ಸ ಚ ಬಾಭ್ರವ್ಯನಾಮಾ ವೈ ಹಾರೀತಸ್ಯಾನ್ವಯೋದ್ಭವಃ 1.2.54.
ಆ ಬಾಭ್ರವ್ಯನು ಹಾರೀತ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದವನು.
ಸ ಚ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮಹಾಬುದ್ಧಿರ್ನಾರದಸ್ಯ ಮನೀಷಿತಮ್
ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ನಾರದನ ಮನಸ್ಸಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.
ಸರ್ವೋಽಪಿ ಚಾತ್ರ ವೃತ್ತಾಂತೇ ಸಂಶಯಂ ಯಾತಿ ಮಾನವಃ
ಈ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತದಹಂ ತೇ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾ ಕೃಷ್ಣಾನ್ಮಯಾ ಶ್ರುತಮ್
ಆದುದರಿಂದ ನಾನು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕೇಳಿದಂತೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಮಹೀಸಾಗರಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ತತ್ರಾಯಯೌ ಪ್ರಭುಃ
ಭೂಮಿಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.
ರಾಮೇಣ ರೌಕ್ಮಿಣೇಯೇನ ಯುಯುಧಾನಾದಿಭಿಸ್ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿಯ ಮಗ ರಾಮನೂ, ಯುಯುಧಾನನೂ ಮತ್ತಿತರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
ಪಿಂಡದಾನಾದಿಕಂ ಕೃತ್ವಾ ದತ್ತ್ವಾ ದಾನಾನಿ ಭೂರಿಶಃ
ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು.
ಸ್ನಾನಂ ಕೃತ್ವಾ ಕೋಟಿತೀರ್ಥೇ ಜಯಾದಿತ್ಯಂ ಸಮರ್ಚ್ಯ ಚ
ಕೊಟಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜಯಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.
ಉಗ್ರಸೇನೇನ ರಾಜ್ಞಾ ವೈ ಪೂರ್ವಜೇನ ಜಟಾಯುನಾ ಉಗ್ರಸೇನೋ ಮಹಾರಾಜಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರೋವಾಚ ಸಂಸದಿ
ಆಗ ಹಿರಿಯ ರಾಜ ಉಗ್ರಸೇನನು ಜಟಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.
ಯೋಽಯಂ ನಾಮ ಮಹಾಬುದ್ಧಿರ್ನಾರದೋ ವಿಶ್ವವಂದಿತಃ ಕಲಿಪ್ರಿಯಶ್ಚ ಕಸ್ಮಾದ್ವಾ ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಯ್ಯತಿಪ್ರೀತಿಮಾನ್ ।। 1.2.54.
ಈ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವಪಾತ್ರನಾದ ನಾರದನು ಯಾಕೆ ಕಲಿಗೆ ಇಷ್ಟಪಡುವನು? ಯಾಕೆ ಅವನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ?
ದಕ್ಷೇಣ ತು ಪುರಾ ಶಪ್ತೋ ನಾರದೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ
ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷನು ಮಹಾಮುನಿ ನಾರದನನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು.
ಸೃಷ್ಟಿಮಾರ್ಗಾಂಸ್ತು ತಾನ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ನಾರದೇನ ವಿಚಾಲಿತಾನ್
ನಾರದನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ,
ಪೈಶುನ್ಯ ವಕ್ತಾ ಚ ತಥಾ ದ್ವಿತೀಯಾನಾಂ ಪ್ರಚಾಲನಾತ್
ಅವನು ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ,
ನಿರಾಕರ್ತುಂ ಸಮರ್ಥೋಽಪಿ ಮುನಿರ್ಮೇನೇ ತಥೈವ ತತ್
ತಾನೇ ಆ ಅಪವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಆ ಮಹಾಮುನಿ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
ವಿನಾಶಕಾಲಂ ಚಾವೇಕ್ಷ್ಯ ಕಲಿಂ ವರ್ಧಯತೇ ಯತಃ
ವಿನಾಶದ ಕಾಲವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವನು ಕಲಿಯುಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಭ್ರಮತೋಽಪಿ ಚ ಸರ್ವತ್ರ ನಾಸ್ಯ ಯಸ್ಮಾತ್ಪೃಥಙ್ಮನಃ ಯಚ್ಚ ಪ್ರೀತಿರ್ಮಯಿ ತಸ್ಯ ಪರಮಾ ತಚ್ಛೃಣುಷ್ವ ಚ
ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಕೇಳು.
ಅಹಂ ಹಿ ಸರ್ವದಾ ಸ್ತೌಮಿ ನಾರದಂ ದೇವದರ್ಶನಮ್
ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ನಾರದನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ರುತಚಾರಿತ್ರಯೋರ್ಜಾತಾ ಯಸ್ಯಾಹಂತಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಯಾರಲ್ಲಿ ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದರೂ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ,
ಅರತಿಕ್ರೋಧಚಾಪಲ್ಯೇ ಭಯಂ ನೈತಾನಿ ಯಸ್ಯ ಚ
ಯಾರಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ, ಕೋಪ ಅಥವಾ ಅಶಾಂತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಭಯವೇ ಇಲ್ಲ,
ಕಾಮಾದ್ವಾ ಯದಿ ವಾ ಲೋಭಾದ್ವಾಚಂ ಯೋ ನಾನ್ಯಥಾ ವದೇತ್ 1.2.54.
ಬಯಕೆ ಅಥವಾ ಲೋಭದಿಂದಲೂ, ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಜವಾದ ಮಾತನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಗತಿತತ್ತ್ವಜ್ಞಂ ಕ್ಷಾಂತಂ ಶಕ್ತಂ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಮ್
ಆತ್ಮಯಾನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿದ್ದು, ಸಹನಶೀಲ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು.
ತೇಜಸಾ ಯಶಸಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ನಯೇನ ವಿನಯೇನ ಚ
ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ, ಖ್ಯಾತಿ, ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ವಿನಯವೂ ಇದೆ.
ಸುಖಶೀಲಂ ಸುಖಂ ವೇಷಂ ಸುಭೋಜಂ ಸ್ವಾಚರಂ ಶುಭಮ್
ಸುಮಾರು ಸ್ವಭಾವ, ಸುಂದರ ರೂಪ, ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ, ಸರಿಯಾದ ನಡೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಅವನಲ್ಲಿವೆ.
ಕಲ್ಯಾಣಂ ಕುರುತೇ ಗಾಢಂ ಪಾಪಂ ಯಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಅವನು ಸದಾ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಪಾಪವೆಂಬುದು ಇಲ್ಲ.
ವೇದಸ್ಮೃತಿಪುರಾಣೋಕ್ತಧರ್ಮೇ ಯೋ ನಿತ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಃ
ವೇದ, ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವವನು.
ಅಶನಾದಿಷ್ವಲಿಪ್ತಂ ಚ ಪಂಡಿತಂ ನಾಲಸಂ ದ್ವಿಜಮ್
ಆಹಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ, ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದ, ನಿಜವಾದ ದ್ವಿಜನು.
ನಾರ್ಥೇ ಕ್ರೋಧೇ ಚ ಕಾಮೇ ಚ ಭೂತಪೂರ್ವೋಽಸ್ಯ ವಿಭ್ರಮಃ
ಧನ, ಕ್ರೋಧ ಅಥವಾ ಕಾಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ.
ವೀತಸಂಮೋಹದೋಷೋ ಯೋ ದೃಢಭಕ್ತಿಶ್ಚ ಶ್ರೇಯಸಿ
ಮೋಹದ ದೋಷವಿಲ್ಲದ, ಶ್ರೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ದೃಢಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.
ಅಸಕ್ತಃ ಸರ್ವಸಂಗೇಷು ಯಃ ಸಕ್ತಾತ್ಮೇತಿ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಷ್ಟೇ ನಿಬದ್ಧನಾಗಿರುವವನು.
ನ ತ್ಯಜತ್ಯಾಗಮಂ ಕಿಂಚಿದ್ಯಸ್ತಪೋ ನೋಪಜೀವತಿ 1.2.54.
ಯಾವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡದೆ, ಕೇವಲ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.