ತೃಡ್ಬುಭುಕ್ಷಾಪರೀತಾಂಗಃ ಕ್ವಚಿತ್ತಿಷ್ಠತಿ ರಾರಟನ್ ೪೨.
ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದ ದೇಹ ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳುತ್ತಾ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೌಮಾರೇ ಕರ್ಣವೇಧೇನ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ವಿತಾಡನೈಃ ೪೨.
ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಿವಿ ಚುಚ್ಚಿಸುವ ನೋವು, ತಾಯಿ ತಂದೆಯರು ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ನೋವು ಇರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮತ್ತೇಂದ್ರಿಯವೃತ್ತೈಶ್ಚ ಕಾಮರಾಗಪ್ರಪೀಡನಾತ್ ೪೨.
ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಮ ರಾಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದರೆ ದುಃಖವೇ ಹೆಚ್ಚು.
ಈರ್ಷ್ಯಯಾ ಸುಮಹದ್ದುಃಖಂ ಮೋಹಾದ್ರಕ್ತಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ೪೨.
ಹಸಿವಿನಿಂದ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮೋಹದಿಂದ ರಕ್ತಸ್ವಭಾವಿಯು ಪೀಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನ ರಾತ್ರೌ ವಿಂದತೇ ನಿದ್ರಾ ಕಾಮಾಗ್ನಿಪರಿಖೇದಿತಃ ೪೨.
ಕಾಮದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದವನು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯಲಾಗದು.
ನಾರೀಷು ತ್ವನುಭೂತಾಸು ಸರ್ವದೋಷಾಶ್ರಯಾಸು ಚ ೪೨.
ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳೂ ಇರುವವಳಲ್ಲಿಯೂ—
ಸನ್ಮಾನಮಪಮಾನೇನ ವಿಯೋಗೇನೇಷ್ಟಸಂಗಮಃ ೪೨.
ಗೌರವ ಅವಮಾನದಿಂದ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಿಯಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವಿಕೆ ದೂರವಿನಿಂದ ಮುರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ವಲೀಪಲಿತಕಾಯೇನ ಶಿಥಿಲೀಕೃತವಿಗ್ರಹಃ ೪೨.
ಮುರಿದುಹೋದ ದೇಹ, ಮೊಡೆಗಳು, ಹದಗೆಟ್ಟ ರೂಪದಿಂದ ದೇಹ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ತ್ರೀಪುಂಸೋರ್ಯೌವನಂ ರೂಪಂ ಯದನ್ಯೋನ್ಯಾಶ್ರಯಂ ಪುರಾ ೪೨.
ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಸರ ಯುವಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರೂಪ, ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬರು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದವು—
ಜರಾಭಿಭೂತಃಪುರುಷಃ ಪತ್ನೀಪುತ್ರಾದಿಬಾಂಧವೈಃ ೪೨.
ಮೂಡಾಟದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದವನನ್ನು ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಮರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ನಾತುರೋ ಯತಃ ೪೨.
ಯಾರು ರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವಾತಪಿತ್ತಕಫಾದೀನಾಂ ವೈಷಮ್ಯಂ ವ್ಯಾಧಿರುಚ್ಯತೇ ೪೨.
ವಾಯು, ಪಿತ್ತ, ಕಫ ಇವು ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪಿದಾಗ ಅದನ್ನು ರೋಗವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಧಿಮಯಂ ಜ್ಞೇಯಂ ಶರೀರಮಿದಮಾತ್ಮನಃ ೪೨.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ದೇಹವೇ ರೋಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ತಾನಿ ನ ಸ್ವಾತ್ಮವೇದ್ಯಾನಿ ಕಿಮನ್ಯತ್ಕಥಯಾಮ್ಯಹಮ್ ೪೨.
ಇವುಗಳನ್ನು ತಾನಾಗಿ ಅರಿಯಲಾಗದು; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ?
ತತ್ರೈಕಃ ಕಾಲಸಂಯುಕ್ತಃ ಶೇಷಾಸ್ತ್ವಾಗಂತವಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ೪೨.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು ತಡೆಯಲಾಗದು, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜಪಹೋಮಪ್ರದಾನೈಶ್ಚ ಕಾಲಮೃತ್ಯುರ್ನ ಶಾಮ್ಯತಿ ೪೨.
ಜಪ, ಹೋಮ ಅಥವಾ ದಾನಗಳಿಂದ ಕಾಲಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವಿಷಾಣಿ ಚಾಭಿಚಾರಾಶ್ಚ ಮೃತ್ಯೋರ್ದ್ವಾರಾಣಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ೪೨.
ವಿಷಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದ ಬಾಗಿಲುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸ್ವಸ್ಥೀಕರ್ತುಂ ನ ಶಕ್ನೋತಿ ಕಾಲಪ್ರಾಪ್ತಂ ಹಿ ದೇಹಿನಮ್ ೪೨.
ಯಾರ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿಸಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಶಕ್ನುವಂತಿ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ನರಂ ಕಾಲೇನ ಪೀಡಿತಮ್ ೪೨.
ಕೆಲವರು ಕಾಲದ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಲಮೃತ್ಯುರಪಿ ಪ್ರಾಜ್ಞೈರ್ನೀಯತೇ ನಾಪಿ ಸಂಯುತೈಃ ೪೨.
ಬುದ್ಧಿವಂತರಿಗೂ ಕಾಲಮೃತ್ಯುವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರನ್ನೂ ಅಲ್ಲ.
ನಾಸ್ತಿ ಮೃತ್ಯುಸಮಸ್ರಾಸಃ ಸರ್ವೇಷಾಮಪಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ೪೨.
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮರಣದಷ್ಟೊಂದು ಭಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಆಬದ್ಧಾನಿ ಸ್ನೇಹಪಾಶೈರ್ಮೃತ್ಯುಃ ಸರ್ವಾಣಿ ಕೃಂತತಿ ೪೨.
ಸ್ನೇಹದ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಣವು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜನಾಃ ಶತಾಯುಷಃ ಪಂಚಭವಂತಿ ನ ಭವನ್ತಿ ವಾ ೪೨.
ಜನರು ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಬಹುದು, ಐದು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದು ಅಥವಾ ತಲುಪದೇ ಇರಬಹುದು.
ಪರಮಾಯುಃ ಸ್ಥಿತಾ ಷಷ್ಟಿಸ್ತದಪ್ಯಸ್ತಿ ನ ನಿಷ್ಠಿತಮ್ ೪೨.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯುಷ್ಯವು ಅರವತ್ತಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಕೂಡ ಖಚಿತವಲ್ಲ.
ತಸ್ಯಾರ್ಧಮಾಯುಷೋ ರಾತ್ರಿರ್ಹರತೇ ಮೃತ್ಯುರೂಪಿಣೀ ೪೨.
ಆ ಆಯುಷ್ಯದ ಅರ್ಧವನ್ನು ರಾತ್ರಿ ರೂಪದ ಮರಣವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವರ್ಷಾಣಾಂ ವಿಂಶತಿರ್ಯಾತಿ ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥವರ್ಜಿತಃ ೪೨.
ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೋದಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ತೂ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಹ್ರಿಯತೇರ್ದ್ಧಂ ಹಿ ತತ್ರಾಪಿ ಯಚ್ಛೇಷಂ ತದ್ಧಿ ಜೀವಿತಮ್ ೪೨.
ಅದರಲ್ಲೂ ಅರ್ಧವು ಲಜ್ಜೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಉಳಿದುದೇ ನಿಜವಾದ ಜೀವನ.
ಜಾಯತೇ ಯೋನಿಕೋಟೀಷು ಮೃತಃ ಕರ್ಮವಶಾತ್ಪುನಃ ೪೨.
ಮರಣವಾದವನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
ಮರಣಂ ತದ್ವಿನಿರ್ದ್ದಿಷ್ಟಂ ನ ನಾಶಃ ಪರಮಾರ್ಥತಃ ೪೨.
ಮರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಿಲ್ಲ.
ಯದ್ದುಃಖಂ ಮರಣಂ ಜಂತೋರ್ನ ತಸ್ಯೇಹೋಪಮಾ ಕ್ವಚಿತ್ ೪೨.
ಮರಣದ ನೋವಿಗೆ ಯಾವತ್ತೂ ಯಾವುದು ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲ.