ತಥಾಪ್ಯೇಷ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯೇಽಹಮಂಶಾಂಶೇನ ಯಥಾಮತಿ
ಆದರೂ ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಪುರಾದಿದೇವಕಲ್ಪಾದೌ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ
ದೇವತೆಗಳ ಮೊದಲ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು.
ಉದ್ಭಾವಿತಂ ಚ ತದ್ವಿಶ್ವಂ ಸ್ರಷ್ಟುಂ ಪಾತುಂ ಚ ಸರ್ವದಾ
ಅವನು ಆ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಹೊರತರಿದನು.
ಅಸೃಜದ್ದಕ್ಷಿಣಾಂಗೇನ ತ್ರ್ಯಂಬಕಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಮ್ 1.3.2.8.
ತನುಜ ಬಲಭಾಗದಿಂದ ತ್ರ್ಯಂಬಕನು ಪರಮೇಷ್ಠಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ರಜಸಾ ವಿಷ್ಣುಂ ಸತ್ತ್ವೇನ ಸಮಯೂಯುಜತ್
ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ರಜೋಗುಣವನ್ನು, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸತ್ವಗುಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
ಈಶಾತೇ ಸರ್ವಜಗತಾಂ ಸೃಷ್ಟಿರಕ್ಷಾವಿಧಾನಯೋಃ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ದಕ್ಷಂ ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಂಗುಷ್ಠಾತ್ಸೃಷ್ಟ್ಯೈ ಪ್ರಾವರ್ತಯದ್ವಿಧಿಃ
ವಿಧಿಯು ತನ್ನ ಬಲಗೊನೆಯ ಬೆರಳಿನಿಂದ ದಕ್ಷನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿಸಿದನು.
ಶೂದ್ರಾಂಶ್ಚ ಪದ್ಭ್ಯಾಂ ನಿರಮಾತ್ಸ್ವಯಂ ಚ ಕಮಲಾಸನಃ
ಕಮಲಾಸನನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಶೂದ್ರರನ್ನು ತಾನೇ ಹೊರತಂದನು.
ಮರುತಃ ಫಣಿನೋ ಗೃಧ್ರಾ ಗಂಧರ್ವಾಸರಸೋಽಪಿ ಚ
ಮರುತರು, ಹಾವುಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಜನಿಸಿದರು.
ನಾನಾಜ್ಞಾತಿತ್ವಮಾಪಾದ್ಯ ನಾನಾಕರ್ಮಪ್ರವರ್ತಕಾಃ
ಅವರು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.
ಪುಲಸ್ತ್ಯಪುಲಹಾಭ್ಯಾಂ ಚ ಜಜ್ಞಿರೇ ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಾಃ
ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಪುಲಹರಿಂದ ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಭೃಗೋರಗ್ನಿಃ ಸಮುದಭೂಚ್ಚ್ಯವನಾದ್ಯಾಸ್ತಥರ್ಷಯಃ ಯತ್ಪುತ್ರಪೌತ್ರೈರ್ಭುವನಮಿದಮಾಪೂರ್ಯತೇಽಖಿಲಮ್
ಭೃಗುವಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅದೇ ರೀತಿ ಚ್ಯವನ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಽತ್ಮಜೈಃ ಸ್ವೀಯೈರಿದಮಾಪೂರಯಜ್ಜಗತ್
ಈ ರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ತುಂಬಿದನು.
ಅಚ್ಯುತೋಽಪಿ ಭೃಗೋಃ ಪುತ್ರೀಮುದ್ವಾಹ್ಯ ಕಮಲಾಲಯಾಮ್ 1.3.2.8.
ಅಚ್ಯುತನು ಕೂಡ ಭೃಗುವಿನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಭ್ಯಾಂ ದ್ರುಹಿಣಾಬ್ಜನಾಭೌ ಸ್ವಾಧೀನತಾಂ ನೂನಮುಪಾಗತಾಭ್ಯಾಮ್
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಕಮಲಜನನ ಮತ್ತು ಕಮಲನಾಭರು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವಿರಂಚ್ಯಪ್ಯುತಯೋರಾಸೀದ್ವಿವಾದೋ ಮೋಹಸಂಭವಃ
ವಿರಂಚಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಯರ ನಡುವೆ ಕೂಡ ಮೋಹದಿಂದ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಯಿತು.
ರಜೋವಿಕಾರಾಭ್ಯಧಿಕೋ ಬಾಹ್ಯೇ ನೀಲ ಇವೋತ್ಥಿತಃ
ರಾಜೋಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರಗೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಪಿತಾಮಹಸ್ಯ ಲೋಕಾನಾಂ ಕಿಮೇವಮತಿಮೋಹಿತಃ
ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹನು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಮೋಹಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ?
ತ್ವತ್ತ ಏವೋದಿತೌ ದೈತ್ಯೌ ನಿಹತ್ಯ ಮಧುಕೈಟಭೌ
ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು, ಅವರನ್ನು ನೀನು ಸಂಹರಿಸಿದೆಯಲ್ಲ.
ತ್ವಾಮೇವ ಸೃಜತೋ ನಿತ್ಯಂ ಬಹುಧಾ ಮಮ ವೇಧಸಃ
ವೇಧಸನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮಮ ಶ್ರಮಾಂಭಸೋದ್ಭೂತೇ ಮಹಾಂಭೋಧೌ ನಿಮಜ್ಜತಃ
ನನ್ನ ಶ್ರಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಹಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ,
ಮದುಪಜ್ಞೇ ಮಹಾಂಭೋಧೌ ಸ್ರವತೇ ಕೋಽಪಿ ಪನ್ನಗಃ
ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಮಹಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಹಾವು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಕುತಸ್ತಮೋಮಯೇ ಬ್ರೂಹಿ ತ್ವಯಿ ಸತ್ತ್ವಗುಣೋದಯಃ
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣ ತುಂಬಿರುವಾಗ, ಸತ್ವಗುಣ ಹೇಗೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳು.
ಜಲಾಶಯೇ ಪ್ರಸ್ವಪತಾ ದೈತ್ಯಭೀತ್ಯಾ ಜನಾರ್ದನ
ಜನಾರ್ದನನು, ನೀನು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ದೈತ್ಯರ ಭಯದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿದ್ದೆ.
ಚತುರ್ಭ್ಯೋ ಮಮ ವಕ್ತ್ರೇಭ್ಯೋ ವೇದಾಃ ಸಮುದಯಂ ಗತಾಃ 1.3.2.9.
ನನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಬಾಯಿಗಳಿಂದವೇ ವೇದಗಳು ಉದಯವಾಗಿವೆ.
ಮಯಾ ಹಿ ಸೃಜ್ಯತೇ ವಿಶ್ವಮಿದಂ ಸ್ಥಾವರಜಂಗಮಮ್
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತತಃ ಕಥಯ ವೈಕುಂಠ ಮನ್ನಿಯೋಜ್ಯೇಷು ಕಶ್ಚನ
ಆದರಿಂದ, ವೈಕುಂಠಾ, ನನ್ನಿಂದ ನೇಮಕವಾಗಬೇಕಾದ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಹೇಳು.
ನಂದಿಕೇಶ್ವರ ಉವಾಚ ಇತ್ಥಂ ಸರೋಷಸಂರಂಭೇ ವಿಧೌ ಪೌರುಷಭಾಷಿಣಿ
ನಂದಿಕೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಕೋಪ ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ,
ನಾಭೀಸರೋಜಸಂಜಾತೋ ಮಮ ತ್ವಮವಧಾರಯ
ನೀನು ನನ್ನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.
ಯೋಗನಿದ್ರಾಂ ಮಯೋನ್ಮುಚ್ಯ ಪುರಾ ಹ ಮಧುಕೈಟಭೌ
ನಾನು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಿಂದೆ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೆನು.