ಪಕ್ಷಂ ದ್ರೋಣೇನ ಚಾಹ್ನಾಂ ಚ ದಶಭಿರ್ದ್ರೌಣಿನಾ ರಣೇ
ದ್ರೋಣನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಡೆಗೆ ಅಂತ್ಯಮಾಡುವನು, ದ್ರೌಣಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತದಹಂ ಸ್ವಾಂಶ್ಚ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಕೇನ ಕಾಲೇನ ಹಂತಿ ಕಃ
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಪಾಳಯದವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ: ಯಾರು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ?
ಅಯುಕ್ತಮೇತದ್ಭೀಷ್ಮಾದ್ಯೈಃ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ
ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ, ಭೀಷ್ಮಾದಿಗಳು ನೀಡಿದ ಈ ವಚನ ಸರಿಯಲ್ಲ.
ತವಾಪಿ ಯೇ ಸಂತಿ ನೃಪಾಃ ಸನ್ನದ್ಧಾ ರಣಸಂಸ್ಥಿತಾಃ
ನಿನ್ನೊಡನೆ ಇರುವ ರಾಜರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ—
ದ್ರುಪದಂ ಚ ವಿರಾಟಂ ಚ ಧೃಷ್ಟಕೇತುಂ ಚ ಕೈಕಯಮ್ 1.2.66.
—ದ್ರುಪದ, ವಿರಾಟ, ಧೃಷ್ಟಕೇತು ಮತ್ತು ಕೈಕೇಯರ ರಾಜನು—
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನಂ ಸಪುತ್ರಂ ಚ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಘಟೋತ್ಕಚಮ್
—ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಘಟೋತ್ಪಚನು—
ಮನ್ಯೇಹಮೇಕಸ್ತ್ವೇತೇಷಾಂ ಹನ್ಯಾತ್ಕೌರವವಾಹಿನೀಮ್
ಈವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇನು ಸಾಕು, ಕೌರವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ತೇಭ್ಯೋ ಭಯಂ ನ ಕಾರ್ಯಂ ತೇ ಫಲ್ಗವೋಽಮೀ ಮೃಗಾ ಇವ
ನಾವು ಇವರನ್ನು ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಈ ಫಲ್ಗುಗಳು ಹಂದಿಯಂತೆ ನಿರಪಾಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಧನುಷಾಂ ಘೋಷೈರಿದಾನೀಮೇವ ಭಾರತ
ಈಗ, ಭಾರತ, ನಮ್ಮ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಗೋಷದಿಂದ—
ವೃದ್ಧಾದ್ಭೀಷ್ಮಾದ್ದ್ವಿಜಾದ್ವೃದ್ಧಾದ್ದ್ರೋಣಾದಪಿ ಕೃಪಾದಪಿ
ಹಳೆಯ ಭೀಷ್ಮನಿಂದ, ಗೌರವಪಾತ್ರ ದ್ರೋಣನಿಂದ, ಹಾಗು ಕೃಪಾಚಾರ್ಯನಿಂದ—
ಅಥವಾ ಚಿತ್ತನಿರ್ವೃತ್ಯೈ ಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಸಿ ಭಾರತ
ಅಥವಾ, ಭಾರತ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಬೇಕಾದರೆ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿದರೆ—
ಏಕೋಽಹಮೇವ ಸಂಗ್ರಾಮೇ ಸರ್ವೇ ತಿಷ್ಠಂತು ತೇ ರಥಾಃ
ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ರಥಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಿ.
ಇತ್ಯರ್ಜುನವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸ್ಮಯನ್ದಾಮೋದರೋಽಬ್ರವೀತ್
ಅರ್ಜುನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾಮೋದರನು ನಗುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ತತಶ್ಚ ಶಂಖಾನ್ಭೇರೀಶ್ಚ ಶತಶಶ್ಚೈವ ಪುಷ್ಕರಾನ್
ಆಮೇಲೆ ಶಂಖಗಳು, ಭೇರಿ, ನೂರಾರು ಪಕ್ಕವಾಡ್ಯಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
ಯೇನ ತಪ್ತಂ ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರೇ ಯೇನ ದೇವ್ಯಃ ಸುತೋಷಿತಾಃ 1.2.66.
ಯಾರಿಂದ ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಯಾರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು—
ಯದ್ಬ್ರವೀಮಿ ವಚಃ ಸತ್ಯಂ ಶೃಣುಧ್ವಂ ತನ್ನರಾಧಿಪಾಃ
ನಾನು ಹೇಳುವದು ಸತ್ಯ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, ಮಾನವರ ರಾಜರೆ.
ಯದಾರ್ಯೇಣ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಮರ್ಜುನೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅರ್ಜುನನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ—
ಸರ್ವೇ ಭವಂತಸ್ತಿಷ್ಠಂತು ಸಾರ್ಜುನಾಃ ಸಹಕೇಶವಾಃ
ಎಲ್ಲರೂ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಕೇಶವನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲೇ ಇರಲಿ.
ಮಯಿ ತಿಷ್ಠತಿ ಕೇನಾಪಿ ಶಸ್ತ್ರಗ್ರಾಹ್ಯಂ ನ ಕ್ಷತ್ರಿಯೈಃ
ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ ಯಾರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಾರದು.
ಪಶ್ಯಧ್ವಂ ಮೇ ಬಲಂ ಬಾಹ್ವೋರ್ದೇವ್ಯಾರಾಧನಸಂಭವಮ್
ನನ್ನ ಕೈಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದು ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ದೊರಕಿದದು.
ಪಶ್ಯಧ್ವಂ ಮೇ ಧನುರ್ಘೋರಂ ತೂಣೀರಾವಕ್ಷಯೌ ತಥಾ
ನನ್ನ ಭಯಾನಕ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ನೋಡಿ, ಹಾಗು ನನ್ನ ಅವಿರತ ಬಾಣಗಳ ಕೋಶಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ.
ಇತಿ ತಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವಿಸ್ಮಯಂ ಯಯುಃ
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.
ತಮಾಹ ಲಲಿತಂ ಕೃಷ್ಣಃ ಫಾಲ್ಗುನಂ ಪರಮಂ ವಚಃ
ಆಗ ಕೃಷ್ಣನು ಫಾಲ್ಗುನನಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ನವಕೋಟಿಯುತೋಽನೇನ ಪಲಾಶೀ ನಿಹತಃ ಪುರಾ
ಅವನಿಂದ, ಹಿಂದೆ ಒಂಬತ್ತು ಕೋಟಿ ಸೇನೆಯುಳ್ಳ ಪಲಾಶಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪುನಃ ಪ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮದೇ ತ್ವೇನಂ ಕ್ವೇನೋಪಾಯೇನ ಕೌರವಾನ್ 1.2.66.
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೌರವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು.
ತತಃ ಸ್ಮರನ್ಯಾದವೇಂದ್ರೋ ಭೈಮಿಪುತ್ರಮಭಾಷತ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾದವರಾಧಿಪತಿ ನೆನೆದು, ಭೀಮನ ಮಗನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಭೀಪ್ಮದ್ರೋಣಕೃಪದ್ರೌಣಿಕರ್ಣದುರ್ಯೋಧನಾದಿಭಿಃ
ಭೀಮ, ಮದ್ರ, ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ದ್ರೌಣಿ, ಕರ್ಣ, ದುರ್ವೋಧನ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ—
ಅಯಂ ಮಹಾನ್ವಿಸ್ಮಯಸ್ತೇ ವಚಸೋ ಭೈಮಿನಂದನ
ಭೀಮನಂದನನೇ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತದ್ಬ್ರೂಹಿ ಕೇನೋಪಾಯೇನ ಮುಹೂರ್ತಾದ್ಧಂಸಿ ಕೌರವಾನ್
ಹೇಗೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕೌರವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಸಿಂಹವಕ್ಷಾಃ ಪರ್ವತಾಭೋ ನಾನಾಭೂಷಣಭೂಷಿತಃ
ಸಿಂಹದಂತೆ ಬಲವಾದ ಎದೆ, ಪರ್ವತದಂತೆ ದೇಹ,色色ದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು,