ನಿರುದ್ಧ್ಯಮಾನ ಚಕ್ರೇಣ ಚಕ್ರೀಕ್ರೇಂಕಿತಭಾಷಣೈಃ
ಚಕ್ರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಕ್ರಧಾರಿ, ಚಕ್ರದ ಶಬ್ದದಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಲಕಂಠಃ ಕಿಲೋತ್ಕಂಠಂ ಮಂಜುಗುಂಜತಿ ಕುಂಜಗಃ 4.1.3.
ಕಪ್ಪು ಕಂಠದ ಕೋಗಿಲೆ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾ, ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತದೆ.
ಕೇಕೀಕೇಕಾಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮೌನಂ ತಿಷ್ಠತಿ ತದ್ಭಯಾತ್
ನವಿಲು ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಕೂಗು ಬಿಟ್ಟು, ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಪಠಂತೀ ಸಾರಿಕಾಸಾರಂ ಶುಕಂಸಂಬೋಧಯತ್ಯಹೋ
ಸಾರಿಕೆ ತನ್ನ ಹಾಡನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ, ಶುಕನಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಕೋಕಿಲಃ ಕೋಮಲಾಲಾಪೈಃ ಕಲಯನ್ಕಿಲಕಾಕಲೀಮ್
ಕೋಗಿಲೆ ತನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಕೂಗಿನಿಂದ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೃಗಾಣಾಂ ಪಕ್ಷಿಣಾಮಿತ್ಥಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚೇಷ್ಟಾಂ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಮ್
ಹಿರಿಗಳೂ ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರು—
ವರಮೇತೇಪಕ್ಷಿಮೃಗಾಃ ಪಶವಃ ಕಾಶಿವಾಸಿನಃ
ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಹಿರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಗಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಕಾಶೀಸ್ಥೈಃ ಪತಿತೈಸ್ತುಲ್ಯಾ ನ ವಯಂ ಸ್ವರ್ಗಿಣಃ ಕ್ವಚಿತ್
ನಾವು ದೇವರುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋದವರ ಸಮಾನರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವರಂ ಕಾಶೀಪುರೀ ವಾಸೋ ಮಾಸೋಪವಸನಾದಿಭಿಃ
ಮಾಸಗಟ್ಟಲೆ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತರ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಕಾಶೀಪುರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದೇ ಉತ್ತಮ.
ಶಶಕೈರ್ಮಶಕೈಃ ಕಾಶ್ಯಾಂ ಯತ್ಪದಂ ಹೇಲಯಾಪ್ಯತೇ
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ತುಳಿಯುವ ಸ್ಥಳವೂ ಕೂಡ—
ವರಂ ವಾರಾಣಸೀರಂಕೋ ನಿಃಶಂಕೋಯೋ ಯಮಾದಪಿ
ಯಮನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ, ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ಕಪ್ಪೆಯಾಗಿರುವುದೇ ಉತ್ತಮ.
ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ದಿವಸಾಷ್ಟಾಂಶೇಷಪದಮೈಂದ್ರಂ ವಿನಶ್ಯತಿ 4.1.3.
ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇಂದ್ರನ ಸ್ಥಾನವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಾರ್ಧದ್ವಯನಾಶೇಪಿ ಕಾಶೀಸ್ಥೋ ಯೋ ನ ನಶ್ಯತಿ
ಆದರೆ ಎರಡು ಪರಾರ್ಧಗಳು ನಾಶವಾದರೂ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯತ್ಸುಖಂ ಕಾಶಿವಾಸೇತ್ರ ನ ತದ್ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಂಡಪೇ
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಂತೋಷ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಹಾಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಜನ್ಮಾಂತರಸಹಸ್ರೇಷು ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ಸಮುಪಾರ್ಜಿತಮ್
ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪುಣ್ಯವೂ—
ಲಬ್ಧೋಪಿ ಸಿದ್ಧಿಂ ನೋ ಯಾಯಾದ್ಯದಿ ಕುದ್ಧ್ಯೇತ್ತ್ರಿಲೋಚನಃ
ಅದನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ತ್ರಿನೇತ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಿಗದು.
ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಖ್ಯಂ ಪುರುಷಾರ್ಥಚತುಷ್ಟಯಮ್
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ಮಾನವನ ನಾಲ್ಕು ಗುರಿಗಳು—
ಆಲಸ್ಯೇನಾಪಿ ಯೋ ಯಾಯಾದ್ಗೃಹಾದ್ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾಲಯಮ್
ಆಲಸ್ಯದಿಂದಲಾದರೂ ಮನೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವನು—
ಯಃ ಸ್ನಾತ್ವೋತ್ತರವಾಹಿನ್ಯಾಂ ಯಾತಿ ವಿಶ್ವೇ ಶದರ್ಶನೇ
ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವನು—
ಸ್ವರ್ಧುನೀ ದರ್ಶನಾತ್ಸ್ಪರ್ಶಾತ್ಸ್ನಾನಾದಾಚಮನಾದಪಿ
ಸ್ವರ್ಗದ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ, ತಾಕುವುದರಿಂದ, ಸ್ನಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದಲೂ—
ಪಂಚತೀರ್ಥಾವಲೋಕಾಚ್ಚ ತತೋ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೇಕ್ಷಣಾತ್
ಐದು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ನಂತರ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ—
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೈಃ ಸ್ತೋತ್ರಜಪೈರ್ನಮಸ್ಕಾರೈಸ್ತು ನರ್ತ್ತನೈಃ 4.1.3.
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ಸ್ತುತಿ ಪಠಣ, ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ—
ಧೂರ್ಜಟೇ ನೀಲಕಂಠೇಶ ಪಿನಾಕಿಞ್ಶಶಿಶೇಖರ
ಓ ಧೂರ್ಜಟಿ, ನೀಲಕಂಠ, ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದವರೇ,
ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪಿಕಾಯಾಂ ಚ ನಿಮೇಷಾರ್ಧೋ ಪವೇಶನಾತ್
ಮುಕ್ತಿಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಅರ್ಧ ಮಿಟುಕಿನಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.
ನಿತ್ಯಾದಿಕರ್ಮಕರಣಾತ್ತಥಾತಿಥಿಸಮರ್ಚನೈಃ
ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಿಂದ,
ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷೇ ಯಥಾ ಚಂದ್ರಃ ಕಲಯಾ ಕಲಯೈಧತೇ
ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ,
ಶ್ರದ್ಧಾಬೀಜೋ ವಿಪ್ರಪಾದಾಂಬುಸಿಕ್ತಃ ಶಾಖಾವಿದ್ಯಾಸ್ತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ದಶಾಪಿ
ಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪಾದಜಲದಿಂದ ಸಿಂಚಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ವಿದ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಹಂತಗಳು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಾರ್ಥಾನಾಮತ್ರದಾತ್ರೀ ಭವಾನೀ ಸರ್ವಾನ್ಕಾಮಾನ್ಪೂರಯೇದತ್ರ ಢುಂಢಿಃ
ಇಲ್ಲಿ ಭವಾನಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ; ಇಲ್ಲಿ ಢುಂಡಿ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.
ಕಾಶ್ಯಾಂ ಧರ್ಮಸ್ತಚ್ಚತುಷ್ಪಾದರೂಪಃ ಕಾಶ್ಯಾಮರ್ಥಃ ಸೋಪ್ಯನೇ ಕಪ್ರಕಾರಃ
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರೋ ಯತ್ರ ನ ತತ್ರ ಚಿತ್ರಂ ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಾಮೃತರೂಪರೂಪಃ
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳು ರೂಪ ಪಡೆಯುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ.