ಅತ್ರ ಸ್ನಾತಃ ಪುರಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಮೋಹೋಽಗಾಜ್ಜಗತೀಪತೇಃ 1.3.1.5.
ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಜಗದೀಶ್ವರನ ಮೋಹವು ದೂರವಾಯಿತು.
ಮೌನೀ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಕೃತ್ವಾ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್ಭವ ವಿಜ್ವರಃ
ಮೌನದಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ವಿಶ್ವನಾಥಾ, ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ತಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗು.
ಇತಿ ವಚನಮುದೀರ್ಯ ವಿಶ್ವನಾಥಂ ಸ್ಥಿತಮರುಣಾಚಲರೂಪತೋ ಮಹೇಶಮ್
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ವಿಶ್ವನಾಥನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅರುಣಾಚಲ ಪರ್ವತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಇಮಮರುಣಗಿರೀಶಮೇಷ ವೇಧಾ ಯಮನಿಯಮಾದಿವಿಶುದ್ಧಚಿತ್ತಯೋಗಃ
ಈ ಅರುಣಗಿರಿಯೇಶ್ವರನನ್ನು, ಯಮ ನಿಯಮಾದಿಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಅರಿಯಬಹುದು.
ಶೇಷಪರ್ಯಂಕಶಯನೇ ಕದಾಚಿನ್ನೈವ ಬುಧ್ಯತ
ಅವನು ಶೇಷನಾಗದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲ ಕಾಲ ಎಚ್ಚರವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ.
ತಮಸಾ ಪೂರಿತಂ ವಿಶ್ವಮಪಜ್ಞಾತಮಲಕ್ಷಣಮ್
ಆಗ ವಿಶ್ವವು ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅಹೋ ಕಷ್ಟಮಿದಂ ರೂಪಂ ತಮಸಾ ವಿಶ್ವಮೋಹನಮ್
ಅಯ್ಯೋ, ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ದುಃಖಕರ! ಈ ಕತ್ತಲೆ, ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮರುಳುಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಜ್ಯೋತಿಷಃ ಪುರುಷಂ ಪೂರ್ಣಮಪಶ್ಯಂತಂ ಸುರಾ ಅಪಿ
ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಆ ಪೂರಣ ಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪನನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಇತಿ ನಿಶ್ಚಿತ್ಯ ಮನಸಾ ದೇವದೇವಮುಮಾಪತಿಮ್
ಹೀಗೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳು ದೇವದೇವಿಯಾದ ಉಮಾಪತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.
ತತಃ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾಂಸ್ತೇಜೋರಾಶಿರ್ಮಹೇಶ್ವರಃ
ಆಗ ಪ್ರಕಾಶಪಂಜರವಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು.
ತತಸ್ತೇಜೋಮಯಾಚ್ಛಂಭೋಃ ಸ್ಫುಲಿಂಗಾಂಶುಸಮುದ್ಭವಾಃ
ಆ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ನೂರಾರು ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹೊರಬಂದವು.
ಬೋಧಿತಃ ಸಕಲೈರ್ದೇವೈಃ ಸಮುತ್ಥಾಯ ರಮಾಪತಿಃ
ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.
ಮಯಾ ತಮಸಿ ಉದ್ರೇಕಾದಕಾಲೇ ಶಯನಂ ಕೃತಮ್
ಈ ಗಾಢ ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ನಾನು ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ ಹೊರಗೆ ಮಲಗಿದ್ದೆನು.
ಜಗದುತ್ಪತ್ತಿಕೃತ್ಯಾನಿ ಸ್ವಯಂ ಕರ್ತುಂ ವ್ಯವಸ್ಯತಿ । 1.3.1.6.
ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವತಃ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಶಮನಂ ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಫಲಪ್ರದಮ್
ಇದು ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಬಯಸಿದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಂತಯನ್ನೇವಮಾತ್ಮಸ್ಥಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಂ ಸದಾಶಿವಮ್
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಆತನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಸದಾಶಿವನಾದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.
ವಿಶ್ವಸ್ರಷ್ಟಾರಮೀಶಾನಂ ತುಷ್ಟಾವ ದುರಿತಚ್ಛಿದಮ್
ಆತನು ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಈಶಾನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
ಅನುಗೃಹ್ಯ ಕಟಾಕ್ಷೈಸ್ತಂ ಸಮುತ್ತಿಷ್ಠೇತ್ಯಭಾಷತ
ಅವನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೀರಿದ ಮಹೇಶ್ವರನು, 'ಏಳು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ನಮಸ್ತ್ರಿಭುವನೇಶಾಯ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗುಣಧಾರಿಣೇ
ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನಿಗೆ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ತ್ವಮೇವ ಜಗತಾಮೀಶೋ ನಿಜಾಂಶೈರ್ದೇವತಾಮಯೈಃ
ನೀನೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು, ನಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿರುವವನು.
ಮಾಂ ನಿಯುಜ್ಯ ಜಗದ್ಗುಪ್ತೌ ಪರಿಮೋಹ್ಯ ಚ ಮಾಯಯಾ
ನನ್ನನ್ನು ಲೋಕದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದ್ದೀಯೆ.
ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಜಗನ್ಮೂರ್ತ್ತೌ ನ್ಯಸ್ತಭಾರೋಽಸ್ಮ್ಯಹಂ ತ್ವಯಿ
ಈ ಲೋಕದ ಭಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವಾಗ ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಿ?
ಹರ ಶಮ್ಭೋ ಹರೇರಾರ್ತಿಮನುತಾಪಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಃ 1.3.1.6.
ಹರಾ, ಶಂಭೋ, ಹರಿಯ ದುಃಖವನ್ನೂ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವನ್ನೂ ನೋಡಿ,
ಅರುಣಾಚಲರೂಪೇಣ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ವಸುಧಾತಲೇ
ಅರುಣಾಚಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
ಪೂರ್ವಸ್ಮೈ ವಿಷ್ಣವೇ ತತ್ರ ವರೋ ದತ್ತೋ ಮಯಾ ಪುರಾ ತೇಜೋಮಯಮಿದಂ ರೂಪಂ ಪ್ರಶಾಂತಂ ಲೋಕರಕ್ಷಣಾತ್
ಹಿಂದೆ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾನು ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟೆ. ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕಾಶಮಯವಾದ, ಶಾಂತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ನದೀನಾಂ ನಿರ್ಝರಾಣಾಂ ಚ ಮೇಘಮುಕ್ತಾಂಭಸಾಮಪಿ
ನದಿಗಳಿಗೆ, ಜರಳಿಗೆ, ಮೆಘಗಳಿಂದ ಬರುವ ನೀರಿಗೆ ಕೂಡ,
ಅಂಧಾನಾಂ ದೃಷ್ಟಿಲಾಭೇನ ಪಂಗೂನಾಂ ಪಾದಸಂಚರೈಃ
ಕೂರರಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಕುಂಟರಿಗೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ,
ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಪ್ರದಾನೇನ ಸರ್ವವ್ಯಾಧಿವಿಮೋಚನೈಃ
ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ,
ಇತ್ಯುಕ್ತಾಂತರ್ದಧೇ ಶಮ್ಭುರ್ಹರಿಶ್ಚೈವಾರುಣಾಚಲಮ್
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಶಂಭು ಅಂತರಧಾನವಾದನು, ಹರಿಯೂ ಅರುಣಾಚಲದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.
ತಮದ್ರಿಂ ಪರಿತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸುರಾನ್ಕಾನನಸಂಶ್ರಯಾನ್ ವೇದಾನ್ಸಾಂಗೋಪನಿಷದಾನ್ಸಮಂತಾನ್ಮೂರ್ತಿಧಾರಿಣಃ
ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ದೇವತೆಗಳು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು, ವೇದಗಳೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರೂಪಧರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ,