ಜಜಾಪ ಪರಮಂ ಜಾಪ್ಯಂ ನಾನ್ಯತ್ರ ಕುರುತೇ ಶ್ರಮಮ್ ೪೨.
ಅವನು ಪರಮ ಜಪವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಬೇರೆ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಶ್ರಮ ಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ದಾರ್ಯಮಾಣೇನ ಮನಸಾ ತನಯಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ೪೨.
ದುಃಖದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಬಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
ನಾರ್ಯಾಸ್ತಸ್ಯಾ ನೃಲೋಕೇಽತ್ರ ವರೈವಾಜನನಿಃ ಸ್ಫುಟಮ್ ೪೨.
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರಲ್ಲಿ, ಪುತ್ರ ಭಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಂಗಾಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ್ಯವಂತೆಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
ಪಿಂಗೇಯಂ ಕೃತಪುಣ್ಯಾ ವೈ ಯಸ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಾ ಮಹಾಗುಣಾಃ ೪೨.
ಈ ಪಿಂಗಾಳಿಗೆ ಪುಣ್ಯವಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ಪುತ್ರರು ಮಹಾ ಗುಣಗಳನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ತದಹಂ ಪುತ್ರ ದುರ್ಭಾಗ್ಯಾ ಮಹೀಸಾಗರಸಂಗಮೇ ತ್ವಮಪ್ಯೇವಂ ಮಹಾಮೌನೀ ನನ್ದ ಭಕ್ತೋ ಹರೇಶ್ಚಿರಮ್॥ ೪೨.
ಆದರೆ ನಾನು, ಮಗನೇ, ಭೂಮಿಯೂ ಸಮುದ್ರವೂ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಕೂಡ, ನಂದಾ, ಮಹಾ ಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹರಿಯ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದಿದ್ದೀಯೆ.
ಇತಿ ಮಾತುರ್ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರಹಸನ್ನೈತರೇಯಕಃ॥ ೪೨.
ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಇತರೆಯ ಪುತ್ರನು ನಗಿದನು.
ಧ್ಯಾತ್ವಾ ಮುಹುರ್ತಂ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ಮಾತರಂ ಪ್ರಣತೋಽಬ್ರವೀತ್ ೪೨.
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತ ಅವನು ತಾಯಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಅಶೋಚ್ಯೇ ಶೋಚಸಿ ಶುಭೇ ಶೋಚ್ಯೇ ನೈವಾಽಪಿ ಶೋಚಸಿ ೪೨.
ಶುಭೆಯೆ, ನೀನು ದುಃಖಿಸಬೇಕಾದವನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ದುಃಖಿಸಬೇಕಿಲ್ಲದವನಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಮೂರ್ಖಾಚರಿತಮೇತದ್ಧಿ ಮನ್ಮಾತುರುಚಿತಂ ನ ಹಿ ೪೨.
ತಾಯಿ, ಇದು ಮೂರ್ಖತನದ ವರ್ತನೆ; ನಿನಗೆ ಇದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
ಪ್ರಪಶ್ಯಂತಿ ಯಥಾ ರಾತ್ರೌ ಖದ್ಯೋತಂ ದೀಪವತ್ಸ್ಥಿತಮ್ ೪೨.
ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಕಂದಿಲನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ, ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂದಿಲನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಕಹಡ್ಯೋತವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂವಿಧಂ ಹಿ ಮಾನುಽಯಮಾ ಗರ್ಭಾದಿತಿ ಕಷ್ಟದಮ್ ಅಸ್ಥಿಪಟ್ಟತುಲಾಸ್ತಮ್ಭೇ ಸ್ನಾಯುಬನ್ಧೇನ ಯಂತ್ರಿತೇ॥ ೪೨.
ಮಾನವನ ಗರ್ಭವು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದು, ಎಲುಬು ಮತ್ತು ಸಂಧಿಗಳ ಹಡಕಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಮಾಂಸಮದಾಲಿಪ್ತೇ ವಿಣ್ಮೂತ್ರದ್ರವ್ಯಭಾಜನೇ ೪೨.
ಅದು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮಲ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ.
ವದನೈಕಮಹಾದ್ವಾರೇ ಷಡ್ಗವಾಕ್ಷವಿತಭೂಷಿತೇ ೪೨.
ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಾಯ್ದ್ವಾರವಿದ್ದು, ಆರು ಅಂಗಗಳು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಡೀಸ್ವೇದಪ್ರವಾಹೇ ಚ ಕಾಲವಕ್ತ್ರಾನಲಸ್ಥಿತೇ ೪೨.
ಅದರೊಳಗೆ ನಾಡಿಗಳು ಬೆವರು ಹರಿಯುತ್ತಾ, ಅದು ಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಗುಣತ್ರಯಮಯೀ ಭಾರ್ಯಾ ಪ್ರಕೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ತತ್ರ ಚ ೪೨.
ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
ಅಪತ್ಯಾನ್ಯಸ್ಯ ಹಾ ಕಷ್ಟಮೇವಂ ಮೂಢಃ ಪ್ರವರ್ತತೇ ೪೨.
ಇಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾದರೂ, ಮೂಢನು ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಯಸ್ಯ ಸತತಂ ಪ್ರಸ್ರವಂತಿ ಗಿರೇರಿವ ೪೨.
ಅವನ ದೇಹದ ನಾಡಿಗಳು ಸದಾ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಹರಿವಿನಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವಾಶುಚಿನಿಧಾನಸ್ಯ ಶರೀರಸ್ಯ ನ ವಿದ್ಯತೇ ೪೨.
ಎಲ್ಲ ಅಶುದ್ಧಿಗಳ ನಿಲಯವಾದ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಶುದ್ಧವಿಲ್ಲ.
ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ್ವದೇಹಸ್ರೋತಾಂಸಿ ಮೃತ್ತೋಯೈಃ ಶೋಧ್ಯತೇ ಕರಃ ೪೨.
ತನ್ನ ದೇಹದ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಕೈಯನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಯಃ ಸುಗನ್ಧತೋಯಾದ್ಯೈರ್ಯತ್ನೇನಾಪಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತಃ ೪೨.
ಸುಗಂಧದ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ದೇಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದರೂ,
ಸ್ವದೇಹಾಶುಚಿಗಂಧೇನ ನ ವಿರಜ್ಯತಿ ಯೋ ನರಃ ೪೨.
ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಮಾನವನು ದೂರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಗನ್ಧಲೇಪಾಪನೋದಾರ್ಥಂ ಶೌಚಂ ದೇಹಸ್ಯ ಕೀರ್ತಿತಮ್ ೪೨.
ದುರ್ಗಂಧವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಶೌಚಕ್ಕಾಗಿ ದೇಹಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಂಗಾತೋಯೇನ ಸರ್ವೇಣ ಮೃದ್ಭಾರೈಃ ಪರ್ವತೋಪಮೈಃ ೪೨.
ಗಂಗೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನೀರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತದಷ್ಟು ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೂ,
ತೀರ್ಥಸ್ನಾನೈಸ್ತಪೋಭಿರ್ವಾ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ನೈವ ಶುಧ್ಯತಿ ೪೨.
ತೀರ್ಥಸ್ನಾನಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ, ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂತರ್ಭಾವಪ್ರದುಷ್ಟಸ್ಯ ವಿಶತೋಽಪಿ ಹುತಾಶನಮ್ ೪೨.
ಒಳಭಾವ ದುಷ್ಟನಾದವನು ಅಗ್ನಿಯೊಳಗೆ ಹೋದರೂ ಶುದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾವಶುದ್ಧಿಃ ಪರಂ ಶೌಚಂ ಪ್ರಮಾಣಂ ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ೪೨.
ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಯೇ ಪರಮ ಶೌಚ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.
ಅನ್ಯಥೈವ ಸ್ತನಂ ಪುತ್ರಶ್ಚಿಂತಯತ್ಯನ್ಯಥಾ ಪತಿಃ ೪೨.
ಮಗನಿಗೆ ಸ್ತನವು ಒಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ, ಗಂಡನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾವತಃ ಸಂವಿಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ಸ್ವರ್ಗಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಚ ವಿಂದತಿ ೪೨.
ಯಾರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅವಿದ್ಯಾರಾಗವಿಣ್ಮೂತ್ರಲೇಪಗಂಧವಿಶೋಧನಮ್ ೪೨.
ಅಜ್ಞಾನ, ಆಸಕ್ತಿ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲದ ದುರ್ಗಂಧ ಹಾಗೂ ಕಳಂಕಗಳಿಂದ ಇದು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ತ್ವಙ್ಮಾತ್ರಸಾರನಿಃಸಾರಂ ಕದಲೀಸಾರಸಂನಿಭಮ್ ೪೨.
ಇದರ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಚರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರವಿಲ್ಲ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಗಿಡದ ತೊಡೆಯಂತೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ.