾಃ
ಕೆಲವರು ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅಚಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಸೋಪವಾಸವ್ರತಿನಶ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತಾಶ್ಚ ಯೇ
ಕೆಲವರು ತಿಂಗಳಿನ ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.