ಅಯಂ ಸ ಶುಕ್ರೋ ಭಗವನ್ನಿತೀದಂ ನಿವೇದಯಾಮಾಸ ಭವಾಯ ಶೀಘ್ರಮ್ 4.1.16.
ಇವನು ಶುಕ್ರನು, ಭಗವಂತನೇ, ಎಂದು ಅವನು ಭವನೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
ನ ಕಿಂಚಿದುಕ್ತ್ವಾ ಸ ಹಿ ಭೂತಗೋಪ್ತಾ ಚಿಕ್ಷೇಪ ವಕ್ತ್ರೇ ಫಲವತ್ಕವೀಂದ್ರಮ್
ಯಾವುದೂ ಹೇಳದೆ, ಆ ಭೂತಗಳ ರಕ್ಷಕನು ಆ ಮಹಾನ್ ಕವಿಯನ್ನು ಹಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುವಂತೆ ಬಾಯಿಗೆ ಹಾಕಿದನು.
ಕಾವ್ಯೇ ನಿಗೀರ್ಣೇ ಗಿರಿಜೇಶ್ವರೇಣ ದೈತ್ಯಾ ಜಯಾಶಾ ರಹಿತಾ ಬಭೂವುಃ
ಪರ್ವತದ ದೇವಿಯವರಿಂದ ಆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ, ದೈತ್ಯರು ಜಯದ ಆಶೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.
ಶರೀರ ಹೀನಾ ಇವ ಜೀವಸಂಘಾ ದ್ವಿಜಾ ಯಥಾ ಚಾಧ್ಯಯನೇನ ಹೀನಾಃ
ದೇಹವಿಲ್ಲದ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಂತೆ, ಅಧ್ಯಯನವಿಲ್ಲದ ದ್ವಿಜರುಗಳಂತೆ,
ಪತ್ಯಾ ವಿಹೀನಾಶ್ಚ ಯಥೈವ ಯೋಷಾ ಯಥಾ ವಿಪಕ್ಷಾ ಇವ ಮಾರ್ಗಣೌಘಾಃ
ಪತಿಯಿಲ್ಲದ ಹೆಂಗಸರುಗಳಂತೆ, ಶತ್ರುವಿಲ್ಲದ ಬಾಣಗಳ ಗುಂಪುಗಳಂತೆ,
ವಿನಾ ಯಥಾ ವೈಭವಶಕ್ತಿಮೇಕಾಂ ಭವಂತಿ ಹೀನಾಃ ಸ್ವಫಲೈಃ ಕ್ರಿಯೌಘಾಃ
ಐಶ್ವರ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಫಲವಿಲ್ಲದಂತೆ ಆಗುತ್ತವೆ.
ನಂದಿನಾಪಹೃತೇ ಶುಕ್ರೇ ಗಿಲಿತೇ ಚ ವಿಷಾದಿನಾ
ನಂದಿನಿಯವರು ಶುಕ್ರನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದುಃಖಿತನು ಅವನನ್ನು ನುಂಗಿದಾಗ,
ತಾನ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಗತೋತ್ಸಾಹಾನಂಧಕಃ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ
ಅವರು ನಿರುತ್ಸಾಹದಿಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಂಧಕನು ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ತನೂರ್ವಿನಾ ಹೃತಾಃ ಪ್ರಾಣಾಃ ಸರ್ವೇಷಾಮದ್ಯ ತೇನ ನಃ
ಇವನು ಇಂದು ನಮ್ಮ ದೇಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಯುಗಪನ್ನೋ ಹೃತಂ ಸರ್ವಮೇಕಸ್ಮಿನ್ಭಾರ್ಗವೇ ಹೃತೇ ಗುರುಃ ಸರ್ವಸಮರ್ಥಶ್ಚ ತ್ರಾತಾ ತ್ರಾತೋ ನ ಚಾಪದಿ
ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಭೃಗು ವಂಶದವನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಾಗೆಲ್ಲವೂ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು; ಆ ಗುರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಬಲ್ಲ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನು, ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತದ್ಧೈರ್ಯಮವಲಂಬ್ಯೇಹ ಯುಧ್ಯಧ್ವಮರಿಭಿಃ ಸಹ 4.1.16.
ಆದರಿಂದ, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿರಿ.
ಅದ್ಯೈತಾನ್ವಿವಶಾನ್ಹತ್ವಾ ಸಹ ದೇವೈಃ ಸವಾಸವೈಃ
ಇಂದು, ಈ ಬಲಹೀನರನ್ನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದು ಬಿಡೋಣ.
ಸ ಚಾಪಿ ಯೋಗೀ ಯೋಗೇನ ಯದಿ ನಾಮ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುಃ
ಆ ಯೋಗಿಯು, ಸ್ವತಃ ಪ್ರಭುವಾದರೂ, ಯೋಗದ ಮೂಲಕ—
ಇತ್ಯಂಧಕವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ದಾನವಾ ಮೇಘನಿಃಸ್ವನಾಃ
ಅಂಧಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಾನವರು ಮೇಘಗಳಂತೆ ಘರ್ಜಿಸಿದರು.
ಸತ್ಯಾಯುಪಿ ನ ನೋ ಜಾತು ಶಕ್ತಾಃ ಸ್ಯುಃ ಪ್ರಮಥಾಬಲಾತ್
ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಮಥರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯೇ ಸ್ವಾಮಿನಂ ವಿಹಾಯಾಜೌ ಬಹುಮಾನಧನಾ ಜನಾಃ
ಯಾರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಗೌರವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ,
ಅಯಶಸ್ತಮಸಾ ಖ್ಯಾತಿಂ ಮಲಿನೀಕೃತ್ಯಭೂರಿಶಃ
ಅವರ ಕೀರ್ತಿ ಅಪಕೀರ್ತಿಯ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಿಂ ದಾನೈಃ ಕಿಂ ತಪೋಭಿಶ್ಚ ಕಿಂ ತೀರ್ಥಪರಿಮಜ್ಜನೈಃ
ದಾನಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಏನು ಲಾಭ? ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಸಂಪ್ರಧಾರ್ಯೇತಿ ತೇಽನ್ಯೋನ್ಯಂ ದೈತ್ಯಾಸ್ತೇ ದನುಜಾಸ್ತಥಾ
ಆ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ದನುಜರು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.
ತತ್ರ ವಾಣಾಸಿವಜ್ರೌಘೈಃ ಕಟಂಕಟಶಿಲಾಮಯೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳು, ಕತ್ತಿಗಳು, ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಯಿತು.
ಖಟ್ವಾಂಗೈಃ ಪಟ್ಟಿಶೈಃ ಶೂಲೈರ್ಲಕುಟೈರ್ಮುಸಲೈರಲಮ್ 4.1.16.
ಅವರು ಗದೆಗಳು, ಭುಶುಂಡಿಗಳು, ಶೂಲಗಳು, ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೊತ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
ಕಾರ್ಮುಕಾಣಾಂ ವಿಕೃಷ್ಟಾನಾಂ ಪತತಾಂ ಚ ಪತತ್ರಿಣಾಮ್
ಬಲವಾಗಿ ಎಳೆದ ಬಿಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಬಾಣಗಳಿಂದ,
ರಣತೂರ್ಯನಿನಾದೈಶ್ಚ ಗಜಾನಾಂ ಬಹುಬೃಂಹಿತೈಃ
ಯುದ್ಧದ ತೂರ್ಯಗಳ ಘೋಷ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಭಾರೀ ಗರ್ಜನೆಗಳಿಂದ,
ಪ್ರತಿಸ್ವನೈರವಾಪೂರಿ ದ್ಯಾವಾಭೂಮ್ಯೋರ್ಯದಂತರಮ್
ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವಿನ ಜಾಗವು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತು.
ಗಜವಾಜಿಮಹಾರಾವ ಸ್ಫುಟಚ್ಛಬ್ದಗ್ರಹಾಣಿ ಚ
ಆನೆ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಭಾರೀ ಗರ್ಜನೆಗಳು, ಅವರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕೂಗುಗಳು,
ರುಧಿರೋದ್ಗಾರ ಚಿತ್ರಾಣಿ ವ್ಯಶ್ವಹಸ್ತಿರಥಾನಿ ಚ
ರಕ್ತದ ಭಯಾನಕ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳು,
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೈನ್ಯಂ ಚ ಪ್ರಮಥೈರ್ಭಜ್ಯಮಾನಮಿತಸ್ತತಃ
ಪ್ರಮಥರು ಸೇನೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ,
ಶರವಜ್ರಪ್ರಹಾರೈಸ್ತೈರ್ವಜ್ರಾಘಾತೈರ್ನಗಾ ಇವ
ಬಾಣ ಮತ್ತು ವಜ್ರಗಳ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಮರಗಳು ವಜ್ರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ಯೋಧರು ಬಿದ್ದರು.
ಯಾಂತಮಾಯಾಂತಮಾಲೋಕ್ಯ ದೂರಸ್ಥಂ ನಿಕಟಸ್ಥಿತಮ್
ಹತ್ತಿರದವರನ್ನು, ದೂರದವರನ್ನು, ಬರುವವರನ್ನು, ಹೋಗುವವರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ,
ವಿನಾಯಕೇನ ಸ್ಕಂದೇನ ನಂದಿನಾ ಸೋಮನಂದಿನಾ
ವಿನಾಯಕ, ಸ್ಕಂದ, ನಂದಿ ಮತ್ತು ಸೋಮನಂದಿ ಅವರಿಂದ,