ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಾಮೋಕ್ಷಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ಹ್ಯೇಕರೂಪತಾಮ್ ೨೧.
ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕೂ ಒಂದೇ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಕಥಂ ತ್ವಯಾ ಹಿ ಸಂದಗ್ಧಃ ಕಾಮೋ ಹಿ ದುರತಿಕ್ರಮಃ ೨೧.
ಆಗ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುಟ್ಟೆ? ಕಾಮವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ.
ಕಾಮೇನ ಹೀಯತೇ ವಿಶ್ವಂ ಕಾಮೇನ ಪಾಲ್ಯತೇ ೨೧.
ಕಾಮದಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ; ಕಾಮದಿಂದಲೇ ಅದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಮಾತ್ಕ್ರೋಧೋ ಭವತ್ಯುಗ್ರೋ ಯೇನ ತ್ವಂ ಚ ವಶೀಕೃತಃ ೨೧.
ಕ್ರೋಧವು ಭಯಂಕರವಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ನೀನೂ ವಶವಾಗುತ್ತೀಯೆ.
ತ್ವಯಾ ಸಂಪಾದಿತೋ ದೇವ ಮದನೋ ಹಿ ಮಹಾಬಲಃ ೨೧.
ನೀನು ದೇವರೇ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮದನನನ್ನು ನಿರ್ಮಿತಿಯನ್ನಾದೆ.
ಋಷಿಭಿಶ್ಚೈವಮುಕ್ತೋಽಪಿ ದ್ವಿಗುಣಂ ರೂಪಮಾಸ್ಥಿತಃ ೨೧.
ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೂ ಅವನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದನು.
ಮುನಿಭಿಶ್ಚಾರಣೈಃ ಸಿದ್ಧೈರ್ಗಣೈಶ್ಚಾಪಿ ಸದಾಶಿವಃ ೨೧.
ಮುನಿಗಳು, ಚಾರಣರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗಣಗಳಿಂದ ಸದಾಶಿವನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಮದನಂ ಚ ತಥಾ ದಗ್ಧ್ವಾ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ತಂ ಪರ್ವತಂ ರುಷಾ ೨೧.
ಹೀಗೆ ಮದನನನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಹೋದನು.
ತಿರೋಧಾನಗತಂ ದೇವೀ ವೀಕ್ಷ್ಯ ದಗ್ಧಂ ಚ ಮನ್ಮಥಮ್ ೨೧.
ದೇವಿಯು, ಮದನನು ಸುಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತಾನು ಮರೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ,
ತಥೈವ ದಗ್ಧಂ ಮದನಂ ವಿಲೋಕ್ಯ ರತ್ಯಾ ವಿಲಾಪಂ ಚ ತದಾ ಮನಸ್ವಿನೀ ೨೧.
ಹಾಗೆಯೇ ಮದನನು ಸುಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬುದ್ಧಿವಂತಳಾದ ರತಿ ಅಂದು ದುಃಖದಿಂದ ಅಳಲುಹೇಳಿದಳು.
ಏವಂ ವಿಮೃಶ್ಯ ಸುಚಿರಂ ಗಿರಿಜಾ ತದಾನೀಂ ಸಂಮೋಹಮಾಪ ಚ ಸತೀ ಹಿ ತಥಾ ಬಭಾಷೇ ೨೧.
ಹೀಗೆ ಬಹುಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿ, ಗಿರಿಜಾ ಅಂದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಳು; ಸತೀ ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
ಮಾ ವಿಷಾದಂ ಕುರು ಸಖಿ ಮದನಂ ಜೀವಯಾಮ್ಯಹಮ್ ೨೧.
ಸಖಿಯೇ, ದುಃಖಪಡಬೇಡ; ನಾನು ಮದನನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಹರಂ ರುದ್ರಂ ವಿರುಪಾಕ್ಷಂ ದೇವದೇವಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್ ೨೧.
ಹರ, ರುದ್ರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವತೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು,
ಏವಮ ಶ್ವಾಸ್ಯ ತಾಂ ಸಾಧ್ವೀ ಗಿರಿಜಾಂ ರತಿರಂಜಸಾ ೨೧.
ಹೀಗೆ ಸದ್ಗುಣವಂತಿಯಾದ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ರತಿಯು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದಳು.
ಮದನೋ ಯತ್ರ ದಗ್ಧಶ್ಚ ರುದ್ರೇಣ ಪರಮಾತ್ಮನಾ ೨೧.
ಮದನನು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ರುದ್ರನಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟನು.
ಉವಾಚ ಗತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಭಾಮಿನೀಂ ರತಿಮಂತಿಕೇ ೨೧.
ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಭಾಮಿನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರತಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
ತರುಣೀ ರೂಪಸಂಪನ್ನಾ ಸೌಭಾಗ್ಯೇನ ಪರೇಣ ಹಿ ಉವಾಚ ವಾಕ್ಯಂ ಮಧುರಂ ಕಿಂಚಿನ್ನಿಷ್ಠುರಮೇವ ಚ॥ ೨೧.
ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಅದೃಷ್ಟವಂತಿಯಾದ ಆ ಯುವತಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಠಿಣವಾಗಿಯೂ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
ನಾರದೋಽಸಿ ಮಯಾ ಜ್ಞಾತಃ ಕುಮಾರಸ್ತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ೨೧.
ನೀನು ನಾರದನು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ; ನೀನು ಕುಮಾರ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ಯಥಾಗತೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ ಮಾ ವಿಲಂಬಿತಮ್ ೨೧.
ನೀನು ಬಂದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂತಿರುಗು; ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬೇಡ.
ಪರಸ್ತ್ರೀಕಾಮುಕಾಃ ಕ್ಷುದ್ರಾ ವಿಟಾ ವ್ಯಸನಿನಶ್ಚ ಯೇ ೨೧.
ಇತರರ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಚಿಕ್ಕ ಮನಸ್ಸಿನವರು, ವೇಶ್ಯಾಗಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಸನಿಗಳು—
ಏವಂ ನಿರ್ಭರ್ತ್ಸಿತೋ ರತ್ಯಾ ನಾರದೋ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ ೨೧.
ಹೀಗೆ ರತಿಯು ಗದರಿದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿ ನಾರದನು—
ಶಶಂಸ ದೈತ್ಯರಾಜಾಯ ದಗ್ಧಂ ಮದನಮೇವ ಚ ೨೧.
ಮದನನು ಸುಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಅವನು ದೈತ್ಯರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
ತಾಮಾನಯ ಮಹಾಭಾಗ ಭಾರ್ಯಾಂ ಕುರು ಮಹಾಬಲ ತಾಸಾಂ ಮಧ್ಯೇ ರೂಪವತೀ ರತಿಃ ಸಾ ಮದನಪ್ರಿಯಾ॥ ೨೧.
ಮಹಾಭಾಗನೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೇ, ಅವಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿಸು. ಅವಳಲ್ಲಿ ರೂಪವಂತಿಯಾದ ರತಿ, ಮದನನ ಪ್ರಿಯೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳು.
ಏವಮಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚನಂ ದೇವರ್ಷೇರ್ಭಾವಿತಾತ್ಮನಃ ೨೧.
ಪವಿತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನ ದೇವರ್ಷಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ—
ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂ ರತಿಂ ಮದನಮೋಹಿನೀಮ್ ೨೧.
ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಮದನನನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ರತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ—
ಏಹಿ ತನ್ವಿ ಮಯಾ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ರಾಜ್ಯಂ ಭೋಗಾನ್ಯಥೇಷ್ಟತಃ ೨೧.
ಸುಂದರಿಯೇ, ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದು, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಭೋಗಗಳನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸು.
ಏವಮುಕ್ತಾ ತದಾ ತೇನ ಶಂಬರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ ೨೧.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಶಂಭರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ—
ವಿಧವಾಹಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ನೈವಂ ಭಾಷಿತುಮರ್ಹಸಿ ೨೧.
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಾನು ವಿಧವೆ; ನೀನು ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಬಾರದು.
ಏತತ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಂಬರಃ ಕಾಮಮೋಹಿತಃ ೨೧.
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾಮದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಶಂಭರನು—
ವಿಮೃಶ್ಯ ಮನಸಾ ಸರ್ವಮಜೇಯತ್ವಂ ಚ ತಸ್ಯ ವೈ ೨೧.
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಅವಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು—