ಯದಾ ಪ್ರಭೃತಿ ರೇ ಬಾಲ ನಿರಗಾತ್ತಪಸೇ ಭವಾನ್
ಮಗು, ನೀನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೊರಟಾಗಿನಿಂದಲೇ,
ತೈಸ್ತೈಃ ಸಪತ್ನೀದುರ್ವಾಕ್ಯೈರ್ದುನೋಪಿ ತ್ವಂ ಯಥಾರ್ಭಕ
ನಿನ್ನ ಸಹಪತ್ನಿಯರು ಹೇಳಿದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನೀನು ಮಗುವಿನಂತೆ ದುಃಖಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ.
ನ ನಿದ್ರಾಮಿ ನ ಜಾಗರ್ಮಿ ನಾಶ್ನಾಮಿ ನ ಪಿಬಾಮ್ಯಹಮ್
ನಾನು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ, ಕುಡಿಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ನಿದ್ರಾದರಿದ್ರನಯನಾ ಸ್ವಪ್ನೇಪಿ ನ ತವಾನನಮ್ 4.1.20.
ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಲಾರೆ.
ತ್ವದಾನನಪ್ರತಿನಿಧಿರ್ವಿಧುರ್ವಿಧುರಯಾ ಮಯಾ
ನಿನ್ನ ಮುಖದ ಬದಲಾಗಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಅವನನ್ನೂ ನಾನು ದುಃಖದಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡೆ.
ತ್ವದಾಲಾಪಸಮಾಲಾಪಂ ಕಲಯನ್ಕಿಲಕಾಕಲೀಮ್
ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ನೆನೆಸಿ, ಮೃದುವಾಗಿ ಕೂಗುತಿದ್ದೇನೆ.
ತ್ವದಂಗಸಂಗಮಧುರೋ ಧ್ರುವಧೂಪಿತಯಾಮಯಾ
ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಸಂಗದ ಸಿಹಿತನವನ್ನು ನನ್ನ ಜ್ವರವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಿಸಿದೆ.
ಕೇ ದೇಶಾಃ ಕಾಶ್ಚ ಸರಿತಃ ಕೇ ಶೈಲಾಸ್ತ್ವತ್ಕೃತೇ ಧ್ರುವ
ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಯಾವ ದೇಶಗಳು, ಯಾವ ನದಿಗಳು, ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ?
ಅಧ್ರುವಂ ಸರ್ವಮೇವೈತತ್ಪಶ್ಯಂತ್ಯಂಧೀಕೃತಾಸ್ಮ್ಯಹಮ್
ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ; ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಾನು ಅಂಧಳಾದೆ.
ಮೃದುಲಾನಿ ತವಾಂಗಾನಿ ಕ್ವೇಮಾನಿ ಕ್ವ ತಪಸ್ತ್ವಿದಮ್
ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಎಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿವೆ—ಇವು ಎಲ್ಲಿವೆ, ತಪಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿದೆ?
ಅನೇನ ತಪಸಾ ವತ್ಸ ತ್ವಯಾಽಽಪ್ಯಂ ಕಿಮನೇನಸಾ
ಮಗನೇ, ನಿನಗೆ ಈ ತಪಸ್ಸು ಏಕೆ ಬೇಕು? ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು?
ಅನೇನ ವಯಸಾ ಬಾಲ ಖೇಲನೀಯಂ ತ್ವಯಾಽನಿಶಮ್
ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ದಿನವಿಡೀ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಇರಬೇಕು.
ತತಃ ಕೌಮಾರಮಾಸಾದ್ಯ ವಯೋಽಭಿಧ್ಯಾನಶೀಲಿನಾ
ಮತ್ತೆ, ಯೌವನವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಕು.
ವಯೋಥ ಚತುರಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಯೋಷಾಸ್ರಕ್ಚಂದನಾದಿಕಾನ್ 4.1.20.
ಮತ್ತಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಾದಾಗ, ಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು,
ಉತ್ಪಾದ್ಯಾಥ ಬಹೂನ್ಪುತ್ರಾನ್ಗುಣಿನೋ ಧರ್ಮವತ್ಸಲಾನ್
ಅನಂತರ ನೀನು ಧರ್ಮಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಗುಣವಂತರಾದ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಬೇಕು.
ಇದಾನೀಮೇವ ತಪಸಿ ಬಾಲ್ಯೇ ವಯಸಿ ಕಃ ಶ್ರಮಃ
ಈ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಏನು ಅರ್ಥವಿದೆ? ಈ ಶ್ರಮ ಏಕೆ?
ವಿಪಕ್ಷಪರಿಭೂತೇನ ಹೃತಮಾನೇನ ಕೇನಚಿತ್
ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಗೌರವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ,
ಹೃತಮಾನೇನ ತಪ್ತವ್ಯಂ ನಿಶಮ್ಯೇತಿ ವಚೋ ಧ್ರುವಃ
ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಧ್ರುವಾ.
ಜನಯಿತ್ರೀಮನಾಭಾಷ್ಯ ಭೂತಭೀತಿಂ ವಿಹಾಯ ಚ
ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಮಾತಾಡದೆ, ಎಲ್ಲ ಭಯಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ,
ಸಾಪಿ ಭೂತಾವಲೀ ಭೀತಿಂಬಹುಭೀಷಣಭೂಷಣಾ
ಅದು ಭಯಂಕರ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಭೂತಗಳ ಗುಂಪಾಗಿತ್ತು.
ಪರಿತಃ ಪರಿವೇಷಾಭಂ ಸೂರ್ಯಸ್ಯೋಚ್ಚೈಃ ಸ್ಫುರತ್ಪ್ರಭಮ್
ಅವು ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಭೂತಾವಲೀ ತಮಾಲೋಕ್ಯ ಸ್ಫುರಚ್ಚಕ್ರಸುದರ್ಶನಮ್
ಆ ಭೂತಗಳ ಗುಂಪು, ಅವನ ಬಳಿ ಹೊಳೆಯುವ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ,
ಅತೀವ ನಿಷ್ಕಂಪಹೃದಂ ಗೋವಿದಾರ್ಪಿತಚೇತಸಮ್
ಅವನ ಹೃದಯದಲಿ ذರೆಯಷ್ಟು ಕಂಪನವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು.
ಸಾಪಿ ಪ್ರತ್ಯುತಭೀತಾತಂ ಧ್ರುವಂ ಧ್ರುವವಿನಿಶ್ಚಯಮ್ 4.1.20.
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧ್ರುವನ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಂಡು, ಆಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಯಪಟ್ಟಳು.
ಗರ್ಜತ್ಕಾದಂಬಿನೀಜಾಲಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವೈ ವ್ಯಾಕುಲಂ ಯಥಾ
ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವ ಕಡುಮೋಡಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಗದ್ದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅಥ ಜಂಭಾರಿಣಾ ಸಾರ್ಧಂ ಭೀತಾಃ ಸರ್ವೇ ದಿವೌಕಸಃ
ಮತ್ತೆ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಭಯಭೀತರಾಗಿದರು.
ನತ್ವಾ ವಿಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸುಃ ಪರಿಷ್ಟುತ್ಯಾ ಪಿತಾಮಹಮ್
ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ತಪತಾ ತಾಪಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತ್ರಿಲೋಕೀ ತಲವಾಸಿನಃ
ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಕಟಕ್ಕೊಳಗಾದರು.
ಸಮ್ಯಕ್ಸಂವಿದ್ಮಹೇ ತಾತ ಧುವಸ್ಯ ನ ಮನೀಷಿತಮ್
ನಮಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಪ್ರಿಯವೇ, ಧ್ರುವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಶಯ ನಮ್ಮದಲ್ಲ.
ಇತಿ ವಿಜ್ಞಾಪಿತೋ ದೇವೈರ್ವಿಹಸ್ಯ ಚತುರಾನನಃ
ದೇವತೆಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ನಾಲ್ಕುಮುಖಿಯ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಗಿದನು.