ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾತ್ಪರೋ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ ನಾಮ್ನಾ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೋಽಭವತ್ ೧೯.
ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನು, 'ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ಪದದ್ವಯೇನ ವಾ ಪೂರ್ಣಂ ಜಗದೇತಚ್ಚರಾಚರಮ್ ಪುನಶ್ಚ ಬಟುರೂಪೋಽಸಾವುಪವಿಶ್ಯ ನಿಜಾಸನೇ॥ ೧೯.
ಅವನು ಎರಡು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದಲೇ ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡನು; ನಂತರ, ಬಟು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು.
ತದಾ ದೇವಾಃ ಸಗಂಧರ್ವಾ ಮುನಯಃ ಸಿದ್ಧಚಾರಣಾಃ ೧೯.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದರು.
ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸಮಾಗತ್ಯ ಸ್ತುತಿಂ ಚಕ್ರೇ ಪರಾತ್ಮನಃ ೧೯.
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬಂದು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
ಏಭಿಃ ಸರ್ವೈಃ ಪರಿವೃತೋ ವಾಮನೋ ಬಲಿಸದ್ಮನಿ ೧೯.
ಈ ಎಲ್ಲರ ನಡುವೆ ವಾಮನನು ಬಲಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
ದೈತ್ಯೋಽಸೌ ಬಾಲಿಶೋ ಭೂತ್ವಾ ದತ್ತಾನೇನ ಮಹೀ ಮಮ ೧೯.
ಆ ದೈತ್ಯನು ಬಾಲಿಶನಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
ಪದಮೇಕಂ ಪ್ರತಿಶ್ರುತ್ಯ ನ ದದಾತಿ ಹಿ ದುರ್ಮತಿಃ ೧೯.
ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ದುರ್ಮತಿಗನು ಅದನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಗರುಡಸ್ತೇನ ವಾಮನೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ೧೯.
ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ವಾಮನನು ಗರುಡನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ರೇ ಬಲೇ ಕಿಂ ತ್ವಯಾ ಮೂಢ ಕೃತಮಸ್ತಿ ಜುಗುಪ್ಸಿತಮ್ ಔದಾರ್ಯೇಣ ಹಿ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಮಲ್ಪಕೇನ ತ್ವಯಾಧುನಾ॥ ೧೯.
ಓ ಬಲಿ, ನೀನು ಯಾವ ಅಪವಿತ್ರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೋ? ನೀನು ಮೂಢನಾಗಿರುವೆ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾನದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಬಲಿರಾವಿಷ್ಟಃ ಸ್ಯಮಾನಃ ಖಗೇಶ್ವರಮ್ ೧೯.
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಬಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ನಗುತ್ತಾ ಗರುಡನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಸಮರ್ಥೋಸ್ಮಿ ಮಹಾಪಕ್ಷ ಗೃಪಣೋ ನ ಭವಾಮ್ಯಹಮ್ ೧೯.
ಓ ಮಹಾ ಪಕ್ಷಿ, ನಾನು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಕಂಜೂಸನಲ್ಲ.
ಅಸಮರ್ಥೋ ಹ್ಯಹಂ ತಾತ ಕೃತೋಽನೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ೧೯.
ಆದರೆ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಈ ಮಹಾತ್ಮನು ನನ್ನನ್ನು ಅಸಮರ್ಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಜಾನನ್ನಪಿ ಚ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ ಗುರುಣಾಪಿ ನಿವಾರಿತಃ ೧೯.
ಇದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗುರುವು ತಡೆಯಿದರೂ ಕೂಡ ನಾನು, ದೈತ್ಯರ ರಾಜನು,
ದಾತವ್ಯಂ ತತ್ಪದಂ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತೃತೀಯಂ ಯತ್ಪ್ರತಿಶ್ರುತಮ್ ೧೯.
ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು, ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಕೊಡಬೇಕು.
ನ ದದಾಸಿ ತೃತೀಯಂ ಚ ಪದಂ ಮೇ ಸ್ವಾಮಿನಃ ಕಥಮ್ ಬಬಂಧ ವಾರುಣೈಃ ಪಾಶೈರ್ವಿರೋಚನ ಸುತಂ ತದಾ॥ ೧೯.
ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ? ಆಗ ವಿರೋಚನನ ಮಗನನ್ನು ವಾರುಣ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿದರು.
ನಿತರಾಂ ನಿಷ್ಠುರೋ ಭೂತ್ವಾ ಗರುಡೋ ಜಯತಾಂ ವರಃ ೧೯.
ಆಗ ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಗರುಡನು ತುಂಬಾ ಕಠಿಣನಾದನು.
ಬಾಣಮೇಕಂ ಸಮಾರೋಪ್ಯ ವಾಮನಸ್ಯಾಗ್ರತಃ ಸ್ಥಿತಾ ೧೯.
ಅವನು ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ವಾಮನನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
ತದೋವಾಚ ಮಹಾತೇಜಾಃ ಪ್ರಹ್ಲಾದೋ ಹ್ಯಸುರಾಧಿಪಃ ೧೯.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅಸುರಾಧಿಪತಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಪ್ರಹ್ಲಾದಸ್ಯ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಮನೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ಏವಮುಕ್ತಾ ಭಗವತಾ ವಿಂಧ್ಯಾವಲಿರಭಾಷತ॥ ೧೯.
ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಾಮನನು ಮಾತನಾಡಿದನು; ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವಿಂಧ್ಯಾವಳಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
ಕಸ್ಮಾದ್ಬದ್ಧೋ ಮಮ ಪತಿರ್ಗರುಡೇನ ಮಹಾತ್ಮನಾ ತದೋವಾಚ ಮಹಾತೇಜಾ ಬಟುವೇಷಧರೋ ಹಿಃ॥ ೧೯.
ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಗರುಡನು ಏಕೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾನೆ? ಆಗ ಬಟುವೇಷಧಾರಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ಅನೇನೈವ ಪ್ರದತ್ತಾ ಮೇ ಮಹೀ ತ್ರಿಪದಲಕ್ಷಣಾ ೧೯.
ಈತನಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ಅನೇನ ಮಮ ದಾತವ್ಯಂ ತೃತೀಯಂ ಪದಮೇವ ಚ ೧೯.
ಈತನು ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಶ್ರುತ್ವಾ ಭಗವತೋ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಪರಮಂ ವಚಃ ೧೯.
ಭಗವಂತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಪರಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
ಕ್ರಾಂತಂ ತ್ರಿಭುವನಂ ಚಾದ್ಯ ತ್ವಯಾ ವಿಕ್ರಮರೂಪಿಣಾ ೧೯.
ನೀನು ಇಂದು ಮಹಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿದ್ದೀಯ.
ಕಿಂಚಿನ್ನ ದತ್ತಾ ಹಿ ವಿಭೋ ದೇವದೇವ ಜಗತ್ಪತೇ ೧೯.
ಆದರೂ ದೇವದೇವ, ಜಗತ್ಪತೀ, ನಿಜವಾಗಿ ಏನೂ ಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿಲ್ಲ.
ಪದಾನಿ ತ್ರೀಣಿ ಮೇ ಚಾದ್ಯ ದಾತವ್ಯಾನಿ ಕುತೋಽಧುನಾ ತದೋವಾಚ ಚ ಸಾ ಸಾಧ್ವೀ ಹ್ಯುರುಕ್ರಮಮವಸ್ಥಿತಾ॥ ೧೯.
ನಾನು ಇಂದು ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ—ಈಗ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಆಗ ಆ ಸದ್ಗುಣವಂತಳು ಮಹಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದವನ ಎದುರು ನಿಂತು ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ತ್ವಯಾ ಕುತೋ ವೇಯಮುರುಕ್ರಮೇಣ ಕ್ರಾಂತಾ ತ್ರಿಲೋಕೀ ಭುವನೈಕನಾಥ ೧೯.
ಏಕಮಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿನಾಧಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ದಾಟಿದೆ?
ತಸ್ಮಾದ್ವಿಹಾಯ ತದ್ವಿಷ್ಣೋ ತ್ವಮೇವಂ ಕುರು ಸಂಪ್ರತಿ ದದಾತಿ ಮೇ ಪತಿಸ್ತೇದ್ಯ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ॥ ೧೯.
ಆದರಿಂದ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈಗ ನೀನು ಹೀಗೆ ಮಾಡು: ನನ್ನ ಪತಿ ಇಂದು ನಿನಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯೋಚನೆ ಬೇಡ.
ನಿಧೇಹಿ ಮೇ ಪದಂ ತ್ವಂ ಹಿ ಶೀರ್ಷ್ಣಿ ದೇವವರ ಪ್ರಭೋ ೧೯.
ದೇವರೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪ್ರಭುವೇ, ನನ್ನ ಪತಿಯ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ಇಡು.
ತೃತೀಯಂ ಚ ಜಗನ್ನಾಥ ಕುರು ಶೀರ್ಷ್ಣಿ ಪತೇರ್ಮಮ ೧೯.
ಜಗನ್ನಾಥನೇ, ಮೂರನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ನನ್ನ ಪತಿಯ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡು.