ಕನಕಸ್ಯ ಸುತಾ ಪೂರ್ವಮೇಕಾದಶ್ಯಾಂ ಕಿಶೋರಿಕಾ
ಕನಕನ ಮಗಳು, ಒಂದು ಹದಿನೊಂದು ದಿನದ ಮೊದಲು, ಬಾಲೆಯಾಗಿ,
ತೇನ ವೈಧವ್ಯದೋಷೇಣ ನಿರ್ಮುಕ್ತಾಽಽಸೀತ್ಸುಲೋಚನಾ 2.4.31.
ಆದರಿಂದ ಸುಲೋಚನೆಗೆ ವಿಧವೆಯ ದೋಷದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಯಿತು.
ಅವಶ್ಯಮೇವ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಪ್ರತಿವರ್ಷಂ ತು ವೈಷ್ಣವೈಃ।। ವಿಧಿಂ ತಸ್ಯ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾ ಸಾಂಗಾ ಕ್ರಿಯಾ ಭವೇತ
ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವೈಷ್ಣವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು; ಇದರ ಪೂರ್ಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ವಿಷ್ಣೋಸ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಪಲಸ್ಯ ಸ್ವರ್ಣಜಾಂ ಶುಭಾಮ್
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುಭಗವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು, ಎಲೆ ತೂಕದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪ್ರಾಣಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ಕೃತ್ವೈವ ತುಲಸೀವಿಷ್ಣುರೂಪಯೋಃ
ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮೇಲೆ,
ಉಪಚಾರೈಃ ಷೋಡಶಭಿಃ ಪೂಜಯೇತ್ಪುರುಷೋಕ್ತಿಭಿಃ
ಹದಿನಾರು ವಿಧದ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪುಣ್ಯಾಹಂ ವಾಚಯಿತ್ವಾಥ ನಾಂದೀಶ್ರಾದ್ಧಂ ಸಮಾಚರೇತ್
ಪುನ್ಯಕಾಲವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ನಂತರ ನಾಂದೀಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
ತುಲಸೀನಿಕಟೇ ಸಾ ತು ಸ್ಥಾಪ್ಯಾ ಚಾಂಽತರ್ಹಿತಾ ಪಟೈಃ
ಅವಳನ್ನು ತುಳಸಿಯ ಹತ್ತಿರ, ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಇಡಬೇಕು.
ತುಭ್ಯಂ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ತುಲಸೀಂ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದೋ ಭವ
ನಾನು ನಿನಗೆ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವಳಾಗು.
ತತ ಆಚಮನೀಯಂ ಚ ತ್ರಿರುಕ್ತ್ವಾ ಚ ಪ್ರದಾಪಯೇತ್
ಆಮೇಲೆ ಆಚಮನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಹೇಳಿ, ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಮಧುಪರ್ಕಂ ಗೃಹಾಣ ತ್ವಂ ವಾಸುದೇವ ನಮೋಸ್ತು ತೇ
ಮಧುಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ವಾಸುದೇವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಗೋಧೂಲಿಸಮಯೇ ಪೂಜ್ಯೌ ತುಲಸೀಕೇಶವೌ ಪುನಃ 2.4.31.
ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಕೇಶವನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಈಷದ್ದೃಶ್ಯೇ ಭಾಸ್ಕರೇ ತು ಸಂಕಲ್ಪಂ ತು ಸಮುಚ್ಚರೇತ್
ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುವಾಗ, ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಅನಾದಿಮಧ್ಯನಿಧನ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪ್ರತಿಪಾಲಕ
ಆದಿಯೂ ಮಧ್ಯವೂ ಅಂತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕನೇ,
ಪಾರ್ವತೀಬೀಜಸಂಭೂತಾಂ ವೃಂದಾಭಸ್ಮನಿ ಸಂಸ್ಥಿತಾಮ್
ಪಾರ್ವತಿಯ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಳಾಗಿ, ವೃಂದೆಯ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಪಯೋಘಟೈಶ್ಚ ಸೇವಾಭಿಃ ಕನ್ಯಾವದ್ವರ್ಧಿತಾ ಮಯಾ
ಹಾಲಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಾ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಮಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಸಿದೆ.
ಏವಂ ದತ್ತ್ವಾ ಚ ತುಲಸೀಂ ಪಶ್ಚಾತ್ತೌ ಪೂಜಯೇತ್ತತಃ
ಹೀಗೆ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ತತಃ ಪ್ರಭಾತಸಮಯೇ ತುಲಸೀಂ ವಿಷ್ಣುಮರ್ಚಯೇತ್
ನಂತರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತುಳಸಿಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಪಾಯಸಾಽಽಜ್ಯಕ್ಷೌದ್ರತಿಲೈರ್ಜುಹ್ಯಾದಷ್ಟೋತ್ತರಂಶತಮ್ ಆಚಾರ್ಯಂ ಚ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಹೋಮಶೇಷಂ ಸಮಾಪಯೇತ್
ಪಾಯಸ, ತುಪ್ಪ, ಜೇನು ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ನೂರಂಟು ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಉಳಿದ ಹೋಮವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಚತುರೋ ವಾರ್ಷಿಕಾನ್ಮಾಸಾನ್ನಿಯಮೋ ಯೇನ ಯಃ ಕೃತಃ
ಯಾರು ಯಾವ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದಂ ವ್ರತಂ ಮಯಾ ದೇವ ಕೃತಂ ಪ್ರೀತ್ಯೈ ತವ ಪ್ರಭೋ
"ಪ್ರಭು, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ."
ರೇವತೀತುರ್ಯಚರಣೇ ದ್ವಾದಶೀಸಂಯುತೇ ನರಃ 2.4.31.
ರೇವತಿ ಅಥವಾ ತುರ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಬರುವ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ಒಬ್ಬನು—
ತತೋ ಯೇಷಾಂ ಪದಾರ್ಥಾನಾಂ ವರ್ಜನಂ ತು ಕೃತಂ ಭವೇತ್ ತತಃ ಸರ್ವಂ ಸಮಶ್ನೀಯಾದ್ಯದ್ಯತ್ತ್ಯಕ್ತಂ ವ್ರತೇ ಸ್ಥಿತಮ್
ನಂತರ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಸೇವಿಸಬೇಕು.
ದಂಪತಿಭ್ಯಾಂ ಸಹೈವಾಽತ್ರ ಭೋಕ್ತವ್ಯಂ ಚ ದ್ವಿಜೈಃ ಸಹ
ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಊಟ ಮಾಡಬೇಕು.
ತತೋ ಭುಕ್ತ್ಯುತ್ತರಂ ಯಾನಿ ಗಲಿತಾನಿ ದಲಾನಿ ಚ
ನಂತರ ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಎಲೆಗಳನ್ನೂ—
ಇಕ್ಷುದಣ್ಡಂ ತಥಾ ಧಾತ್ರೀಫಲಂ ಕೋಲಿಫಲಂ ತಥಾ
ಶೇರಳ ಕಬ್ಬು, ಧಾತ್ರಿ ಹಣ್ಣು, ಕೊಳಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು—
ಏಷು ತ್ರಿಷು ನ ಭುಕ್ತಂ ಚೇದೇಕೈಕಮಪಿ ಯೇನ ತು
ಈ ಮೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಯಾರಾದರೂ ತಿನ್ನದೆ ಇದ್ದರೆ—
ತತಃ ಸಾಯಂ ಪುನಃ ಪೂಜ್ಯಾವಿಕ್ಷುದಣ್ಡೈಶ್ಚ ಶೋಭಿತೈಃ
ಆಗ ಸಂಜೆ ಮತ್ತೆ ಕಬ್ಬು ಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ತತೋ ವಿಸರ್ಜನಂ ಕೃತ್ವಾ ದತ್ತ್ವಾ ದಾಯಾದಿಕಂ ಹರೇಃ ಮತ್ಕೃತಂ ಪೂಜನಂ ಗೃಹ್ಯ ಸಂತುಷ್ಟೋ ಭವ ಸರ್ವದಾ
ನಂತರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ, ಹರಿಗೆ ದಾನವನ್ನೂ ನೀಡಿ, ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸದಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿರು.
ಗಚ್ಛಗಚ್ಛ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಸ್ಥಾನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ
ಹೋಗು ಹೋಗು ದೇವತೆಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗು.