ಮಾದೃಶ್ಯೋ ಮಂದಭಾಗ್ಯಾಯಾಃ ಪ್ರಮದಾಸು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಅದು ಅವಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದೆ; ನಾನು ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ಮಹಾ ಸುಕೃತಸಂಭಾರೈರುತ್ತಮಶ್ಚೋತ್ತಮೋದರೇ
ಮಹಾ ಪುಣ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಆತಪತ್ರಂ ಚ ಚಂದ್ರಾಭಂ ಶುಭೇ ಚಾಪಿ ಚ ಚಾಮರೇ
ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಿಳಿ ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಶುಭಕರವಾದ ಚಾಮರಗಳು—
ತುರಂಗಮಾಶ್ಚ ತುರಗಾಸ್ತ್ವನಾಧಿವ್ಯಾಧಿಜೀವಿತಮ್
ಮತ್ತು ರೋಗವಿಲ್ಲದ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದ ಕುದುರೆಗಳು—
ವಿಪುಲಂ ಚ ಕಲಾಜ್ಞಾನಮಧೀತಮಪರಾಜಿತಮ್
ಅವಳಿಗೆ ಕಲೆಯ ಜ್ಞಾನ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ, ಯಾರಿಂದಲೂ ಸೋಲಿಸಲಾಗದು.
ದೃಷ್ಟಿಃ ಕಾರುಣ್ಯಸಂಪೂರ್ಣಾ ವಾಣೀ ಮಧುರಭಾಷಿಣೀ
ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಯೆ ತುಂಬಿದೆ, ಅವಳ ಮಾತುಗಳು ಸದಾ ಮಧುರವಾಗಿವೆ.
ಸರ್ವತ್ರ ಶುಚಿತಾ ತಾತ ಸಾ ಪರೋಪಕೃತಿಃ ಸದಾ ।। 4.1.19.
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವಳು ಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಸದೋಜಿರೇ ಚ ಪಾಂಡಿತ್ಯಂ ಪ್ರಾಗಲ್ಭ್ಯಂ ಚರಣಾಂಗಣೇ
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಮಾರ್ದವಂ ಸ್ತ್ರೀಪ್ರಯೋಗೇಷು ವತ್ಸಲತ್ವಂ ಪ್ರಜಾಸು ಚ
ಹೆಂಗಸರೊಡನೆ ವರ್ತಿಸುವಾಗ ಅವಳು ಮೃದುಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸದಾ ಮಮಕಾರವಿದೆ.
ವಾಸೋ ಭಾಗೀರಥೀತೀರೇ ತೀರ್ಥೇ ವಾ ಮರಣಂ ರಣೇ
ಅವಳು ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಭೋಗಃ ಪರಿಜನೈಃ ಸಾರ್ಧಂ ದಾನಾವಂಧ್ಯದಿನಾಗಮಃ
ಅವಳು ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳ ದಿನಗಳು ಯಾವತ್ತೂ ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಿಲ್ಲ.
ಯಶಸಃ ಸಂಚಯೋ ನಿತ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಂಚಯಃ
ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೂಡ ಕೂಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಸದ್ಭಿಶ್ಚ ಸಂಗತಿರ್ನಿತ್ಯಂ ಮೈತ್ರೀ ಚ ಪಿತೃಮಿತ್ರಕೈಃ
ಅವಳು ಸದಾ ಸದ್ಗುಣಿಗಳೊಡನೆ ಸಂಗಡಿರುತ್ತಾಳೆ, ಹಿರಿಯರು ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ವಿಪದ್ಯಪಿ ಪರಂ ಧೈರ್ಯಂ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಸಂಪತ್ಸಮಾಗಮೇ
ಅವಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಬಂದಾಗಲೂ ಸಮಚಿತ್ತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.
ದೇಹೇ ಪರೈಕಾ ಕೃಶತಾ ತಪೋಭಿರ್ನಿಯಮೈರ್ಯಮೈಃ
ಅವಳ ದೇಹ ತಪಸ್ಸು, ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಯಮಗಳಿಂದ ಸೊಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದೆ.
ತಸ್ಮಾದಲ್ಪತಪಸ್ತ್ವಾದ್ವೈ ತ್ವಂ ಚಾಹಂ ಚ ಮಹಾಮತೇ
ಆದಕಾರಣ, ತಪಸ್ಸು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ನೀನೂ ನಾನು ಕೂಡ—
ಮಾನಾಪಮಾನಯೋಸ್ತಸ್ಮಾತ್ಸ್ವಕೃತಂ ಕಾರಣಂ ಪರಮ್ ಮಾ ಶೋಚಸ್ತ್ವಮತಃ ಪುತ್ರ ದಿಷ್ಟಮಿಷ್ಟಂ ಸಮರ್ಪಯೇತ್ ।।4.1.19.
ಮಾನವೂ ಅವಮಾನವೂ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಗನೇ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಆಗಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಬೇಸರಪಡಬೇಡ.
ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ಸುನೀತ್ಯಾಸ್ತನ್ಮಹಾವಾಕ್ಯಂ ಸುನೀತಿಮತ್
ಸುನೀತಿಯ ಮಹೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸುನೀತಿಯ ಪುತ್ರನು—
ಧ್ರುವ ಉವಾಚ ಜನಯಿತ್ರಿ ಸುನೀತೇ ಮೇ ಶೃಣು ವಾಕ್ಯಮನಾಕುಲಮ್
ಧ್ರುವನು ಹೇಳಿದನು: ತಾಯಿಯೇ ಸುನೀತಿ, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೇಳು.
ಯದ್ಯಹಂ ಮಾನವೇ ವಂಶೇ ಜಾತೋಸ್ಮ್ಯತ್ಯಂತ ಪಾವನೇ
ನಾನು ಮಾನುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೆನೆಂದರೆ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ವಂಶ.
ತಪ ಏವ ಹಿ ಚೇನ್ಮಾತಃ ಕಾರಣಂ ಸರ್ವಸಂಪದಾಮ್
ತಾಯಿ, ಎಲ್ಲ ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕೂ ತಪಸ್ಸೇ ಕಾರಣವೆಂದರೆ—
ಏಕಮೇವ ಹಿ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ಕುರು ಮಾತರತಂದ್ರಿತಾ
ಮಗುವಾಗಿ ನಾನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವದು ಒಂದೇ ಸಹಾಯ: ತಾಯಿ, ನೀನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರು, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ.
ಸಾಪಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಕುಮಾರಂ ಕುಕ್ಷಿಸಂಭವಮ್
ಆಕೆ ಕೂಡ ತನ್ನ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗನ ಮಹಾ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು,
ಅನುಜ್ಞಾತುಂ ನ ಶಕ್ತಾಽಹಂ ತ್ವಾಮುತ್ತಾನಶಯಾಂಗಜ
ನಿನ್ನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿರುವ ಮಗನೇ,
ಸಪತ್ನೀವಾಕ್ಯಭಲ್ಲೀಭಿರ್ಭಿನ್ನೇ ಮಹತಿ ಮೇ ಹೃದಿ
ಸಹಪತ್ನಿಯರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗಾಯವಾಗಿದೆ,
ತಾನಿ ಮನ್ಯೇಽತ್ರ ಮಾರ್ಗೇಣ ಸ್ರವಂತ್ಯವಿರತಂ ಶಿಶೋ
ಆ ಗಾಯಗಳು ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಮಗನೇ.
ತ್ವದೇಕತನಯಾ ತಾತ ತ್ವದಾಧಾರೈಕಜೀವಿತಾ 4.1.19.
ನೀನು ನನ್ನ ಏಕೈಕ ಮಗನು, ನನ್ನ ಬದುಕೇ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಲಬ್ಧೋಸಿ ಕತಿಭಿಃ ಕಷ್ಟೈರಿಷ್ಟಾಃ ಸಂಪ್ರಾರ್ಥ್ಯ ದೇವತಾಃ
ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
ಆನನ್ದಪಯಸಾಪೂರ್ಯ ಕುಚಾವುದ್ವೇಲಿತೋ ಭವೇತ್
ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಸಂತೋಷದ ಹಾಲಿನಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ತನಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯಲಿ.
ಸುಖಂಶಯೇ ಸುಶಯನೇ ಪ್ರಾವೃತ್ಯ ಪುಲಕಾಂಬರಮ್
ನೀನು ಮೃದುವಾದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಆನಂದದ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗಲಿ.