ಕರಪತ್ರಸಮಸ್ಪರ್ಶಂ ಕರಸಂಸ್ಪರ್ಶನಾದಿಕಮ್
ಮೆಚ್ಚಿನ ಎಲೆ ಸ್ಪರ್ಶದಂತೆ, ಕೈಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಕ್ಕರ್ಮವಶಗಸ್ಯಾಸ್ಯ ಗರ್ಭಜ್ಞಾನಂ ಚ ನಶ್ಯತಿ
ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಜ್ಞಾನವು ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಥಿಪಟ್ಟತುಲಾಸ್ತಂಭಸ್ನಾಯುಬಂಧೇನ ಯಂತ್ರಿತಮ್
ಅಸ್ಥಿ, ಚರ್ಮ, ತುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ಅದು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಸಪ್ತಭಿತ್ತಿಸುಸಂಬದ್ಧಂ ಛನ್ನಂ ರೋಮ ತೃಣೈರಪಿ
ಏಳು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೂದಲುಗಳು ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಮುಚ್ಚಿವೆ.
ಓಷ್ಠದ್ವಯಕಪಾಟಂ ಚ ದಂತಾರ್ಗಲವಿಮುದ್ರಿತಮ್
ಎರಡು ತುಟಿಗಳು ಬಾಗಿಲಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ, ಹಲ್ಲುಗಳ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಜರಾಶೋಕಸಮಾವಿಷ್ಟಂ ಕಾಲವಕ್ತ್ರಾನಲಸ್ಥಿತಮ್
ಈದು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ಕಾಲದ ಬಾಯಿಯ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಏವಂ ಸಂಜಾಯತೇ ಪುಂಸೋ ದೇಹಗೇಹಮಿದಂ ದ್ವಿಜ
ಹೀಗೆ, ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಈ ದೇಹವೆಂಬ ಮನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜನೆ.
ಮೋಕ್ಷಂ ಸ್ವರ್ಗಂ ಚ ನರಕಮಾಸ್ತೇ ಸಂಸಾಧಯನ್ನಪಿ
ಅವನು ಲೋಕದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಲಿ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನರಕವನ್ನಾಗಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶರೀರಲಕ್ಷಣಂ ಶ್ರೋತುಂ ಪುನರಿಚ್ಛಾಮಿ ತದ್ವದ
ನಾನು ದೇಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸು.
ಪಾದಮೂಲಂ ಚ ಪಾತಾಲಂ ಪ್ರಪದಂ ಚ ರಸಾತಲಮ್
ಪಾದಗಳ ತಳಗಳು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಸಮಾನ, ಪಾದಗಳ ಮುಂಭಾಗ ರಸಾತಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದು.
ತಲಾತಲಂ ತಥಾ ಗುಲ್ಫೌ ಜಂಘೇ ಚಾಸ್ಯ ಮಹಾತಲಮ್
ಅಡಿಗಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾತಳ ಇದೆ, ಕಾಲುಗಳ ಸೊಂಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತಳ ಇದೆ.
ನಾಭಿಂ ಮಹೀತಲಂ ಪ್ರಾಹುರ್ಭುವರ್ಲೋಕಮಥೋದರಮ್
ನಾಭಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹೊಟ್ಟೆಯು ಭುವರ್ಲೋಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನೇತ್ರೇ ತಪಃ ಸತ್ಯಲೋಕಂ ಶೀರ್ಷದೇಶಂ ವದಂತಿ ಚ
ಕಣ್ಣುಗಳು ತಪೋಲೋಕ, ತಲೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತಥಾತ್ರ ಧಾತವಃ ಸಪ್ತ ನಾಮತಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧ ಮೇ
ಇಲ್ಲಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏಳು ಧಾತುಗಳು ಇವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
ಅಸ್ಥ್ನಾಮತ್ರ ಶತಾನಿ ಸ್ಯುಸ್ತ್ರೀಣಿ ಷಷ್ಟ್ಯಧಿಕಾನಿ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ಆರು ದಶಕಗಳಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ಮೂರು ನೂರು ಅರವತ್ತು ಎಲುಬುಗಳಿವೆ.
ಷಟ್ಪಂಚಾಶತ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಥಾನ್ಯಾನಿ ನವೈವ ತು
ಅದೇ ರೀತಿ ಐವತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಒಂಬತ್ತು ಇತರವುಗಳಿವೆ.
ಸಾರ್ಧಾಭಿಸ್ತಿಸೃಭಿಶ್ಛನ್ನಂ ಸಮಂತಾದ್ರೋಮಕೋಟಿಭಿಃ
ಇವುಗಳ ಮೂರು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಪಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ರೋಮಕೋಶಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಷಡಂಗಾನಿ ಪ್ರಧಾನಾನಿ ಕಥ್ಯಮಾನಾನಿ ಮೇ ಶೃಣು 1.2.50.
ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆರು ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಕೇಳು.
ಅಂತ್ರಾಣ್ಯತ್ರ ತಥಾ ತ್ರೀಣಿ ಸಾರ್ಧವ್ಯಾಮತ್ರಯಾಣಿ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಂತರಗಳು ಇವೆ, ಪ್ರತಿ ಒಂದೂ ಒಂದು ಅರ್ಧ ಹಸ್ತ ಉದ್ದವಿದೆ.
ಊರ್ಧ್ವನಾಲಮಧೋವಕ್ತ್ರಂ ಹೃದಿ ಪದ್ಮಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ಯತೇ
ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ನಾಳಿಯಾಗಿದೆ, ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವು ಬಾಯಿಯಾಗಿದೆ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಜ್ಜಾತೋ ಮೇದಸಶ್ಚೈವ ವಸಾಯಾಶ್ಚ ತಥಾ ದ್ವಿಜ
ಮಜ್ಜೆಯಿಂದ, ಮೇದಸಿನಿಂದ ಮತ್ತು ವಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ದ್ವಿಜನೆ.
ರಕ್ತಸ್ಯ ಚರಮಸ್ಯಾತ್ರ ಗರ್ತಾ ದ್ವ್ಯಂಜಲಯಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಇಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ರಕ್ತದ ಗುಂಡಿ ಎರಡು ಮುಷ್ಟಿಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸೀವನ್ಯಶ್ಚ ತಥಾ ಸಪ್ತ ಪಂಚ ಮೂರ್ಧಾನಮಾಸ್ಥಿತಾಃ
ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ಸೀವನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ತಲೆಮೂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇರುವವುಗಳಿವೆ.
ನಾಡ್ಯಃ ಸರ್ವಾಃ ಪ್ರವರ್ತಂತೇ ನಾಭಿಪದ್ಮಾತ್ತಥಾತ್ರ ಚ
ಎಲ್ಲಾ ನಾಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಾಭಿಪದ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ನಾಸಿಕಾದ್ವಾರಮಾಸಾದ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ದೇಹವರ್ಧನೇ
ಮೂಗಿನ ದ್ವಾರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಾಣಾಪಾನಸಮಾನಾಶ್ಚ ಉದಾನೋ ವ್ಯಾನ ಏವ ಚ
ಪ್ರಾಣ, ಅಪಾನ, ಸಮಾನ, ಉದಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ ಕೂಡ ಇವೆ.
ಉಚ್ಛ್ವಾಸಶ್ಚೈವ ನಿಃಶ್ವಾಸೋ ಹ್ಯನ್ನಪಾನಪ್ರವೇಶನಮ್
ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಉಸಿರೆಳೆಯುವುದು, ಹಾಗು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನಿಯ ಪ್ರವೇಶವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ತ್ಯಾಗೋ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಶುಕ್ರಾಣಾಂ ಗರ್ಭವಿಸ್ರವಣಂ ತಥಾ 1.2.50.
ಮಲ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು, ಹಾಗು ಗರ್ಭದ ಸ್ರವಣವೂ ಸಹ.
ಸಮಾನೋ ಧಾರಯತ್ಯನ್ನಂ ವಿವೇಚಯತಿ ಚಾಪ್ಯಥ
ಸಮಾನನು ಆಹಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವಾಕ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಪ್ರದೋದ್ಗಾರೇ ಪ್ರಯತ್ನೇ ಸರ್ವಕರ್ಮಣಾಮ್
ಮಾತಿನ ಪ್ರಾರಂಭ, ಉಗುಳುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಇದು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.